'Trại buôn người' - bộ phim đơn điệu, tẻ nhạt so với quảng cáo

MOVIE

TRẠI BUÔN NGƯỜI

Đạo diễn Toni Dương Bảo Anh

Thể loại Hành động

Diễn viên Steven Nguyễn, Quách Ngọc Ngoan, Tùng Mint, Huỳnh Minh Kiên...

*Znews đánh giá

5 / 10

Câu chuyện Trại buôn người theo chân Ny, một tay đua bò miền Tây từng vài lần giành cúp vô địch. Nhưng năm nay, đúng ngày thi đấu, sự cố bất ngờ khiến anh thua cuộc, vuột mất khoản tiền cược nuôi em gái đang đang chuẩn bị lên học ở thành phố.

Từ nhỏ, hai anh em lớn lên không có cha mẹ, phải nương tựa vào nhau. Cũng vì không muốn trở thành gánh nặng, Út Đẹt bí mật tìm việc trên mạng, bất chấp anh hai ra sức ngăn cản. Nghe theo lời quảng cáo việc nhẹ lương cao, cô không hay biết mình đã rơi vào một đường dây buôn người lao động xuyên biên giới.

Đề tài “nóng”, góc nhìn “nguội”

Trại buôn người nhập đề nhanh, đẩy nhân vật vào vòng xoáy biến cố từ sớm. Út Đẹt cùng hàng trăm nạn nhân cùng cảnh ngộ chẳng bao lâu đã biết mình bị lừa. Ny liều mạng tìm em gái, để rồi bản thân cũng rơi vào cái bẫy. Tại đây, họ phải trải qua những ngày tháng bị đánh đập, tra tấn, cưỡng ép tham gia đường dây lừa đảo qua mạng, kiếm tiền cho tổ chức. Một số người chấp nhận cúi đầu để sống sót, số khác âm thầm chờ đợi cơ hội thoát khỏi hang cọp.

Tại khu trại tập kết, đám buôn người dựng lên vỏ bọc là Tập đoàn chăn nuôi đa quốc gia. Có hai đầu việc cho những lao động lựa chọn: hoặc làm HR, tuyển dụng thêm người cho tổ chức; hoặc “làm sale”, chốt đơn kiếm tiền và được trả hoa hồng. Ở diễn biến khác, trinh sát ngầm thâm nhập vào tổ chức, thu thập thông tin và chờ đợi thời cơ triệt phá đường dây.

Phim khởi đầu đầy năng lượng với chuỗi tình huống mang màu sắc hài hước, từ sự cố ở hội đua bò, vụ bắt cóc đòi tiền chuộc cho đến người phụ nữ muốn lên cửa khẩu nhưng quá giang nhầm xe lũ lừa đảo… Sang nửa sau, phim liên tục đẩy nhân vật vào những cuộc truy đuổi, bạo loạn và tìm đường thoát thân có tiết tấu dồn dập.

Nội dung Trại buôn người tương tự hầu hết tác phẩm cùng chủ đề, xuất hiện phổ biến những năm gần đây khi nạn lừa đảo trực tuyến, buôn người xuyên biên giới và các “trại scam” trở thành đề tài nóng, gây nhức nhối dư luận. Cũng vì vậy mà đứa con tinh thần của Toni Dương Bảo Anh dễ gợi lại những No More Bets, Ghost Fleet hay ngay tại Việt Nam cũng có Thiên đường máu ra mắt cách đây không lâu.

Một bối cảnh trong phim.

Câu chuyện vốn dễ đoán, bởi khán giả gần như biết trước nhân vật sớm muộn bị bẻ gãy kỳ vọng về công việc trong mơ bằng thực tế kinh hoàng. Vì vậy, sức nặng của một phim ở đề tài này nằm ở cách đặt vấn đề, xây dựng nhân vật và phát hiện những góc khuất chưa được nhìn thấy.

Tiếc là Trại buôn người lại xử lý những mắt xích này quá sơ sài.

Ngoài cuộc hội thoại ngắn ngủi ở đầu phim, người xem chưa kịp chứng kiến những nạn nhân nghèo khổ, túng quẫn thế nào để phải lao đầu vào con đường này, hay bị thuyết phục ra sao mà tin vào lời quảng cáo vu vơ.

