Trà Leng chủ động di dời dân, phòng ngừa rủi ro sạt lở

Chủ động di dời dân trước nguy cơ sạt lở

Ngày 10/11, ông Hồ Văn Vân, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Leng, TP Đà Nẵng, cho biết chính quyền địa phương đã tổ chức di dời khẩn cấp 5 hộ dân với 23 nhân khẩu tại làng Tak Quá, thôn Trà Dơn đến nơi an toàn trước nguy cơ sạt lở đất.

Tại thời điểm, các hộ dân này sinh sống phía sau một ngọn đồi. Sau nhiều ngày mưa lớn kéo dài, người dân và chính quyền địa phương phát hiện những dấu hiệu bất thường của địa chất, đất đá có nguy cơ sạt trượt. Đáng chú ý, bùn đất đã tràn vào một số khu vực nhà bếp, đe dọa trực tiếp đến tính mạng, tài sản và sự an toàn của các gia đình.

Hiện bùn đất đã tràn vào một số khu vực nhà bếp, đe dọa trực tiếp đến tính mạng, tài sản và sự an toàn của các gia đình.

Trước tình hình đó, chính quyền xã đã huy động lực lượng tại chỗ hỗ trợ người dân sơ tán, di chuyển tài sản và bố trí nơi ở tạm thời. Các hộ dân hiện được sắp xếp ở nhà người thân và nhà sinh hoạt cộng đồng, bảo đảm điều kiện an toàn trong thời gian mưa lớn còn tiếp diễn.

Qua đó, biện pháp ứng phó cần thiết trong bối cảnh nguy cơ sạt lở tại khu vực miền núi ngày càng đáng lo ngại mỗi khi xuất hiện những đợt mưa lớn kéo dài. Thay vì chờ đợi sự cố xảy ra mới tổ chức cứu hộ, việc nhận diện sớm nguy cơ và di dời người dân ngay khi phát hiện dấu hiệu mất an toàn có ý nghĩa quyết định trong bảo vệ tính mạng con người.

Bên cạnh đó, tại khu dân cư, một số tuyến giao thông trên địa bàn xã Trà Leng cũng ghi nhận tình trạng sạt lở. Tại tuyến đường khu vực nóc Ông Tuấn - Ông Hành, đất đá tràn xuống mặt đường, ảnh hưởng đến việc đi lại và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Theo ông Hồ Văn Vân, mưa lớn vẫn tiếp tục diễn ra trên địa bàn. UBND xã đã phân công lực lượng thường xuyên kiểm tra các khu vực có nguy cơ sạt lở, đồng thời chủ động xây dựng và triển khai phương án ứng phó nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.

Hiện chính quyền địa phương khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, đặc biệt tại các khu vực đồi núi, taluy cao, ven suối và những nơi xuất hiện dấu hiệu nứt đất, sạt trượt. Người dân cần hạn chế đi lại qua các tuyến đường đang hoặc có nguy cơ sạt lở; chủ động di chuyển người và tài sản đến nơi an toàn khi có cảnh báo. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cần thông báo ngay cho trưởng thôn hoặc UBND xã để kịp thời kiểm tra, xử lý.

Không để người dân đối mặt với hiểm nguy

Đối với Trà Leng, nguy cơ sạt lở không đơn thuần là một tình huống thiên tai thông thường mà còn gợi nhắc về những mất mát đặc biệt nghiêm trọng từng xảy ra trên địa bàn.

Cuối tháng 10/2020, xã Trà Leng (cũ), thuộc huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, từng hứng chịu thảm họa sạt lở đất tại nóc Ông Đề. Hàng triệu mét khối đất đá đổ xuống vùi lấp 11 căn nhà, khiến 22 người chết và mất tích. Thảm họa đã để lại những tổn thất nặng nề về con người, tài sản và đời sống cộng đồng.

Tại thời điểm một số tuyến giao thông trên địa bàn xã Trà Leng cũng ghi nhận tình trạng sạt lở.

Hiện nay, xã Trà Leng được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Trà Leng và Trà Dơn thuộc huyện Nam Trà My cũ, cách trung tâm TP Đà Nẵng hơn 160km. Địa hình đồi núi phức tạp, dân cư sinh sống tại những khu vực có độ dốc lớn khiến công tác phòng ngừa, ứng phó sạt lở luôn đặt ra yêu cầu cấp thiết.

