TP.HCM rà soát điểm ngập, xử lý công trình xung yếu trước mùa mưa lũ

Ngày 12/10, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh chủ trì cuộc họp nghe báo cáo kết quả 9 tháng đầu năm và kế hoạch triển khai nhiệm vụ phòng, chống thiên tai trong 3 tháng cuối năm 2026.

Quang cảnh cuộc họp về phòng, chống thiên tai tại TP.HCM.

Rà soát điểm ngập, sửa chữa công trình xung yếu 

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, trong 9 tháng đầu năm, thành phố ghi nhận 2 đợt triều cường vượt báo động III, mực nước trên 1,6m tại trạm Phú An và trạm Thủ Dầu Một; cùng 8 trận mưa lớn, giông, lốc gây thiệt hại về người và tài sản. Thành phố chưa ghi nhận sự cố sạt lở bờ sông, kênh, rạch, bờ biển và thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn.

Để nâng cao khả năng ứng phó, thành phố đã ban hành các phương án phòng, chống theo từng loại hình thiên tai; phối hợp với đơn vị quản lý hồ chứa điều tiết tích nước, xả nước hợp lý tại hồ Dầu Tiếng và hồ Trị An, bảo đảm an toàn công trình, giảm lũ cho khu vực hạ du.

Đáng chú ý, UBND thành phố đã chấp thuận chủ trương tu sửa cấp bách 89 công trình xung yếu, với tổng kinh phí 227,903 tỷ đồng từ Quỹ Phòng, chống thiên tai. Các công trình nhằm tăng khả năng ngăn triều, tiêu thoát nước, chống ngập úng và bảo vệ khu dân cư trước nguy cơ mưa lớn, triều cường.

Mưa lớn khiến nhiều tuyến đường tại TP.HCM ngập sâu, ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân.

Tại cuộc họp, đại diện Sở Xây dựng cho biết, tình trạng ngập trên địa bàn thành phố chịu tác động của quá trình đô thị hóa, năng lực tiêu thoát nước và việc thi công các công trình giao thông, hạ tầng. Sở đang rà soát, kiểm tra các điểm ngập, nhất là những vị trí ngập sâu, ảnh hưởng lớn đến giao thông, để đề xuất phương án xử lý phù hợp.

Phó chánh Văn phòng UBND thành phố Huỳnh Tự Trọng đề nghị các đơn vị phối hợp với cơ quan chuyên môn xác định cụ thể nguyên nhân gây ngập tại từng khu vực, phân biệt điểm ngập thường xuyên với những điểm mới phát sinh. Trên cơ sở đó, xây dựng giải pháp phù hợp, chuẩn bị phương án ứng phó từ sớm, tránh tình trạng mưa lớn mới triển khai xử lý.

Đối với các khu vực có sông, suối và địa bàn tiềm ẩn nguy cơ, các địa phương cần khảo sát hiện trạng, kịp thời cảnh báo, khuyến cáo người dân chủ động phòng tránh. Đồng thời, rà soát nhu cầu nhân lực, phương tiện, trang thiết bị và bố trí nguồn lực hỗ trợ người dân khi xảy ra thiên tai.

Nhiều tuyến đường trũng thấp tại TP.HCM thường xuyên ngập khi mưa lớn kết hợp triều cường.

Chuyển từ chống ngập sang quản lý tổng thể nguồn nước 

Theo đại diện Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, từ nay đến cuối năm 2026, thời tiết khu vực phía Nam còn diễn biến phức tạp. Từ giữa đến cuối tháng 10, nhiều nơi có khả năng xuất hiện mưa to, giông và các đợt triều cường cao gây ngập. Thành phố cũng cần đề phòng mưa trái mùa kèm giông, sét, gió giật mạnh, lốc xoáy và gió mùa Đông Bắc mạnh trên biển.

Bên cạnh nguy cơ ngập, dự báo mùa mưa có khả năng kết thúc sớm, nhiệt độ tăng cao và lượng mưa giảm cũng có thể làm gia tăng nguy cơ khô hạn, thiếu nước trong mùa khô. Vì vậy, công tác phòng, chống thiên tai cần gắn với yêu cầu quản lý, điều tiết và dự trữ nguồn nước.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương nâng cao tinh thần chủ động, xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu và xây dựng phương án ứng phó sát với tình hình thực tế, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người, tài sản.

Ngập nước kéo dài gây khó khăn cho giao thông và sinh hoạt của người dân.

Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh yêu cầu thay đổi tư duy giải quyết bài toán ngập nước, từ tập trung chống ngập sang quản lý nguồn nước tổng thể, đồng bộ. Công tác quy hoạch cần kết hợp giữ nước mưa, trữ nước và thoát nước; chú trọng các khu vực trũng có khả năng trữ nước, đồng thời nâng cao năng lực tiêu thoát và điều tiết nguồn nước.

Đối với 36 hồ chứa nước thủy lợi trên địa bàn, việc vận hành phải linh hoạt, bám sát dự báo mưa, lũ, bảo đảm an toàn công trình và cân đối nhu cầu tích trữ nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất trong mùa khô.

Phó chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các địa phương rà soát những khu vực thường xuyên ngập úng, xác định nguyên nhân và triển khai giải pháp phù hợp; kiểm tra hệ thống cống thoát nước, vệ sinh dòng chảy trước và sau mùa mưa. Những địa bàn có nhiều kênh, rạch và khu vực xung yếu cần được bố trí lực lượng, phương tiện, trang thiết bị để chủ động ứng phó tại chỗ.

Các công trình đê bao, kiểm soát triều là một phần trong hệ thống giải pháp chống ngập của TP.HCM.

Đối với 89 công trình phòng, chống thiên tai đã được chấp thuận chủ trương tu sửa cấp bách, các đơn vị liên quan phải khẩn trương hoàn thiện thủ tục, phê duyệt kinh phí, phương án sửa chữa và đẩy nhanh tiến độ thực hiện, sớm phát huy hiệu quả bảo vệ khu dân cư trước bão, lũ và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Thành phố cũng yêu cầu các lực lượng chức năng phối hợp chặt chẽ trong công tác cứu hộ, cứu nạn; tăng cường diễn tập tình huống thực tế, bổ sung trang thiết bị cho địa bàn có nguy cơ cao và nâng cao kỹ năng ứng phó của lực lượng tại chỗ.

Bên cạnh đó, Sở Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong quan trắc, giám sát, dự báo, cảnh báo thiên tai; phát triển bản đồ số cảnh báo theo từng khu vực, địa điểm cụ thể và tăng cường chia sẻ thông tin để người dân chủ động phòng tránh.

Phó chủ tịch UBND thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp các kiến nghị tại cuộc họp, tham mưu giải pháp xử lý theo chức năng, nhiệm vụ; đồng thời yêu cầu các địa phương quản lý, sử dụng và quyết toán Quỹ Phòng, chống thiên tai đúng quy định, bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng mục đích, hiệu quả.