TPHCM: Xây dựng phản xạ thoát hiểm hỏa hoạn cho người dân

Từ biết đến làm được

Ngày 13/9, UBND phường Cầu Ông Lãnh phối hợp Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (CC&CNCH) Khu vực 1, Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) Công an TPHCM tổ chức lớp tuyên truyền, huấn luyện nghiệp vụ PCCC&CNCH với sự tham gia của hơn 150 người dân tại các khu phố trên địa bàn. Không chỉ phổ biến những quy định về PCCC, lớp huấn luyện còn dành thời gian để người dân trực tiếp thực hành các kỹ năng chữa cháy, thoát nạn và cứu người.

Mở đầu buổi học, cán bộ tuyên truyền Đội CC&CNCH Khu vực 1 đưa ra những tình huống thực tế thường gặp khi xảy ra hỏa hoạn, giúp người dân hình dung rõ hơn những nguy hiểm có thể đối mặt. Trong đó, khói độc được đặc biệt lưu ý bởi đây là yếu tố có thể nhanh chóng làm thay đổi điều kiện thoát nạn trong một vụ cháy. Theo hướng dẫn của cán bộ PCCC, khi khói lan vào không gian kín, tầm nhìn có thể giảm nhanh, người mắc kẹt dễ mất phương hướng, khó xác định lối ra. Nếu thiếu kỹ năng và rơi vào trạng thái hoảng loạn, việc tìm đường thoát nạn càng trở nên khó khăn. Những phân tích từ tình huống thực tế giúp người dân hiểu rằng, trong một vụ cháy, không phải lúc nào nguy hiểm cũng đến trực tiếp từ ngọn lửa.

Từ những cảnh báo đó, người dân được trực tiếp trải nghiệm phần thực hành thoát nạn qua không gian hẹp và nhà khói. Trong điều kiện khói dày, thiếu ánh sáng, tầm nhìn hạn chế, người tham gia phải hạ thấp trọng tâm, di chuyển khom hoặc bò sát sàn, che mũi, miệng và tìm hướng thoát ra ngoài. Những thao tác tưởng như đơn giản lại không dễ thực hiện khi con người bị đặt trong môi trường thiếu tầm nhìn và chịu áp lực tâm lý. Việc trực tiếp trải nghiệm giúp người dân nhận biết rõ hơn những khó khăn có thể gặp phải, từ đó hình thành phản xạ và kỹ năng xử lý thay vì chỉ ghi nhớ các khuyến cáo trên lý thuyết.

Cán bộ Đội CC&CNCH Khu vực 16 tuyên truyền đến người dân kỹ năng sử dụng bình chữa cháy an toàn

Cùng với kỹ năng thoát nạn, người dân được hướng dẫn sử dụng bình chữa cháy xách tay và thực hành với hệ thống lăng, vòi chữa cháy có sẵn tại cơ sở. Các kỹ năng cứu người với những tư thế bế, cõng, vác nạn nhân cũng được hướng dẫn, giúp người tham gia biết cách hỗ trợ người bị thương, bị ngất hoặc mất sức khi cần đưa ra khỏi khu vực nguy hiểm. Từ cầm bình chữa cháy, thao tác với lăng vòi đến di chuyển trong nhà khói, các nội dung được thiết kế để người dân không chỉ biết về PCCC mà còn biết cách hành động khi sự cố xảy ra. Đây cũng là một trong những yêu cầu quan trọng trong xây dựng thế chủ động PCCC tại khu dân cư. Khi lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp tiếp nhận tin báo và triển khai phương tiện đến hiện trường, người dân tại chỗ vẫn có thể thực hiện những hành động đầu tiên như báo động, gọi lực lượng chức năng, hỗ trợ thoát nạn hoặc xử lý đám cháy mới phát sinh nếu điều kiện cho phép.

Trao đổi với phóng viên tại buổi tập huấn, đại diện Ban Chỉ huy Đội CC&CNCH Khu vực 1 cho rằng, những phản xạ thoát hiểm, tự bảo vệ bản thân và hỗ trợ người xung quanh khi xảy ra hỏa hoạn không thể hình thành trong ngày một, ngày hai. Việc trang bị kiến thức, thường xuyên thực hành và lặp lại các kỹ năng cần thiết sẽ giúp người dân bình tĩnh hơn, chủ động xử lý tình huống thay vì lúng túng hoặc chỉ biết chờ lực lượng chức năng. Cũng từ yêu cầu này, công tác tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng PCCC&CNCH được Công an TPHCM quan tâm triển khai theo hướng chủ động từ sớm, từ xa, đưa kiến thức và kỹ năng phòng cháy đến gần hơn với người dân, cơ sở và cộng đồng dân cư. Bởi để hình thành một phản xạ an toàn, điều quan trọng không chỉ là nói một lần, mà phải tuyên truyền thường xuyên, thực hành nhiều lần để kiến thức dần trở thành thói quen; theo cách nói gần gũi, "mưa dầm thấm lâu".

