Tổng Lãnh sự Hoa Kỳ: Việt Nam là ưu tiên hàng đầu trong chiến lược khu vực

Trong bối cảnh năm 2026 mở ra nhiều vận hội mới sau dấu mốc 30 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ, Tổng Lãnh sự Hoa Kỳ tại TP.HCM, bà Melissa A. Brown, hôm 27.1 đã có buổi chia sẻ chân thành và đầy nhiệt huyết về các ưu tiên chiến lược trong thời gian tới.

Từ di sản chiến tranh đến hợp tác toàn diện

Bà Melissa A. Brown nhấn mạnh rằng, để có được mối quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện như hiện nay, hai quốc gia đã đi một chặng đường dài trong việc xây dựng lòng tin. Theo bà, các vấn đề liên quan đến di sản chiến tranh không phải là rào cản, mà chính là nơi “chúng ta đã xây dựng được rất nhiều sự tin tưởng” giữa chính phủ và nhân dân hai nước.

Tổng Lãnh sự Hoa Kỳ tại TP.HCM Melissa A. Brown trong buổi gặp gỡ báo chí hôm 27.1. Ảnh: TLSQ Mỹ tại TP.HCM

Hai nước đã triển khai nhiều chương trình hợp tác nhân đạo, xây dựng nền tảng từ những vấn đề khó khăn nhất, thông qua các hoạt động như tẩy độc dioxin, hỗ trợ người khuyết tật (không phân biệt nguyên nhân), tìm kiếm quân nhân mất tích của cả phía Hoa Kỳ và Việt Nam, cũng như rà phá bom mìn và vật liệu chưa nổ (UXO).

“Đây không chỉ là những việc Hoa Kỳ đang làm, mà là những việc Hoa Kỳ và Việt Nam đang cùng nhau thực hiện”, bà Melissa A. Brown nhấn mạnh.

Hoa Kỳ cũng tích cực hỗ trợ Việt Nam trong ứng phó và giảm thiểu tác động của thiên tai. Bà chia sẻ về chuyến thăm Gia Lai, nơi Chính phủ Hoa Kỳ hỗ trợ 1,75 triệu USD giúp người dân tái thiết sau lũ lụt, xây dựng những ngôi nhà có khả năng chống chịu thiên tai tốt hơn.

“Tôi đã gặp gỡ những người phụ nữ có nhà cửa bị phá hủy và trực tiếp tham gia các buổi tập huấn hướng dẫn cộng đồng cách xây dựng nhà cửa kiên cố hơn, cách lưu trữ thực phẩm và bảo tồn vật liệu xây dựng”, bà nói.

Melissa A. Brown trong một chuyến đi thăm hỗ trợ người dân tại Phú Yên. Ảnh: TLSQ Mỹ tại TP.HCM

Tổng Lãnh sự bày tỏ sự khâm phục trước khả năng khép lại quá khứ của người dân Việt Nam để cùng hướng tới tương lai. “Điều thực sự đáng chú ý đối với tôi là khả năng tha thứ, nhưng không chỉ dừng lại ở tha thứ và bước tiếp, mà là tha thứ và trở thành đối tác để cùng nhau làm những điều tốt đẹp cho tương lai của nhân dân hai nước.”

Bà cho biết thường xuyên lắng nghe những câu chuyện cá nhân của người Việt Nam và người Mỹ chịu ảnh hưởng bởi chiến tranh. Thay vì coi đó là những “vấn đề gây khó khăn”, bà xem đây là nền tảng để củng cố mối quan hệ trong suốt 30 năm qua và là động lực để cùng nhìn về phía trước.

Kinh tế – thương mại: nền móng thực chất của quan hệ song phương

Theo bà Melissa A. Brown, kinh tế là động lực mạnh mẽ nhất trong quan hệ song phương, là một trong những trụ cột năng động và quan trọng nhất, đã có bước tiến vượt bậc từ con số rất khiêm tốn ban đầu đến mối quan hệ sâu rộng như hiện nay.

Bà xác định ba ưu tiên chiến lược tại khu vực phía Nam nhằm hiện thực hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Thứ nhất là thúc đẩy xuất khẩu của Hoa Kỳ vào Việt Nam, không chỉ giới hạn ở các mặt hàng nông sản như thịt lợn, thịt bò, rượu vang mà còn mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ cao như thiết bị y tế tiên tiến và hàng không.

Thứ hai là thúc đẩy đầu tư hai chiều, trong đó Hoa Kỳ tích cực hỗ trợ các nhà đầu tư Việt Nam sang Mỹ tìm kiếm cơ hội thông qua các phái đoàn tham dự Hội nghị Thượng đỉnh đầu tư SelectUSA. Ưu tiên thứ ba là bảo đảm “sân chơi bình đẳng” cho doanh nghiệp Mỹ tại Việt Nam thông qua việc phối hợp với chính quyền địa phương trong hoàn thiện quy định, chính sách thuế và môi trường đầu tư, giúp doanh nghiệp triển khai dự án hiệu quả và bền vững.

