Tổng thống Donald Trump chúc mừng Đảng Dân chủ, lý giải thất bại của Đảng Cộng hòa

Trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3-11, cử tri Mỹ bỏ phiếu bầu lại toàn bộ 435 ghế Hạ viện và khoảng một phần ba số ghế Thượng viện. Do thời gian đóng cửa các điểm bỏ phiếu khác nhau giữa các bang, thường kết thúc sớm hơn ở Bờ Đông, những kết quả kiểm phiếu đầu tiên sẽ được công bố từ sáng 4-11, theo giờ Việt Nam. Và dự báo của truyền thông cũng cần được phân biệt với kết quả kiểm đếm cuối cùng.

Tổng thống Donald Trump trả lời phỏng vấn báo chí (ảnh minh họa). Ảnh: Getty 

Trong cuộc trao đổi với CBS News qua điện thoại, khi được hỏi thông điệp cuối cùng của ông gửi tới người dân Mỹ là gì, ông Donald Trump đã gửi lời chúc mừng Đảng Dân chủ và bày tỏ mong muốn hợp tác “vì lợi ích của đất nước”. Trao đổi với The New York Times, ông cũng khẳng định sẵn sàng chấp nhận kết quả bầu cử.

Lời chúc mừng sớm của Tổng thống Donald Trump dành cho đối thủ đã cho thấy sự nhìn nhận chiều hướng bất lợi đối với Đảng Cộng hòa cho dù kết quả kiểm phiếu cuối cùng chưa được công bố. Song cách ông lý giải thất bại của phe Cộng hòa cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển hóa ảnh hưởng cá nhân thành sức mạnh chung của Đảng Cộng hòa.

Theo cách lý giải của ông chủ Nhà Trắng, đằng sau lợi thế của phe Dân chủ và thất bại của các ứng viên Cộng hòa là bài toán huy động cử tri, sức hút của ứng viên chứ không chỉ do tác động từ các quyết sách đối ngoại hay kinh tế.

Theo CBS News, ông Donald Trump cho rằng nhiều ứng viên Cộng hòa thất bại vì tên ông không có trên lá phiếu và nếu ông trực tiếp tranh cử, những người ủng hộ sẽ đến phòng bỏ phiếu đông hơn. Tổng thống Mỹ còn cho rằng một số ứng viên không được cử tri yêu thích và những người khác không được xem là đồng minh của ông, khiến bộ phận cử tri trung thành chọn ở nhà.

Cách lý giải thất bại của phe Cộng hòa của nhà lãnh đạo Mỹ cho thấy khoảng cách giữa sức hút cá nhân và năng lực huy động cử tri của cả đảng có thể quyết định thành bại trong những cuộc đua cụ thể. Yếu tố huy động lực lượng cử tri đi bầu cử trên thực tế cũng đã được giới phân tích nhìn nhận từ khi cuộc vận động tranh cử đang diễn ra. Ông Donald Trump cho biết đã nỗ lực vận động nhưng cử tri không đi bỏ phiếu đông như kỳ vọng. 

Ở chiều ngược lại, lợi thế của Đảng Dân chủ đã xuất hiện trong các khảo sát trước bầu cử và thăm dò nhanh vào ngày bỏ phiếu. Theo Reuters, những nhóm cử tri nòng cốt của đảng này, như giới trẻ, người da màu và người gốc Mỹ Latin, thường có tỷ lệ tham gia bầu cử giữa nhiệm kỳ thấp hơn. Vì vậy, khả năng huy động các nhóm này đi bầu cử có ý nghĩa trực tiếp đối với việc hiện thực hóa lợi thế của Đảng Dân chủ.

Theo CBS News, một yếu tố khác được chính ông Donald Trump đề cập là cuộc đối đầu với Iran đã góp phần khiến Đảng Cộng hòa thất bại. Trả lời Fox News trong đêm bầu cử, Tổng thống Mỹ cũng thừa nhận xung đột Trung Đông có thể khiến các ứng viên Cộng hòa mất phiếu. Dù vẫn bảo vệ quyết định phát động chiến dịch nhằm vào Iran, sự thừa nhận này của Tổng thống Donald Trump cho thấy các lựa chọn đối ngoại đã tạo sức ép lên cuộc đua trong nước. 

Tuy nhiên, cũng trên Fox News, Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông không coi thất bại của Đảng Cộng hòa trong kỳ bầu cử giữa kỳ là “một đòn giáng” vào nửa cuối nhiệm kỳ của ông, kèm theo đó là lời cảnh báo, ông có kế hoạch phủ quyết một số dự luật của Đảng Dân chủ ngay sau bầu cử giữa kỳ.