Tòa phúc thẩm tuyên hủy bản án, trả về xét xử lại

Vì sao án sơ thẩm bị hủy?

Trong các ngày 25/12/2025 và 08/01/2026 TAND TPHCM đã đưa ra xét xử vụ án "Nguy cơ mất nhà dù nhận chuyển nhượng ngay tình và hợp pháp" ra xét xử phúc thẩm. Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ án, căn cứ các tranh luận tại tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ ý kiến các bên và vị đại điện Viện KSND TPHCM, Hội đồng xét xử (HĐXX) TAND TPHCM nhận định, về tố tụng được bảo đảm và tuyên án chấp nhận kháng cáo của ông Phạm Văn Thía, bà Nguyễn Thị Kim Minh, chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện KSND Khu vực 7 - TPHCM, hủy toàn bộ bản án sơ thẩm của TAND Khu vực 7 - TPHCM và chuyển hồ sơ vụ án cho tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

Trước đó, Chuyên đề Công an TPHCM đã có loạt bài hồi tháng 8/2025, phản ánh về "Đơn cầu cứu" của ông Phạm Văn Thía và bà Nguyễn Thị Kim Minh (vợ ông Thía) về dấu hiệu sai phạm trong quá trình tố tụng tại cấp tòa sơ thẩm, cùng bản án sơ thẩm. Đồng thời, Bản án sơ thẩm này bị Viện trưởng Viện KSND Khu vực 7 ra Quyết định kháng nghị theo hướng tuyên hủy toàn bộ bản án. Theo đó, ông Thía, bà Minh là người mua nhà, nhận sang nhượng đất hoàn toàn hợp pháp, được Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu đất gắn liền tài sản trên đất, được công chứng đúng quy định... Tuy nhiên sau đó, họ bỗng dưng bị kiện, rồi tòa án cấp sơ thẩm tuyên "mất nhà”.

Trong Quyết định kháng nghị đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 29/2025/DS-ST ngày 09/7/2025 của TAND Khu vực 7 - TPHCM; Viện trưởng Viện KSND Khu vực 7 - TPHCM đã đề nghị TAND TPHCM xét xử phúc thẩm vụ án theo hướng hủy bản án sơ thẩm và đã được cấp phúc thẩm chấp nhận như đã nêu trên.

Đơn cầu cứu của vợ chồng ông Thía - bà Minh

Trước đó, Bản án dân sự sơ thẩm số 29/2025/DS-ST ngày 09/7/2025 của TAND Khu vực 7 giải quyết vụ án "Tranh chấp tuyên bố vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, tranh chấp hợp đồng vay tài sản, tranh chấp hợp đồng đặt cọc chuyển nhượng quyền sử dụng đất, tranh chấp hợp đồng thuê nhà” giữa: Nguyên đơn là bà Hoàng Thị Phương Hoa, ông Vũ Ngọc Hà (cùng địa chỉ số 108 đường Quang Trung, P12, Q.Gò Vấp cũ; nay là 983 đường Phạm Văn Bạch, P.An Hội Tây, TPHCM). Bị đơn là ông Phạm Văn Thân (chết năm 2019), người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Thân là Nguyễn Thị Hà, Phạm Thành Đạt và Phạm Minh Đức (cùng ngụ xã Mộc Bắc, thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam; nay là P.Duy Tân, tỉnh Ninh Bình). Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập là ông Phạm Văn Thía (ngụ đường Lê Đức Thọ, P16, Q.Gò Vấp; nay là P.An Hội Đông, TPHCM) và bà Nguyễn Thị Kim Minh (vợ ông Thía). Đặc biệt, trong vụ án này còn có Văn phòng công chứng Nguyễn Thị Tạc và Văn phòng công chứng Gia Định (tên mới là Văn phòng công chứng Trần Quốc Phòng).

Nội dung vụ việc như sau: Bà Hoàng Thị Phương Hoa và bà Nguyễn Thị Kim Minh (chị dâu của ông Phạm Văn Thân) có quan hệ làm ăn. Thời điểm đó, bà Hoa đang thế chấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại ngân hàng, mỗi tháng trả lãi số tiền 45,4 triệu đồng. Bà Hoa có nợ bà Minh số tiền 500 triệu đồng. Vì phải chịu cả hai khoản nợ, bà không có khả năng chi trả nên bà Hoa và bà Minh có đề xuất thỏa thuận, bà Minh yêu cầu ký hợp đồng chuyển nhượng căn nhà số 108 đường Quang Trung (P12, Q,Gò Vấp cũ, TPHCM) và bà Minh sẽ đưa một phần tiền để chuộc lại sổ tại ngân hàng. Sau khi rút sổ ra thì các bên có ra văn phòng công chứng ký hợp đồng chuyển nhượng tài sản là căn nhà và đất tại địa chỉ nêu trên. Mục đích của việc xác lập hợp đồng chuyển nhượng là để làm tin và bà Minh cho bà Hoa mượn tiền. Lúc ký hợp đồng chuyển nhượng tại Văn phòng công chứng, người nhận chuyển nhượng là ông Phạm Văn Thân. Sau đó, bà Hoa được biết ông Thân đã tiếp tục chuyển nhượng căn nhà này cho vợ chồng ông Thía - bà Minh. Cho rằng việc ông Thân chuyển nhượng tài sản trên cho vợ chồng ông Thía - bà Minh là vi phạm thỏa thuận của hai bên, bà Hoa, ông Hà yêu cầu Tòa án giải quyết, tuyên vô hiệu Hợp đồng chuyển nhượng Quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại căn nhà và đất tại địa chỉ nêu trên. Yêu cầu Tòa án tuyên Hợp đồng chuyển nhượng căn nhà giữa vợ chồng ông Phạm Văn Thân, bà Phạm Thị Hà và ông Phạm Văn Thía, bà Nguyễn Thị Kim Minh vô hiệu do giả tạo...