Đặc biệt, bà nhấn mạnh vai trò của Hoa Kỳ trong việc hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi kinh tế thông qua chuyên môn về trí tuệ nhân tạo và công nghệ bán dẫn, khẳng định đóng góp của “thương hiệu Mỹ” đối với sự thịnh vượng chung của hai nước.

Bà Melissa A. Brown cho biết làm việc với người trẻ và sinh viên là điều mang lại cho bà nhiều năng lượng và hy vọng nhất. “Giáo dục là cầu nối bền vững nhất”, bà nói.

Số lượng học sinh, sinh viên Việt Nam du học tại Mỹ hiện ở mức rất ấn tượng. Việt Nam là nguồn sinh viên quốc tế lớn thứ năm tại Hoa Kỳ, với hơn 30.000 sinh viên đang theo học. “Sự đóng góp này không chỉ mang lại giá trị kinh tế hơn 1 tỷ USD cho Hoa Kỳ, mà quan trọng hơn là sự trao đổi về tri thức và kỹ năng. Khi trở về, họ mang theo tư duy và kiến thức mới để đóng góp cho sự phát triển của Việt Nam”, bà nhận định.

Bà Melissa A. Brown trong một buổi thăm, giao lưu tại đại học Kinh tế TP.HCM. Ảnh: TLSQ Mỹ tại TP.HCM

Trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển đổi kinh tế số, đặc biệt là ngành bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, Tổng Lãnh sự quán ưu tiên kết nối các công ty Mỹ với các đại học Việt Nam. Mục tiêu là trang bị cho sinh viên cả kỹ năng cứng như kỹ thuật, kỹ sư, lẫn kỹ năng mềm bao gồm kỹ năng làm việc nhóm, đàm phán bằng tiếng Anh, theo tiêu chuẩn quốc tế.

Mở rộng không gian học tập tại địa phương thông qua các "American Hangouts" (Không gian Hoa Kỳ) tại các trường đại học ở Cần Thơ, An Giang và TP.HCM. Phía Mỹ đang tạo điều kiện tối đa để sinh viên tiếp cận với nguồn tài liệu giáo dục và nâng cao năng lực ngoại ngữ. Bà Melissa A. Brown bày tỏ sự kinh ngạc trước trình độ tiếng Anh xuất sắc và sự tự tin của sinh viên Việt Nam khi tham gia đặt những câu hỏi đầy thử thách cho các nhà ngoại giao.

Bà cũng nhấn mạnh rằng giáo dục không chỉ là việc giảng dạy kiến thức, mà còn là sự kết hợp giữa "truyền thống và hiện đại" – nơi các giá trị của Mỹ giúp thúc đẩy sự xuất sắc của Việt Nam trên hành trình chuyển đổi số toàn cầu. Bà cảm nhận được tham vọng và nỗ lực của những người trẻ Việt Nam, thế hệ không còn bị kìm hãm bởi quá khứ mà đang hướng tới những mục tiêu táo bạo cho tương lai.

Hợp tác xây dựng hệ thống y tế địa phương

Trả lời câu hỏi của phóng viên Người Đô Thị về tình hình hợp tác Hợp tác Y tế song phương sau khi Mỹ rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới, bà Melissa A. Brown nhấn mạnh, hiện Mỹ đang có nhiều dự án hợp tác, với mục đích chuyển trọng tâm từ hỗ trợ trực tiếp sang tăng cường năng lực hệ thống y tế địa phương.

Bà cho biết hợp tác y tế từ lâu đã là ưu tiên của chính phủ Mỹ và chính phủ Việt Nam, và đã đạt được nhiều thành tựu. Bà trực tiếp tham gia nhiều chương trình, đặc biệt, phần lớn sự tập trung của chính phủ Mỹ ở miền Nam đất nước là vào bệnh lao và chương trình PEPFAR - phòng, chống AIDS/HIV.

Bà Melissa A. Brown cho biết hiện Mỹ chuyển trọng tâm từ hỗ trợ trực tiếp sang tăng cường năng lực hệ thống y tế địa phương cho Việt Nam. Ảnh: Lan Chi

Hiện tại Mỹ tiếp tục hợp tác trực tiếp với Việt Nam, cả về các mối đe dọa sức khỏe mới cũng như tăng cường hệ thống y tế địa phương về bệnh lao và HIV/AIDS như vừa nêu trên. Nhấn mạnh điều thực sự quan trọng là sự hợp tác y tế song phương này, vị Tổng lãnh sự nhấn mạnh: "Việt Nam đã thực sự làm rất tốt trong việc đảm nhận ngày càng nhiều vai trò lãnh đạo trong các chương trình này. Vì vậy, trong nỗ lực thúc đẩy các mục tiêu y tế công cộng chung, chúng ta đang tích hợp rất nhiều yếu tố vào sự hợp tác này, bằng cách tăng cường hệ thống y tế địa phương để cuối cùng, hệ thống này đủ mạnh mẽ để có thể chấm dứt các chương trình hiện tại.”

