Tìm chỗ đứng cho Sambo

Một số gương mặt nữ xuất sắc của Huế tại Giải vô địch & vô địch trẻ Sambo quốc gia 2026. 

Mới, lạ nhưng chơi tốt

Dương Thị Quỳnh Như - vận động viên (VĐV) bộ môn Judo Huế giành huy chương đồng nội dung Sport Sambo hạng dưới 80kg khi cùng tuyển Sambo Việt Nam tham dự SEA Games 30 - 2019 tại Philippines. Đó cũng là tấm huy chương duy nhất của Sambo Việt Nam tại kỳ đại hội.

Đáng chú ý, tuyển Sambo Việt Nam khi đó mới được thành lập chưa đầy một tháng trước ngày tranh tài, còn Quỳnh Như và các VĐV mới chính thức tìm hiểu môn võ này chưa tới 3 tuần.

Du nhập từ Liên bang Nga, Sambo - một biến thể của Judo có những đặc trưng riêng, nhất là thế tấn công thấp hơn cùng các đòn lòn, hốt, xốc... Tuy nhiên, phần nhiều những đòn thế còn lại, như: ném, quăng, quật, khóa, bẻ, siết của Sambo cũng tương đồng với vật, Judo, Jujitsu… Điều này giúp VĐV các bộ môn nói trên có thể nhanh chóng tiếp cận.

Nói vậy để phần nào lý giải, dù mới tập luyện Sambo trong khoảng thời gian ngắn, nhưng Quỳnh Như đã nhanh chóng gặt hái thành tích tại đấu trường SEA Games. Bên cạnh Judo, thể thao Huế còn có lực lượng hùng hậu từ vật, Jujitsu có thể “phiên” qua, nếu một khi muốn phát triển Sambo. Đáng tiếc, ở 3 kỳ SEA Games 31, 32, 33, Sambo không được đưa vào chương trình thi đấu. Phải đến năm 2024, Việt Nam mới tổ chức Giải vô địch các CLB và Giải vô địch quốc gia, khiến khả năng phát triển của bộ môn này ở các tỉnh, thành, trong đó có Huế bị hẫng một thời gian đáng kể.

Nhưng dù vậy, sau 2 năm tham gia giải vô địch các CLB và giải vô địch quốc gia với những thành tích đáng ghi nhận, tuyển Sambo Huế với lực lượng đến từ bộ môn vật đã gây tiếng vang tại Giải vô địch & vô địch trẻ Sambo quốc gia 2026, khi giành đến 9 HCV, 9 HCB và 9 HCĐ, đứng Nhất toàn đoàn, vượt qua nhiều đơn vị mạnh như Quân đội, TP. Hồ Chí Minh và Hưng Yên.

Đáng nói hơn, thành tích trên còn cho thấy, thể thao Huế đang có lực lượng đủ khả năng cạnh tranh khi Sambo được tổ chức thi đấu ở quy mô quốc gia, dù rằng chưa thành lập bộ môn, chưa có HLV chuyên biệt.

Thay đổi cách tiếp cận

Đến hiện tại, Sambo Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn đầu phát triển, còn với các tỉnh, thành, thì đây là môn võ còn khá mới lạ, đồng nghĩa nhiều địa phương chưa có lực lượng chuyên biệt, phải sử dụng VĐV từ những môn võ có nền tảng kỹ thuật tương đồng như vật, Jujitsu, Judo, thậm chí từ Wushu hay Kickboxing.

Với thể thao Huế, khó khăn lớn nhất hiện nay là Sambo chưa được thành lập bộ môn riêng, thiếu cơ sở vật chất, trang thiết bị chuyên dụng. Mỗi khi tham dự giải, lực lượng đều được lấy từ bộ môn vật để thành lập đội tuyển.

Một cái khó nữa là tại Đại hội Thể thao toàn quốc sắp tới, Sambo cũng chưa được đưa vào chương trình thi đấu. Trong kế hoạch phát triển thể thao thành tích cao TP. Huế giai đoạn 2026 - 2030 cũng chưa nhắc đến môn Sambo, khiến việc đầu tư cho môn võ này đang trong tình trạng “lưng chừng”. Bởi, sau thành tích vừa rồi, nếu không tiếp tục đầu tư “đến nơi, đến chốn” thì “tiếc”; nhưng nếu tiếp tục đầu tư, bên cạnh câu chuyện kinh phí, còn phải giải quyết được vấn đề chỉ tiêu, định hướng…

Do vậy, từ thành tích Nhất toàn đoàn tại Giải vô địch & vô địch trẻ Sambo quốc gia 2026, chúng ta nên thay đổi cách tiếp cận. Từ chất lượng, lực lượng VĐV vật, Judo, Jujitsu, thể thao Huế có điều kiện tiếp tục mở rộng lực lượng Sambo. Thành tích 27 huy chương cũng cho thấy, việc đầu tư, tổ chức đào tạo bài bản hơn có thể tạo ra một hướng phát triển mới cho thể thao thành tích cao của thành phố.

Từ Quỳnh Như tại SEA Games 30 đến thành tích Nhất toàn đoàn năm 2026 là một khoảng thời gian đủ để Sambo Huế chuyển từ thử nghiệm sang hình thành tiềm năng rõ rệt. Nếu trước đây, VĐV mới chỉ làm quen và cọ xát thì nay đã có thành tích đáng ghi nhận ở giải đấu cấp quốc gia. Vấn đề còn lại là cần sớm khai thác tiềm năng này. Bởi khi Sambo Việt Nam đang trong quá trình xây dựng, phát triển, nếu Sambo Huế sớm củng cố lực lượng, đào tạo VĐV, thành lập bộ môn, thường xuyên thi đấu… sẽ mang ý nghĩa quan trọng trong việc “bắt kịp, đón đầu”, tạo dựng vị thế cũng như có thể trở thành “mỏ” huy chương đầy tiềm năng để khai thác.