Bản án sơ thẩm của TAND Khu vực 7 đã bị tuyên hủy

Theo Quyết định kháng nghị của Viện KSND Khu vực 7 - TPHCM: Bản án sơ thẩm nhận định Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất giữa bà Hoàng Thị Phương Hoa, ông Vũ Ngọc Hà và ông Phạm Văn Thân; Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất giữa ông Phạm Văn Thân, bà Nguyễn Thị Hà và ông Phạm Văn Thía, bà Nguyễn Thị Kim Minh là vô hiệu là không phù hợp, vì các lý do sau: cả hai hợp đồng chuyển nhượng đều bảo đảm quy định về hình thức, được công chứng chứng thực theo quy định của Bộ luật Dân sự 2005, Bộ luật Dân sự 2015, Luật Đất đai 2003, Luật Đất đai 2013. Sau khi ký hợp đồng chuyển nhượng với bà Hoàng Thị Phương Hoa, ông Vũ Ngọc Hà, ông Phạm Văn Thân đã được UBND Q.Gò Vấp cấp Giấy chứng nhận số BK 256155 ngày 24/10/2012. Đến năm 2019, ông Phạm Văn Thân ký chuyển nhượng nhà đất cho ông Phạm Văn Thía và bà Nguyễn Thị Kim Minh. Vợ chồng ông Thía sau đó cũng được UBND Q.Gò Vấp cập nhật biến động ngày 09/3/2019.

Tòa án cấp sơ thẩm vi phạm nghiêm trọng

Bản án dân sự sơ thẩm số 09/2025/DS-ST ngày 09/7/2025 của TAND Khu vực 7, TPHCM (đã bị tuyên hủy) quyết định rằng: Về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn - Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Vũ Ngọc Hà và bà Hoàng Thị Phương Hoa. Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số công chứng 020157/HĐ-CN, do Văn phòng công chứng Gia Định lập ngày 21/9/2012 giữa bên bán là ông Vũ Ngọc Hà, bà Hoàng Thị Phương Hoa, và bên mua là ông Phạm Văn Thân, đối tượng mua bán là thửa đất số 02, tờ bản đồ số 242, địa chỉ số 108 đường Quang Trung (số mới 983 đường Phạm Văn Bạch), P12, Q.Gò Vấp (nay là P.An Tây Hội, TPHCM), có diện tích là 89,7m2 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BĐ 368391, số vào số cấp GCN: CHO1816 do UBND Q.Gò Vấp cấp ngày 27/12/2010 cho ông Hà, bà Hoa là vô hiệu. Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở 300 số công chứng 001369, quyền số 01 TP/CC-SCC/HĐGD do Văn phòng công chứng Nguyễn Thị Tạc lập ngày 28/01/2019 giữa ông Phạm Văn Thân, bà Nguyễn Thị Hà và ông Phạm Văn Thía, bà Nguyễn Thị Minh là vô hiệu. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BK 256155 số vào số cấp GCN: CH 04207 do UBND Q.Gò Vấp cấp ngày 24/10/2012 cho ông Phạm Văn Thân, bà Nguyễn Thị Hà, cập nhật biến động qua tên ông Phạm Văn Thía, bà Nguyễn Thị Minh vào ngày 09/3/2019 không còn giá trị. Ông Vũ Ngọc Hà, bà Hoàng Thị Phương Hoa được quyền liên hệ cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để được cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với tài sản này. Thi hành tại Phòng thi hành án dân sự Khu vực 7 có thẩm quyền.

Căn nhà trên đường Phạm Văn Bạch đã được sang tên cho ông Thía - bà Minh từ năm 2019

Về yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan - ông Phạm Văn Thía phải nộp bổ sung số tiền hơn 19,6 triệu đồng. Bà Minh phải chịu án phí dân sự sơ thẩm hơn 66 triệu đồng. Về thời hạn kháng nghị Bản án số 09/2025/DS-ST của TAND Khu vực 7 - TPHCM ban hành ngày 09/7/2025 thuộc trường hợp Viện KSND tham gia phiên tòa. Căn cứ khoản 2 Điều 280 Bộ luật Tố tụng dân sự, còn trong thời hạn kháng nghị phúc thẩm của Viện KSND Khu vực 7. Nội dung kháng nghị, về tố tụng: Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan ông Phạm Văn Thía có đơn yêu cầu độc lập yêu cầu tòa án tuyên chấm dứt Hợp đồng thuê nhà thỏa thuận bằng lời nói giữa ông Phạm Văn Thía và bà Hoàng Thị Phương Hoa. Buộc bà Hoàng Thị Phương Hoa, ông Vũ Ngọc Hà và những người đang cư trú tại căn nhà địa chỉ: 108 Quang Trung (số mới 983 Phạm Văn Bạch), P12, Q.Gò Vấp, TPHCM di chuyển khỏi căn nhà nêu trên, đồng thời di dời toàn bộ đồ đạc và tài sản, trả lại nhà trống cho ông Phạm Văn Thía. Trường hợp này, Tòa án phải xác minh làm rõ những ai đang thực tế cư trú tại nhà đất 108 đường Quang Trung, P.12, Q.Gò Vấp (nay là P.An Hội Tây) TPHCM và đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan theo quy định tại khoản 4 Điều 68 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, nhưng hồ sơ vụ án chưa thể hiện Tòa án có xác minh, tống đạt các văn bản tố tụng cho những đương sự đang cư trú tại nhà đất có tranh chấp.

VĂN TOÀN