Tổng thống Trump hé lộ thỏa thuận chấm dứt viện trợ thường niên Israel

Theo Reuters, trong cuộc phỏng vấn với chương trình Fox & Friends của Fox News hôm 3/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã đạt được thỏa thuận chấm dứt khoản viện trợ thường niên mà Washington dành cho Israel.

Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định hai bên đã thống nhất về vấn đề này từ nhiều tháng trước và khoản viện trợ sẽ được cắt giảm vào cuối năm 2026. Theo ông Trump, Israel hiện có đủ tiềm lực kinh tế để tự đáp ứng nhu cầu quốc phòng mà không cần tiếp tục phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ tài chính từ Washington.

Tổng thống Trump nhấn mạnh việc chấm dứt khoản hỗ trợ gần 4 tỷ USD mỗi năm là phù hợp với năng lực tài chính hiện nay của Israel. Ảnh: CNN

Dù vậy, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh quyết định trên không đồng nghĩa với việc chấm dứt hợp tác quốc phòng song phương. Washington vẫn sẵn sàng hỗ trợ Israel khi cần thiết, trong khi Tel Aviv có thể tiếp tục mua vũ khí và trang thiết bị quân sự của Mỹ.

Theo bản ghi nhớ được ký năm 2016, Mỹ cam kết cung cấp tổng cộng 38 tỷ USD viện trợ quân sự cho Israel trong giai đoạn tài khóa 2019–2028, tương đương khoảng 3,8 tỷ USD mỗi năm. Trong đó, 3,3 tỷ USD dành cho hoạt động mua sắm trang thiết bị quân sự và 500 triệu USD phục vụ các chương trình phòng thủ tên lửa.

Tuy nhiên, do thỏa thuận hiện hành vẫn còn hiệu lực đến năm 2028, Reuters lưu ý chưa rõ những khoản hỗ trợ nào sẽ bị chấm dứt, cũng như cách thức Washington điều chỉnh các cam kết tài chính đã được thiết lập. Nhà Trắng và Văn phòng Thủ tướng Israel chưa phản hồi đề nghị bình luận về vấn đề này.

Tuyên bố của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh sự ủng hộ của công chúng Mỹ đối với Israel có xu hướng suy giảm kể từ khi xung đột tại Dải Gaza bùng phát năm 2023, đặc biệt trong nhóm cử tri đảng Dân chủ.

Theo khảo sát do Đại học Quinnipiac công bố hồi tháng 6, có 48% cử tri Mỹ cho rằng Washington đang hỗ trợ Israel quá mức, trong khi tỷ lệ này ở nhóm cử tri đảng Dân chủ lên tới 66%. Các con số trên tăng đáng kể so với mức tương ứng 16% và 20% được ghi nhận trong cuộc khảo sát tương tự năm 2017.

Sự thay đổi trong dư luận cũng được phản ánh qua những diễn biến chính trị nội bộ đảng Dân chủ. Một số ứng viên có lập trường chỉ trích chính sách của Israel đã giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử sơ bộ, trong khi nhiều nghị sĩ theo đường lối ôn hòa ngày càng công khai chất vấn chính sách viện trợ quân sự mà Washington duy trì trong nhiều thập kỷ.

Đề cập đến những tranh luận này, Tổng thống Trump cho rằng khoản viện trợ khoảng 4 tỷ USD mỗi năm cho Israel đã trở thành vấn đề được một số chính trị gia cánh tả khai thác để chỉ trích đảng Cộng hòa. Ông nhấn mạnh việc chấm dứt khoản hỗ trợ này là phù hợp với năng lực tài chính hiện nay của Israel.