Việc tái hiện phương thức lừa đảo cũng còn sơ hở, với kế hoạch giả làm người quen cũ kết bạn trên mạng xã hội sau nhiều năm không liên lạc, ngay sau đó dùng deepfake “hạ gục” con mồi. Quá trình đào tạo, tẩy não, hô biến nạn nhân trở thành công cụ lừa đảo phục vụ cho tổ chức gần như không được nhắc tới.

Có phải tất cả bị lừa tới khu trại đều là nạn nhân? Tâm lý họ dao động ra sao mỗi lần chứng kiến đồng hương bị tra tấn vì phản kháng hay được đãi ngộ tốt nhờ hoàn thành chỉ tiêu? Một người bị cưỡng ép làm lừa đảo đối diện với nạn nhân của chính mình như thế nào? Đây đều là những câu hỏi hấp dẫn để biên kịch đào sâu vào vùng xám đạo đức nhân vật, nhưng thực tế lại bị bỏ ngỏ.

Ở nửa sau, kế hoạch phản kháng và đào tẩu thô sơ đến khó tin. Khán giả chưa được chứng kiến quá trình Ny tạo dựng lòng tin, thuyết phục nạn nhân khác tham gia kế hoạch hay chuẩn bị phương án dự phòng. Cách họ tránh tai mắt của tổ chức cũng không lý giải thỏa đáng. Một điều phi lý khác là nhiều nạn nhân vốn ít điều kiện tiếp xúc thông tin, nhưng chỉ vừa nhận việc đã phải ngồi trước dữ liệu phức tạp, sử dụng công nghệ như dân chuyên nghiệp.

Trại buôn người đáng lẽ sẽ hấp dẫn hơn khi làm nổi bật các thương vụ lừa đảo, cờ bạc, catfishing, cho tới đời sống của kẻ điều hành đường dây đầy hào nhoáng. Nó khiến công việc lừa đảo lơ lửng giữa ranh giới địa ngục và thiên đường, trước khi bóc trần bản chất phía sau sự hào nhoáng đó, nhắc nhở mọi người rằng tất cả chỉ là giả dối.

Kịch bản phim còn lỏng lẻo.

Tiếc là những gì phim tái hiện chủ yếu vẫn ở bề nổi, những thông tin và tình huống mà người xem có thể dễ dàng bắt gặp trên báo chí, truyền thông qua một vài thao tác tìm kiếm đơn giản. Câu chuyện dừng lại ở lời cảnh báo về sự thật đằng sau những quảng cáo việc nhẹ lương cao, chưa đi sâu vào thân phận con người, khám phá nghịch lý của việc bị ép đi lừa đảo hay giới hạn đạo đức khi người ta bị đẩy đến tận cùng của sợ hãi, đói khát, tuyệt vọng...

Mượn bạo lực, câu cảm xúc

Trại buôn người vẫn có những điểm sáng đáng ghi nhận. Phim quy tụ hàng trăm diễn viên quần chúng vào vai những nạn nhân sống chen chúc trong khu trại tập kết. Không gian này được mở rộng với khu làm việc, sinh hoạt, ăn uống, ngoài ra còn những “chuồng cọp” biệt lập giữa rừng sâu, nơi lao động không còn giá trị sử dụng bị đem đi lấy nội tạng. Khai thác bối cảnh tương đối hiệu quả tạo được cảm giác ngột ngạt, bí bách cho khán giả theo dõi.

Khâu quay phim và dàn dựng hành động ở mức ổn. Dưới sự chỉ đạo của Action C, cảnh đánh đấm xuất hiện với mật độ dày đặc ở nửa sau tác phẩm, tránh cho người xem ngủ gục vì câu chuyện tẻ nhạt. Tuy nhiên, sử dụng dồn dập cảnh hành động chưa chắc đã là ý tưởng hay, nhất là khi thiếu một cảnh quay thực sự ấn tượng, đắt giá đẩy cảm xúc lên cao trào. Mặt khác, một số chi tiết còn bị phi lý, khi có những nhân vật đánh mãi không gục, hay bị tra tấn đến thừa sống thiếu chết nhưng chớp mắt đã hồi phục như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Thời lượng 135 phút lúc này là thách thức cho khán giả theo dõi. Đây vốn dĩ là lựa chọn bất hợp lý với phim hành động, chưa kể lại là một tác phẩm “mỏng” về nội dung, kịch bản.

