Tin tưởng Đại hội XIV của Đảng tiếp tục có quyết sách củng cố y tế cơ sở

Tiếp tục củng cố tuyến y tế ban đầu

Theo Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, các mục tiêu như nâng tuổi thọ, kéo dài thời gian sống khỏe mạnh và bảo đảm 100% người dân được khám sức khỏe hằng năm chỉ có thể đạt được khi tuyến y tế cơ sở được củng cố vững chắc. Đây là tuyến đầu tiên và thường xuyên nhất tiếp xúc với người dân, giữ vai trò theo dõi, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe ngay từ cộng đồng.

Tại TP.HCM, thực tiễn cho thấy vai trò của y tế cơ sở vẫn chưa được phát huy tương xứng. Theo thống kê của Sở Y tế TP.HCM, tính đến tháng 10/2025, toàn thành phố có hơn 50 triệu lượt khám ngoại trú, trong đó khám bảo hiểm y tế chiếm hơn 47%.

Tuy nhiên, trong số đó các bệnh viện tuyến cuối, chuyên khoa và bệnh viện quận, huyện lại đang tiếp nhận hơn 90% số lượt khám ngoại trú, trong khi y tế cơ sở chỉ chiếm khoảng 8%.

Tăng cường chất lượng, củng cố đội ngũ y tế để chăm sóc sức khỏe ban đầu cho toàn dân

Cùng với đó, sự phân bổ nguồn nhân lực y tế cũng chưa cân đối. Tuyến y tế ban đầu hiện chỉ chiếm khoảng 17%, trong khi tuyến chuyên sâu chiếm tới 51% trong tổng số hơn 16.000 nhân viên y tế toàn Thành phố. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải củng cố mạnh mẽ y tế cơ sở nếu muốn thực hiện hiệu quả các mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân mà Dự thảo Văn kiện Đại hội Đảng đề ra.

Theo Dược sĩ Thái Minh Phương, phụ trách Điểm Y tế số 1, Trạm Y tế phường An Đông (thuộc Quận 5 cũ), chủ trương nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu là định hướng lớn, thể hiện rõ tính nhân văn và tầm nhìn dài hạn. Thực tiễn công tác tại cơ sở cho thấy, việc giúp người dân tiếp cận sớm các dịch vụ y tế, quản lý sức khỏe thường xuyên và phòng bệnh ngay từ đầu có ý nghĩa quyết định trong việc giảm chi phí khám chữa bệnh và hạn chế quá tải cho các bệnh viện tuyến trên.

Thời gian qua, hoạt động khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người cao tuổi tại trạm y tế đã mang lại hiệu quả rõ rệt, giúp phát hiện sớm nhiều bệnh không lây nhiễm, giảm số ca bệnh nặng phải nhập viện.

Trạm y tế ở phường An Đông khám sức khỏe cho người cao tuổi

Hiện Trạm Y tế phường An Đông có hơn 70 nhân viên y tế, 85% có trình độ đại học. Đây được xem là nền tảng quan trọng để trạm y tế sẵn sàng tiếp nhận thêm nhiệm vụ mới trong thời gian tới, khi các mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân từng bước được triển khai.

Dược sĩ Thái Minh Phương cho rằng, để đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe toàn dân, y tế cơ sở cần tiếp tục được củng cố đồng bộ. "Nhân viên y tế địa phương cũng mong muốn được củng cố mạnh hơn về chất lượng y tế cũng như là số lượng nhân lực. Hiện tại thì nhân lực tại trạm y tế nếu mà tiến tới để khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân thì nhân sự còn mỏng. Tuy nhiên nếu được củng cố lại nhân lực thì trạm y tế tự tin rằng hoàn toàn có thể thực hiện tốt nhiệm vụ này", ông Thái Minh Phương nói

Y tế cơ sở có niềm tin vào định hướng phát triển

Song hành với trạm y tế, lực lượng cộng tác viên sức khỏe cộng đồng đang trực tiếp góp phần đưa các chủ trương chăm sóc sức khỏe ban đầu của Đảng vào đời sống khu dân cư. Với lợi thế am hiểu địa bàn, gần gũi người dân, các cộng tác viên không chỉ làm công tác tuyên truyền mà còn tham gia theo dõi, kết nối và hỗ trợ y tế cho người cao tuổi, người bệnh mạn tính, người neo đơn và những trường hợp khó khăn trong đi lại.

Cộng tác viên sức khỏe cộng đồng - cánh tay nối dài của ngành y tế đến tận nhà dân

Bà Đỗ Xuân Phượng, cộng tác viên sức khỏe cộng đồng phường An Đông (thuộc Quận 5 cũ) cho biết, khi nắm được tình trạng sức khỏe hay nhu cầu của người dân, cộng tác viên kịp thời thông tin để trạm y tế tổ chức thăm khám tại nhà hoặc có hỗ trợ phù hợp.

Theo bà, sự phối hợp chặt chẽ này giúp người dân an tâm hơn, từng bước hình thành thói quen chăm sóc sức khỏe chủ động, phòng bệnh từ sớm ngay tại cộng đồng, đúng với định hướng phát triển y tế cơ sở mà Đảng đã xác định: "Y tế phường cũng xuống tận nơi khám bệnh, theo dõi cho bà con, nhất là hoàn cảnh khó khăn, thứ hai là đi đứng không được. Cho nên tôi cũng rất cảm ơn. Nhờ có y tế phường giúp cho bà con, chị em chúng tôi cũng phải chung tay vô để hỗ trợ càng ngày càng tốt hơn", bà Đỗ Xuân Phượng chia sẻ.

Siêu âm, xét nghiệm máu ngay tại trạm y tế

Tại phường Bình Lợi Trung (thuộc quận Bình Thạnh cũ), sau khi được chuyển giao và kiện toàn tổ chức theo mô hình y tế hai cấp, số lượt người dân đến khám ban đầu tại trạm y tế tăng khoảng 20 - 30%. Kết quả này cho thấy hiệu quả bước đầu của việc nâng cao năng lực tuyến cơ sở, khi người dân dần tin tưởng và quay lại sử dụng dịch vụ y tế gần nơi sinh sống.

Theo ông Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, ngành y tế thành phố xác định y tế cơ sở tiếp tục là cửa ngõ, cũng là "gác cổng" của hệ thống chăm sóc sức khỏe. Các trạm y tế được định hướng thực hiện tốt công tác khám, điều trị ban đầu, chỉ chuyển người bệnh lên tuyến trên khi vượt quá khả năng chuyên môn.

Để cụ thể hóa định hướng này, nhiều giải pháp đang được triển khai đồng bộ, gồm phát triển mô hình y học gia đình, đẩy mạnh hội chẩn từ xa, đào tạo nhân lực quản lý bệnh không lây nhiễm và bảo đảm đủ thuốc thiết yếu.

Cùng với đó, việc điều tiết nhân lực từ trung tâm y tế khu vực về phường, xã giúp đội ngũ y tế bám sát địa bàn, làm tốt vai trò của mình.

Kim Dung/VOV-TP.HCM