Thực tế cho thấy, thiệt hại do sạt lở không chỉ dừng lại ở những căn nhà bị vùi lấp hay tài sản bị hư hỏng. Khi một khu dân cư bị ảnh hưởng, sinh kế của người dân có thể bị gián đoạn, hoạt động sản xuất bị đình trệ, giao thông chia cắt, việc tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục và nhu yếu phẩm gặp nhiều khó khăn. Quá trình khắc phục hậu quả cũng đòi hỏi nguồn lực lớn từ ngân sách nhà nước và cộng đồng.

Dưới góc nhìn kinh tế môi trường, phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai luôn có ý nghĩa thiết thực hơn việc chỉ tập trung khắc phục hậu quả. Một quyết định di dời kịp thời có thể giúp tránh được những tổn thất không thể bù đắp về tính mạng, đồng thời giảm áp lực chi phí cứu hộ, tái định cư, sửa chữa hạ tầng và phục hồi sinh kế sau thiên tai.

Theo đó, vậy, bảo đảm an toàn cho người dân trước nguy cơ sạt lở cần được xem là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững tại các địa bàn miền núi. Phát triển kinh tế không thể tách rời yêu cầu bảo vệ con người, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao khả năng chống chịu trước những biến động của thiên nhiên.

Phòng ngừa từ sớm để giảm thiểu tổn thất

Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn Trung Bộ, từ ngày 10/11 đến đêm 11/11, các xã, phường trên địa bàn TP Đà Nẵng tiếp tục có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông. Tổng lượng mưa phổ biến từ 100-250mm, một số nơi có thể vượt 350mm.

Cơ quan khí tượng cảnh báo mưa lớn có thể gây lũ quét, sạt lở đất tại khu vực miền núi; ngập úng tại vùng trũng thấp và các khu đô thị. Đây là nguy cơ đòi hỏi các địa phương phải duy trì trạng thái sẵn sàng ứng phó, nhất là tại những khu vực từng xảy ra sạt lở hoặc có địa hình địa chất phức tạp.

Trong bối cảnh đó, việc tổ chức lực lượng kiểm tra thực địa, theo dõi diễn biến địa chất, rà soát các điểm dân cư nằm dưới taluy, sườn đồi và ven suối cần được triển khai thường xuyên. Những dấu hiệu như vết nứt trên mặt đất, nước chảy bất thường từ sườn đồi, đất đá dịch chuyển, cây cối nghiêng đổ hoặc tiếng động lạ từ lòng đất đều cần được xem xét nghiêm túc để có phương án xử lý.

Cùng với đó, phương châm phòng chống thiên tai cần phát huy hiệu quả lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và sự chủ động của cộng đồng. Việc chuẩn bị sẵn địa điểm sơ tán, phương tiện vận chuyển, nhu yếu phẩm và phương án hỗ trợ các hộ gia đình có người già, trẻ nhỏ sẽ giúp quá trình di dời diễn ra nhanh chóng, an toàn hơn khi tình huống khẩn cấp xuất hiện.

Về lâu dài, cần gắn công tác phòng chống sạt lở với quy hoạch dân cư miền núi, quản lý sử dụng đất, bảo vệ rừng đầu nguồn và duy trì độ che phủ thực vật trên các sườn đồi. Việc hạn chế tác động làm suy giảm khả năng giữ đất, giữ nước của hệ sinh thái tự nhiên cũng là giải pháp quan trọng nhằm giảm nguy cơ mất ổn định địa hình.

Trong điều kiện mưa lớn còn diễn biến phức tạp, bảo đảm an toàn cho người dân không chỉ là nhiệm vụ ứng phó thiên tai trước mắt mà còn là thước đo trách nhiệm quản lý môi trường, quản trị rủi ro và chất lượng phát triển bền vững ở địa phương. Không để thiên tai biến thành thảm họa, không để người dân phải đánh đổi tính mạng vì những rủi ro có thể nhận diện và phòng ngừa từ sớm chính là yêu cầu xuyên suốt trong công tác bảo vệ cộng đồng tại các vùng miền núi.