Tình hình Ukraine: Vì sao tướng tình báo bất ngờ từ chức? Tổng thống Zelensky bổ nhiệm cựu Phó Thủ tướng Canada làm cố vấn

Tướng Vasyl Malyuk, người đứng đầu Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) vừa từ chức. (nguồn: SBU)

Báo Politico đưa tin, ông Malyuk là một trong những nhân sự tiếp theo nằm trong kế hoạch cải tổ chính phủ của Tổng thống Zelenskyy. Tuy nhiên, không giống một số lãnh đạo tình báo cấp cao khác, ông Malyuk đã nỗ lực ở lại SBU, với việc nhiều chỉ huy quân sự hàng đầu Ukraine công khai kêu gọi Tổng thống cho phép ông tiếp tục chỉ đạo các chiến dịch chống Nga, cho rằng ông phát huy hiệu quả nhất ở vị trí này.

Theo các nguồn tin, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky từng cân nhắc đề nghị ông Malyuk đảm nhiệm một vị trí cao cấp tại Cơ quan Tình báo đối ngoại Ukraine hoặc Hội đồng An ninh quốc gia. Tuy vậy, thông báo ngày thứ Hai khẳng định, ông Malyuk sẽ tiếp tục làm việc trong hệ thống SBU, song không còn giữ cương vị cao nhất.

Quan chức tình báo Ukraine nói rõ: “Tôi rời vị trí Giám đốc Cơ quan an ninh. Tôi sẽ tiếp tục ở lại trong hệ thống SBU để triển khai các chiến dịch đặc biệt bất đối xứng đẳng cấp thế giới, nhằm gây thiệt hại tối đa cho đối phương".

Giải thích về quyết định này, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh sự cần thiết của việc “luân chuyển toàn diện” nhằm tăng cường vị thế đàm phán và khả năng chống chịu của đất nước trước những thách thức sắp tới.

Nhà lãnh đạo nói rõ: “Đất nước chúng tôi có hai con đường. Con đường thứ nhất là hòa bình, ngoại giao, và đó là ưu tiên hiện nay. Chúng tôi muốn chấm dứt xung đột. Nhưng nếu đến một thời điểm Nga cản trở và các đối tác không buộc Moscow dừng lại, sẽ có con đường thứ hai – tự vệ. Khi đó, những lực lượng mới là cần thiết”.

Ông Zelensky khẳng định sẽ tiến hành tái cấu trúc song song tất cả các cơ quan “để sẵn sàng cho mọi kịch bản.

Báo Politico đưa tin, theo Sắc lệnh do Tổng thống Zelensky ban hành cùng ngày, Thiếu tướng Yevhen Khmara – Tư lệnh lực lượng tác chiến đặc biệt Alfa thuộc cơ quan phản gián hàng đầu – được bổ nhiệm giữ chức quyền Giám đốc SBU.

Trong thông cáo, SBU cho biết, ông Yevhen Khmara là một sĩ quan đặc nhiệm dày dạn kinh nghiệm, phục vụ tại Trung tâm Tác chiến Đặc biệt “A” của SBU từ năm 2011 và được bổ nhiệm làm người đứng đầu đơn vị Alfa vào năm 2023.

Các chiến binh của Trung tâm “A” đã tiến hành nhiều chiến dịch đặc biệt mang tính độc đáo nhằm phá hủy các cơ sở quân sự sâu trong hậu phương Nga, bao gồm sân bay, kho và kho vũ khí, nhà máy lọc dầu, cơ sở sản xuất bom và máy bay không người lái, cùng nhiều mục tiêu quan trọng khác. Ông Khmara cũng được xem là kiến trúc sư của chiến dịch giải phóng đảo Rắn trên Biển Đen năm 2022.

Cũng trong ngày thứ Hai, Tổng thống Zelensky đã gặp gỡ một số quan chức cấp cao khác của SBU để thảo luận về định hướng tương lai của cơ quan này.

Trước đó, ngày 4/1, Tổng thống Zelensky cũng đã bổ nhiệm cựu Phó Thủ tướng Canada Chrystia Freeland làm Cố vấn về phát triển kinh tế, lưu ý rằng, Kiev cần tăng cường “khả năng phục hồi nội tại” vì chính sự phục hồi của Ukraine nếu ngoại giao mang lại kết quả càng nhanh càng tốt và để củng cố quốc phòng nếu cuộc xung đột với Nga kéo dài hơn.

Ông Zelensky đánh giá bà Chrystia, người gốc Ukraine, rất giỏi trong vấn đề này và có kinh nghiệm sâu rộng trong việc thu hút đầu tư và thực hiện chuyển đổi kinh tế.

Bà Freeland từng giữ chức Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính trong chính phủ của cựu Thủ tướng Justin Trudeau. Bà từ lâu đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Ukraine trong cuộc xung đột với Nga và cho rằng, quốc gia Đông Âu có thể trở thành một cường quốc kinh tế bằng cách nắm bắt những cơ hội đã bỏ lỡ sau sự sụp đổ của Liên Xô.

Bà cũng được Thủ tướng Mark Carney bổ nhiệm làm Đại diện đặc biệt của Canada về tái thiết Ukraine.

Bảo Minh