Tồn kho bất động sản tăng, giá nhà vẫn vượt khả năng chi trả của đại đa số người dân

Sáng 13/10, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản chủ trì phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo sau khi được kiện toàn.

Nhà ở cho thuê phải được ưu tiên phát triển

Đánh giá tình hình hiện nay, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng, mặc dù đã đạt được những kết quả tích cực, lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu. (Ảnh: VGP)

Trong đó, kết quả thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê còn thấp. Trong khi chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội giao cho các địa phương năm 2026 là hơn 97.000 căn, 9 tháng đầu năm, cả nước mới hoàn thành gần 47.000 căn, đạt khoảng 48% kế hoạch.

Bên cạnh đó, giá nhà vẫn vượt khả năng chi trả của đại đa số người dân, nhất là công nhân, người lao động, kể cả một bộ phận cán bộ, công chức. Trong khi đó, lượng bất động sản tồn kho có xu hướng tăng, việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng còn khó khăn, ảnh hưởng đến sức mua và khả năng hấp thụ của thị trường.

Thực tế cũng cho thấy, nhiều dự án bất động sản còn tồn đọng, vướng mắc kéo dài, chủ yếu liên quan đến pháp lý, đất đai, tài chính, cần sớm được giải quyết để khơi thông nguồn lực xã hội.

Yêu cầu xác định rõ những nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm, Phó Thủ tướng nhấn mạnh nguyên tắc "một việc chỉ giao một cơ quan, một tổ chức", đồng thời phải cá thể hóa trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Đối với các dự án tồn đọng, khó khăn, vướng mắc kéo dài, lãnh đạo Chính phủ lưu ý trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo của bí thư cấp ủy địa phương theo phân công của cấp có thẩm quyền.

Hơn 51.000 căn và lô đất tồn kho

Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, cả nước có 2.221 dự án bất động sản được thống kê với tổng quy mô vốn đầu tư khoảng 6,87 triệu tỷ đồng. Trong quý III/2026, cả nước ghi nhận khoảng 92.004 giao dịch bất động sản thành công, bằng 92% so với quý trước.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh báo cáo tại phiên họp. (Ảnh: Phương Nguyên)

Về giá, ông Sinh cho hay, giá chung cư, đất nền trên thị trường thứ cấp có xu hướng giảm so với quý II/2026, song vẫn duy trì ở mức cao tại các đô thị lớn. Thanh khoản thị trường còn thấp, giao dịch chủ yếu tập trung tại các dự án có pháp lý đầy đủ, vị trí thuận lợi.

Đặc biệt, theo báo cáo của 27/34 địa phương, lượng bất động sản tồn kho trong quý III/2026 vào khoảng 51.950 căn, lô/nền, có xu hướng tăng so với quý trước.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng lưu ý, đây mới là lượng bất động sản tồn kho do các chủ đầu tư báo cáo. Ngoài ra, còn có khối lượng vốn đầu tư dở dang lớn tại các dự án, trong khi hoạt động giao dịch trên thị trường thứ cấp cũng gặp nhiều khó khăn.

Về phát triển nhà ở xã hội, lũy kế đến nay, cả nước có 947 dự án với quy mô 910.933 căn đã hoàn thành, đang triển khai hoặc được chấp thuận chủ trương đầu tư. Riêng 9 tháng đầu năm 2026, cả nước đã hoàn thành 46.962 căn nhà ở xã hội.

Gần 6,9 triệu tỷ đồng nằm trong 2.221 dự án bất động sản. (Ảnh minh họa)

Đối với nhà ở cho thuê, đến hết quý III/2026, cả nước hoàn thành 8.314 căn, đạt 48% kế hoạch năm. Bộ Xây dựng dự kiến cả năm 2026 có thể hoàn thành 18.049 căn, đạt 105% kế hoạch.

Đáng chú ý, từ tháng 6/2026 đến nay, cả nước đã khởi công 29 dự án với quy mô 85.594 căn, trong đó có 33.886 căn nhà ở cho thuê, chiếm khoảng 40%.

Về tín dụng bất động sản, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, đến cuối tháng 8/2026, dư nợ tín dụng bất động sản đạt khoảng 5,23 triệu tỷ đồng, chiếm hơn 25% tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế.

Theo ông Nguyễn Ngọc Cảnh, đầu tư bất động sản có tính chất dài hạn, trong khi nguồn vốn huy động của hệ thống ngân hàng chủ yếu có kỳ hạn ngắn hơn, tiềm ẩn rủi ro thanh khoản. Do đó, cần đa dạng hóa các kênh huy động vốn, tạo nguồn vốn trung và dài hạn bền vững cho thị trường bất động sản.