Nhưng ưu tiên hiện nay vẫn tập trung vào hợp tác y tế song phương, trọng tâm hơn là xây dựng hệ thống y tế địa phương. Qua các hoạt động trực tiếp, thảo luận với nhiều chuyên gia chăm sóc sức khỏe và người truy vết tiếp xúc ở Cần Thơ, bà Melissa A. Brown cho biết rất ấn tượng với trình độ chuyên môn cao của các nhà quản lý và bác sĩ Việt Nam. “Một phần chuyên môn đó được xây dựng thông qua hợp tác với Hoa Kỳ, nhưng một phần khác là nhờ cam kết của chính Việt Nam trong việc xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe của mình", bà nói.

Điều này cũng thể hiện rõ qua các cơ hội thương mại trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe; cho dù đó là việc xây dựng các bệnh viện mới hay các công nghệ tiên tiến trong thiết bị y tế và những thứ tương tự. Chúng tôi coi Việt Nam là một thị trường rất tiềm năng cho những lĩnh vực này, bà Melissa A. Brown nhấn mạnh.

Ba thập niên bình thường hóa và chặng đường phía trước

Với hơn 23 năm kinh nghiệm ngoại giao tại Đông Nam Á, bà Melissa A. Brown khẳng định Việt Nam không chỉ là một đối tác quan trọng mà còn là trung tâm của sự năng động và đổi mới trong khu vực. "Hoa Kỳ là một quốc gia hùng mạnh với hệ thống chính phủ tinh vi, chúng tôi có đủ nguồn lực để tập trung vào tất cả các vấn đề quan trọng. Và Việt Nam luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu", bà nói.

Cũng theo bà Melissa A. Brown, trong năm 2025, Hoa Kỳ và Việt Nam đã tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm nhằm đánh dấu cột mốc 30 năm thiết lập quan hệ hợp tác giữa hai nước. Đây là dịp quan trọng để cùng nhìn lại chặng đường đã qua và những tiến bộ đạt được trong ba thập kỷ. Bước sang năm 2026, quan hệ song phương được kỳ vọng tiếp tục mở ra nhiều cơ hội mới, dựa trên những nền tảng đã xây dựng, hướng tới tương lai hợp tác sâu rộng hơn, từ công nghệ, kinh tế đến các chương trình dành cho thế hệ trẻ.

Bà Melissa A. Brown nói rằng bà cảm nhận được tham vọng và nỗ lực của những người trẻ Việt Nam, thế hệ không còn bị kìm hãm bởi quá khứ mà đang hướng tới những mục tiêu táo bạo cho tương lai. Ảnh: TLSQ Mỹ tại TP.HCM

Hoạt động trong lĩnh vực ngoại giao từ sớm và gắn bó lâu năm với khu vực Đông Nam Á, bà Melissa A. Brown từng phụ trách nhiều quốc gia ASEAN qua các giai đoạn, chương trình và dự án khác nhau, trong đó có nhiều trải nghiệm gắn bó với Việt Nam và TP.HCM. Bà bày tỏ sự yêu thích đối với nhịp sống năng động của thành phố, từ việc học gói bánh chưng với thịt lợn Mỹ đến những buổi tản bộ, thưởng thức cà phê vỉa hè. Những kết nối đời thường này, theo bà, phản ánh chiều sâu và tính thực chất của mối quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ trong giai đoạn hiện nay.

Bà cho biết lần đầu đến Việt Nam du lịch với bố mẹ là năm 2003 khi đang công tác tại Bangkok, Thái Lan. “Từ đó, tôi luôn mong muốn được công tác tại đây, vì vậy điều này thực sự giống như một giấc mơ thành hiện thực. Tôi yêu năng lượng của thành phố này, nó cho tôi có cảm giác về một thành phố đầy màu sắc và năng động, với cơ hội hiện diện khắp mọi nơi. Tôi thích đi lang thang quanh thành phố, gặp gỡ nói chuyện với mọi người. Những người tôi đã gặp gỡ, tôi đều nhận thấy họ chăm chỉ, nhiều tham vọng và luôn có những mục tiêu kiên định cho tương lai. Những điều này khiến tôi cảm giác rất tích cực, tràn đầy năng lượng và sức sống,” bà chia sẻ về trải nghiệm cá nhân tại TP.HCM, nơi bà nhận nhiệm kỳ từ tháng 8.2025.

Lan Chi