Phường Bình Thạnh ra mắt mô hình ý nghĩa, chung sức đẩy lùi "giặc lửa"

Xây dựng những "mắt xích" an toàn

Từ việc trang bị kỹ năng phòng cháy, thoát hiểm cho mỗi người dân, việc tiếp tục triển khai, xây dựng khả năng phối hợp chữa cháy trong cả cộng đồng chính là nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng thế trận toàn dân PCCC. Tại phường Bình Thạnh, mô hình điểm "Hẻm xanh phòng cháy - Bình yên mỗi nhà” được UBND phường phối hợp Công an phường và Đội CC&CNCH Khu vực 16 triển khai theo hướng đưa công tác PCCC đến gần hơn với đời sống người dân. Cụ thể, các tuyến hẻm, điểm chữa cháy công cộng được bố trí bình chữa cháy xách tay cùng một số dụng cụ hỗ trợ phá dỡ.

Lực lượng chức năng sẽ vận động người dân giữ gìn hẻm thông thoáng, không để vật dụng cản trở lối thoát nạn và đường tiếp cận của phương tiện chữa cháy. Hệ thống báo động liên gia cũng được thiết lập, giúp thông tin về sự cố được truyền đến các hộ dân xung quanh trong thời gian sớm nhất. Nhưng một mô hình PCCC chỉ thực sự phát huy tác dụng khi phương tiện được trang bị đi cùng kỹ năng và sự phối hợp của người dân đều sẽ trở thành những "mắt xích" quan trọng trong quá trình ứng phó.

Phường Cầu Ông Lãnh tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng, kiến thức về PCCC&CNCH cho người dân trên địa bàn

Lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an TPHCM tập huấn các kỹ năng sử dụng thiết bị chữa cháy và thoát hiểm khi có sự cố xảy ra

Từ những tuyến hẻm dân cư, cách làm này được triển khai ở nhiều loại hình cơ sở khác nhau, phù hợp với đặc điểm và nguy cơ cháy, nổ tại từng địa bàn. Một trong những trường hợp có yêu cầu riêng về bảo đảm an toàn PCCC là chùa Khánh Hưng, phường Nhiêu Lộc. Hơn một thế kỷ qua, chùa Khánh Hưng không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa mà còn gắn với những dấu tích lịch sử của phong trào đấu tranh cách mạng tại Sài Gòn - Gia Định. Hiện nay, với nhiều hạng mục bằng gỗ và thường xuyên tập trung đông tăng ni, phật tử, du khách, công tác bảo đảm an toàn PCCC tại đây được đặt ra thường xuyên.

Từ yêu cầu thực tế đó, đầu tháng 7 vừa qua, Công an phường Nhiêu Lộc phối hợp với nhà chùa, người dân khu phố 18 ra mắt "Tổ liên gia và điểm PCCC cộng đồng". Mô hình được xây dựng theo phương châm "4 tại chỗ", tạo sự gắn kết giữa lực lượng Công an, nhà chùa và người dân trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý sự cố. Đại diện BCH Công an phường Nhiêu Lộc cho biết, chùa nằm sâu trong khu dân cư, xung quanh là nhiều tuyến hẻm nhỏ, nhà ở san sát. Vì vậy, việc chủ động xử lý trong những phút đầu khi xảy ra sự cố có ý nghĩa quan trọng, góp phần hạn chế cháy lan và bảo vệ tính mạng, tài sản.

Nâng cao kỹ năng thoát hiểm khi có sự cố cháy nổ cho trẻ em

Từ mỗi cá nhân đến cả những khu dân cư rộng lớn, việc thành lập các tổ liên gia, điểm chữa cháy và trang bị kỹ năng ứng phó đang từng bước tạo nên mạng lưới hỗ trợ ngay tại cơ sở. Ở đó, người dân không thay thế lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp, nhưng có thể chủ động thực hiện những việc phù hợp trong khả năng, từ phát hiện, báo động, gọi lực lượng chức năng đến hỗ trợ thoát nạn và xử lý đám cháy mới phát sinh khi bảo đảm an toàn. Từ những buổi tập huấn đến các mô hình PCCC trong khu dân cư, điểm chung vẫn là xây dựng sự chủ động từ sớm. Khi kiến thức được trang bị, kỹ năng được thực hành và các hộ dân biết cách phối hợp, phương châm "4 tại chỗ" sẽ từng bước trở thành năng lực thực tế của cộng đồng. Phòng cháy vì thế không chỉ bắt đầu khi lực lượng chức năng có mặt, mà được chuẩn bị từ trước, trong từng căn nhà, từng cơ sở và từng con hẻm. Quan trọng hơn cả là hình thành cho mỗi người dân một phản xạ đúng để khi sự cố xảy ra, biết cách bảo vệ mình và hỗ trợ những người xung quanh.