Ngoài bạo lực, Trại buôn người cũng có ý tưởng chừa lại một số khoảng lặng cho tuyến tình cảm. Một nhân vật mắc hội chứng Tic phải sống trong sự kỳ thị và cô lập, một người mẹ không gom đủ tiền chuộc nên tự nguyện bước vào cái bẫy để được ở gần con, một người anh liều lĩnh đi tìm em gái hay cặp tình nhân sống chết vẫn bảo vệ nửa còn lại là những ý tưởng đáng ghi nhận, giúp câu chuyện có thêm lát cắt nhân văn.

Chỉ là cách triển khai còn nặng tính minh họa. Các thiết lập quan hệ thiếu không gian nuôi dưỡng, hầu như chỉ được phác họa sơ sài nên không đủ gắn kết cảm xúc, khiến những cảnh tình cảm mang lại cảm giác vừa sến lại chưa tự nhiên, còn nhân vật phải liên tục nói để thể hiện tình cảm. Một số lời thoại như văn viết, điển hình theo kiểu “Với mẹ, con vẫn là con trai của mẹ. Con vẫn là duy nhất”.

Để lấy nước mắt người xem, đạo diễn nhiều lần lạm dụng flashback, cứ mỗi khi muốn gieo thương cảm lại để nhân vật hồi tưởng kèm với nhạc không lời. Cách sử dụng nhạc lộn xộn, thường xuyên “cất lời” thay diễn xuất nên mang tính mồi chài lộ liễu.

Vì kịch bản hạn chế, lại ôm đồm nhân vật nên ít vai diễn nào kịp để lại dấu ấn. Họ xuất hiện, rồi biến mất khỏi câu chuyện khi người xem còn chưa kịp nhớ tên.

Steven Nguyễn sau Mưa đỏ phất lên thành sao. Nhưng Trại buôn người chưa phải một thử thách mới giúp anh tạo được dấu ấn. Hóa thân nam chính nhưng đường dây tâm lý nhân vật nhạt nhòa đến đáng thương, chỉ biết liên tục lao đầu vào những tình huống nguy hiểm. Sự lăn xả ở một số cảnh hành động là điều hiếm hoi khán giả nhớ tới Steven sau khi câu chuyện khép lại. Điều tương tự xảy ra với Tùng Mint trong vai trinh sát ngầm. Ở anh có sự lì lợm, gan góc và đánh đấm ổn, tiếc là nhân vật chưa được phát triển một cách tương xứng.

Steven Nguyễn có thêm một vai chính.

Ở phe đối trọng, phản diện hiện lên tẻ nhạt với cách xây dựng cũ kỹ. Sự đáng sợ của những kẻ cầm đầu không tới từ trí óc ranh mãnh, sắc bén và những kế hoạch nguy hiểm, mà mới chỉ dừng lại ở ngoại hình với nét mặt nhăn nhó, mắt trợn ngược hay cúc áo phanh đến rốn khoe hình xăm. Nếu phe trinh thám trà trộn lộ liễu thì nội gián phe phản diện cũng ngớ ngẩn không kém, bị phát hiện chỉ vì một cuộc điện thoại. Quách Ngọc Ngoan gần như bê nguyên si vai diễn từ Thiên đường máu, không có bất kỳ sự khác biệt nào.

Càng về cuối, Trại buôn người càng có xu hướng mượn bạo lực và cái chết để câu cảm xúc. Thiếu thiết lập tính cách, quan hệ ở đầu phim nhưng ở chặng cuối, ai cũng hóa thành anh hùng với những màn giải cứu, hy sinh vì nhau, ai cũng có câu chuyện, có bi kịch để ép sự cảm thông. Tất nhiên, dạng kết sũng nước như vậy vẫn có thể chiều lòng một bộ phận khán giả dễ tính, không đặt nặng yếu tố kịch bản.

Trại buôn người vì thế có thể ví như bữa đồ ăn nhanh dễ hấp dẫn những thực khách đang đói bụng. Nhưng để tìm ra một chiều sâu hương vị khiến người ta phải lưu luyến sau 135 phút thưởng thức, thì e rằng khó.