TP. Hồ Chí Minh: Tạo đường ra thị trường cho đổi mới sáng tạo

Mở đường ra thị trường cho kết quả nghiên cứu

Đổi mới sáng tạo cần được kết nối từ nghiên cứu, phát triển công nghệ đến sản phẩm và thị trường

Một trong những yêu cầu lớn đối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo TP. Hồ Chí Minh hiện nay là tạo được dòng chảy liên tục từ ý tưởng, nghiên cứu đến sản phẩm mở đường ra thị trường. Các chính sách vừa được HĐND thành phố thông qua nhằm cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị đang hướng trực tiếp vào những khâu còn vướng trong quá trình này.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, điểm nghẽn đầu tiên là nguồn “vốn mồi” cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo. Chính sách mới định hướng hỗ trợ chi phí theo từng giai đoạn phát triển, thay vì áp dụng một cách hỗ trợ chung cho mọi dự án.

Cách tiếp cận này cho phép nguồn lực nhà nước được phân bổ theo nhu cầu và mức độ trưởng thành của dự án. Việc hỗ trợ được triển khai thông qua các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo với các tiêu chí cụ thể, qua đó tập trung nguồn lực vào những dự án có khả năng tiếp tục phát triển.

Một điểm nghẽn khác nằm ở khoảng cách từ kết quả nghiên cứu trong viện, trường đến thị trường. Nghị quyết số 66/2026/NQ-HĐND ngày 22/9/2026 đã quy định việc thành lập, tham gia thành lập doanh nghiệp, góp vốn cũng như tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.

Các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu công lập có thể sử dụng kết quả nghiên cứu và phát triển (R&D), tài sản trí tuệ để góp vốn, hình thành doanh nghiệp spin-off. Viên chức cũng có thể tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp khi được thủ trưởng đơn vị đồng ý.

Cơ chế này mở thêm con đường để kết quả nghiên cứu bước ra khỏi phòng thí nghiệm, hình thành sản phẩm, doanh nghiệp và giá trị trên thị trường. Đồng thời, mối liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp có thêm cơ sở để phát triển theo hướng gắn nghiên cứu với nhu cầu thực tế.

Cùng với thương mại hóa, chuyển giao công nghệ và bảo vệ tài sản trí tuệ cũng được bổ sung cơ chế hỗ trợ. Nghị quyết số 62/2026/NQ-HĐND ngày 22/9/2026 quy định chính sách hỗ trợ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo; chuyển giao công nghệ; xác lập, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Các chi phí về môi giới, tư vấn pháp lý, định giá công nghệ và đào tạo nhân lực tiếp nhận công nghệ có thể được hỗ trợ tối đa 200 triệu đồng cho mỗi công nghệ trong một năm, tùy nội dung và điều kiện. Chính sách về sở hữu trí tuệ cũng hướng tới giúp tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp chủ động xác lập, khai thác, bảo vệ tài sản trí tuệ và nâng giá trị công nghệ.

Tạo nền tảng hạ tầng và nhân lực chất lượng cao

Hạ tầng nghiên cứu dùng chung tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp thúc đẩy nghiên cứu và đổi mới sáng tạo

Bên cạnh vốn và cơ chế thương mại hóa, hạ tầng nghiên cứu dùng chung là một điều kiện quan trọng để doanh nghiệp, nhóm nghiên cứu và dự án khởi nghiệp tiếp cận thiết bị, không gian và dịch vụ phục vụ đổi mới sáng tạo.

Nghị quyết số 65/2026/NQ-HĐND ngày 22/9/2026 quy định cơ chế hỗ trợ phát triển hạ tầng, trung tâm đổi mới sáng tạo và trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo. Thành phố hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp có hạ tầng dùng chung, chia sẻ cho hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; mức hỗ trợ tối đa có thể lên tới 25 tỷ đồng cho một dự án, tùy nội dung, quy mô và điều kiện.

Cùng với hạ tầng, bài toán nhân lực chất lượng cao được xử lý bằng cơ chế riêng. Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND ngày 22/9/2026 quy định chính sách ưu đãi, hỗ trợ hình thành và phát triển trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế trên địa bàn thành phố.

Trong đó, cơ chế đãi ngộ cho phép mức thù lao đối với chủ nhiệm chương trình lên tới 150 triệu đồng/tháng và thu nhập bổ sung đối với chức danh lãnh đạo tới 120 triệu đồng/tháng. Mục tiêu là tạo điều kiện thu hút chuyên gia đầu ngành, tập trung nguồn lực và hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh trong những lĩnh vực thành phố có nhu cầu và lợi thế.

Nhìn tổng thể, các chính sách mới đang tiếp cận hệ sinh thái đổi mới sáng tạo theo một chuỗi tương đối đồng bộ: có nguồn lực ban đầu cho dự án, có hạ tầng nghiên cứu, có nhân lực chất lượng cao, có cơ chế đưa kết quả nghiên cứu vào doanh nghiệp và có công cụ hỗ trợ chuyển giao, bảo vệ tài sản trí tuệ.

Giá trị của các cơ chế này sẽ được thể hiện rõ nhất khi nhiều kết quả nghiên cứu được thương mại hóa, doanh nghiệp công nghệ mới được hình thành và nguồn lực xã hội được huy động nhiều hơn cho khoa học, công nghệ. Khi những điểm nghẽn từ vốn đến thị trường được tháo gỡ đồng bộ, đổi mới sáng tạo sẽ có thêm điều kiện chuyển từ tiềm năng nghiên cứu thành sản phẩm, doanh nghiệp và giá trị mới cho kinh tế TP. Hồ Chí Minh.