Trạm công dân số: Đưa tiện ích đến với người dân

Nhằm thúc đẩy các hoạt động chuyển đổi số, công an các địa phương trên địa bàn Đồng Nai đã triển khai nhiều mô hình hỗ trợ người dân. Trong ảnh: Mô hình trợ lý số của Công an phường Long Thành. Ảnh: C.T.V

Tuy nhiên, để mô hình phát huy hiệu quả, yêu cầu đặt ra không chỉ là lắp đặt thiết bị hiện đại mà phải xây dựng được một điểm phục vụ số dễ tiếp cận, an toàn, thiết thực, có người hỗ trợ và vận hành bền vững.

Một “điểm chạm” gần dân

Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS là một trong những đột phá quan trọng hàng đầu, động lực để đổi mới phương thức quản trị, phát triển kinh tế - xã hội. Nghị quyết cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cần khắc phục, trong đó có nhận thức về CĐS chưa đồng đều, hạ tầng số chưa đồng bộ, nguồn nhân lực còn thiếu và yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu ngày càng lớn.

Tại Đồng Nai, yêu cầu này càng trở nên rõ nét trong quá trình xây dựng thành phố theo mô hình phát triển mới.

Dự thảo Kế hoạch triển khai thí điểm mô hình Trạm công dân số của UBND thành phố Đồng Nai xác định rõ mục tiêu là nâng cao chất lượng phục vụ người dân, thúc đẩy CĐS, hình thành hệ sinh thái đa tiện ích và thiết lập các điểm hỗ trợ tại nơi tập trung đông dân cư. Trong đó yêu cầu đặt ra là giảm tối đa hồ sơ giấy, giúp người dân thực hiện thủ tục nhanh chóng, đồng thời giảm áp lực cho cán bộ, công chức.

Trạm công dân số là hệ thống kiosk đa tiện ích, đóng vai trò như một “điểm chạm vật lý số”, kết nối người dân với hệ sinh thái dịch vụ. Người dân có thể sử dụng căn cước gắn chip hoặc ứng dụng VNeID để xác thực; các nhóm tiện ích dự kiến gồm: dịch vụ công, an ninh trật tự, y tế - sức khỏe, giao thông, du lịch, tài chính và các tiện ích dân sinh khác.

Theo phương án đang được xây dựng, thành phố dự kiến thí điểm mô hình Trạm công dân số tại 20 phường, xã, ưu tiên các điểm công cộng, cơ quan hành chính, trung tâm dịch vụ và khu vực đông dân cư, khu công nghiệp.

Lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo

Tại Hội nghị góp ý triển khai mô hình Trạm công dân số tại Đồng Nai vào ngày 26-8 vừa qua, các cơ quan, đơn vị đã tập trung bàn sâu vào những vấn đề thiết thực như: cơ sở vật chất, thiết bị, nhân lực, quy trình hướng dẫn, hỗ trợ người dân và yêu cầu bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin. Đây cũng là điểm cần được đặt lên hàng đầu khi thành phố thực hiện thí điểm.

Chỉ đạo tại hội nghị nêu trên, Đại tá Nguyễn Huy Hải, Phó Giám đốc Công an thành phố nhấn mạnh: Mô hình phải thực sự thuận tiện, thiết thực cho người dân, không chạy theo số lượng hay tích hợp quá nhiều tính năng khi nhu cầu và đơn vị chịu trách nhiệm chưa rõ. Trạm chỉ có ý nghĩa khi người dân sử dụng được, giải quyết được việc, được hỗ trợ kịp thời và cảm thấy an toàn.

Trên cơ sở ý kiến đóng góp của các đại biểu, Công an thành phố sẽ phối hợp với các sở, ngành, đơn vị chức năng hoàn thiện báo cáo đề xuất UBND thành phố; đồng thời lựa chọn địa bàn phù hợp để thí điểm, đánh giá hiệu quả và từng bước nhân rộng mô hình.

Trong giai đoạn đầu, cần bố trí lực lượng công nghệ số cộng đồng hoặc nhân sự được đào tạo thường xuyên tại các trạm để hướng dẫn người dân thao tác, nhất là người cao tuổi, người khuyết tật và người chưa thành thạo công nghệ. Trong dự thảo Kế hoạch của UBND thành phố cũng xác định các địa phương được chọn thí điểm phải bố trí nhân lực thường trực hỗ trợ người dân.

Đối với Công an thành phố, nhiệm vụ không chỉ dừng ở việc tham gia phối hợp mà phải chủ động tham mưu, bảo đảm an ninh mạng, an ninh trật tự và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong toàn bộ quá trình thí điểm.

Từ yêu cầu đó, Công an thành phố cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn rà soát từng kết nối, từng API (giao diện lập trình ứng dụng), từng thiết bị và phần mềm; xác định chủ quản hệ thống, phân quyền truy cập, phương án giám sát, sao lưu, phục hồi và ứng cứu sự cố. Những tiện ích chưa đủ căn cứ pháp lý hoặc chưa xác định được đầu mối chịu trách nhiệm thì chưa đưa vào vận hành.

Về phía các sở, ngành, trách nhiệm cũng phải được cụ thể hóa. Văn phòng UBND thành phố cần giữ vai trò đầu mối điều phối; Sở Khoa học và Công nghệ bảo đảm hạ tầng, kết nối và tích hợp với các nền tảng hiện có; các cơ quan chuyên ngành như: y tế, tài chính, giao thông, văn hóa, nông nghiệp và môi trường… xác định rõ dữ liệu, quy trình và điều kiện tích hợp thuộc lĩnh vực phụ trách.

Với cách tiếp cận đó, Trạm công dân số có thể trở thành một mắt xích thiết thực trong hệ sinh thái công dân số của thành phố Đồng Nai. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một phương án khả thi, an toàn, hiệu quả và có thể kiểm chứng trước khi xem xét nhân rộng.