Tiểu thuyết đồ họa: Tại sao thiếu nhi ưa thích, phụ huynh thì không?

Ảnh: The Conversation.

Theo Financial Times, trong 25 năm qua, tiểu thuyết đồ họa bằng tiếng Anh đã phát triển ổn định và dần hòa nhập vào dòng văn học hư cấu truyền thống.

Đà tăng trưởng của tiểu thuyết đồ họa

Năm 2001, tác phẩm Jimmy Corrigan: The Smartest Kid on Earth của Chris Ware đã trở thành tiểu thuyết đồ họa đầu tiên giành được một giải thưởng văn học phổ quát tại Anh: giải Guardian First Book Award. Năm 2012, tác phẩm Dotter of Her Father’s Eyes của Mary M. Talbot và Bryan Talbot đã giành giải Costa Biography Prize. Năm 2018, Sabrina của Nick Drnaso trở thành tiểu thuyết đồ họa đầu tiên được đề cử cho giải Man Booker.

Năm nay, giải thưởng sách Anh British Book Awards cũng bổ sung hạng mục tiểu thuyết đồ họa và lễ hội văn học Hay Festival cũng lần đầu tiên tổ chức Ngày hội Tiểu thuyết đồ họa.

Không chỉ đạt được sự công nhận qua các giải thưởng, tiểu thuyết đồ họa còn ghi nhận đà tăng trưởng doanh thu đáng kể. Tại Mỹ và Canada, doanh số bán truyện tranh và tiểu thuyết đồ họa đạt khoảng 1,94 tỷ USD vào năm 2024, tăng 4% so với năm 2023.

Tiểu thuyết đồ họa rất được các em nhỏ ưa thích. Ảnh: Unsplash.

Tại Pháp, thị trường truyện tranh/tiểu thuyết đồ họa cũng đạt doanh số 68 triệu bản trong năm 2024, với giá trị lên tới 837 triệu euro. Tại Vương quốc Anh, doanh số bán tiểu thuyết đồ họa trong năm 2025 đạt 78,7 triệu bảng Anh, tăng 13,9% so với năm trước.

Đáng chú ý, trong tổng doanh số tại Vương quốc Anh năm 2025, các ấn phẩm truyện tranh và tiểu thuyết đồ họa dành cho trẻ em đóng góp 25,9 triệu bảng Anh, tăng so với mức 20,3 triệu bảng Anh năm 2024.

Tại Mỹ, các bộ tiểu thuyết đồ họa như Heartstopper, The Babysitters Club và Amulet đang được học sinh Mỹ săn đón tại các thư viện trường học.

Còn các tiểu thuyết đồ họa độc lập, chẳng hạn như Maus của Art Spiegelman hay To This Day, cũng dần trở thành tài liệu giảng dạy quen thuộc trong nhiều lớp học trung học ở Mỹ, theo The Conversation.

Lo ngại của phụ huynh

Sự phổ biến như vậy của tiểu thuyết đồ họa khiến nhiều bậc phụ huynh lo ngại, đặc biệt khi điểm số môn đọc hiểu của học sinh tại Mỹ liên tục sụt giảm. Trang Ctpublic dẫn chia sẻ của một chuyên gia tư vấn về sách cho trẻ em và thanh thiếu niên tại thư viện bang Connecticut cho biết bà đã trực tiếp chứng kiến điều này.

Thủ thư Kym Powe chia sẻ: “Đôi khi, các bậc phụ huynh, người chăm sóc hoặc người lớn tìm đến tôi và nói: "Đây (tiểu thuyết đồ họa) là thứ duy nhất mà con tôi chịu đọc". Thật tốt khi thư viện có những cuốn sách này. Nhưng liệu sau này chúng có chuyển sang đọc sách chữ truyền thống không nhỉ?”.

Powe cũng kể: “Trẻ em thường đến hỏi tôi: "Cô có sách Baby-Sitters Club không ạ?". Tôi hỏi lại: "Ồ, các cháu đang tìm phiên bản tiểu thuyết chữ hay phiên bản tiểu thuyết đồ họa?". Và lần nào các cháu cũng trả lời là tiểu thuyết đồ họa”.

Priya Swaminath, phụ huynh của một em nhỏ rất thích đọc tiểu thuyết đồ họa, chia sẻ: “Với sách chương hồi (sách thuần chữ), chúng ta có thể phát huy trí tưởng tượng, phải không? Còn tiểu thuyết đồ họa thì hình ảnh đã định hình sẵn trí tưởng tượng rồi, nên tôi vẫn ưu tiên sách chương hồi hơn, dù lũ trẻ lại có lựa chọn khác”.

Tiểu thuyết đồ họa giúp phát triển kỹ năng đọc viết

Tuy nhiên, thay vì gây cản trở hay kìm hãm kỹ năng đọc như nhiều người nghĩ, việc đọc tiểu thuyết đồ họa thực tế có thể góp phần phát triển các kỹ năng này, theo The Conversation.

Hai em nhỏ với các tác phẩm đồ họa tại thư viện công cộng Barney, Farmington, Connecticut. Ảnh: Ctpublic.

Tờ báo này dẫn nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng việc đọc tiểu thuyết đồ họa giúp cải thiện kỹ năng đọc và khả năng đọc hiểu ở tất cả học sinh. Ngoài ra, trẻ em và thanh thiếu niên khi đọc tiểu thuyết đồ họa thường có thái độ tích cực hơn đối với việc đọc. So với những bạn không đọc truyện tranh hay tiểu thuyết đồ họa, nhóm độc giả này có xu hướng tự tin hơn vào khả năng đọc của mình.

Judd Winick, tác giả của bộ tiểu thuyết đồ họa Hilo dành cho độc giả từ 8 đến 12 tuổi, từng chia sẻ: “Bạn có thấy những dòng chữ nằm trong các khung thoại phía trên các nhân vật không? Bạn phải đọc chúng. Đó chính là đọc”.

Thủ thư Powe cũng cho rằng một điều kỳ diệu khi đọc tiểu thuyết đồ họa chính là việc độc giả có thể tưởng tượng mình trở thành các nhân vật trong sách, ngay cả khi đã gấp sách lại. Bà cho biết thêm, hình thức này còn giúp phát triển các kỹ năng đọc hiểu, bao gồm cả khả năng đọc hiểu hình ảnh.

Powe nói: “Tôi nghĩ tiểu thuyết đồ họa là một cánh cửa tuyệt vời để trẻ tự tìm kiếm và chọn lựa những gì thu hút mình, những gì thực sự chạm đến cảm xúc của các em. Đây chính là cách xây dựng tình yêu với việc đọc sách, thay vì biến nó thành một nghĩa vụ nặng nề”.