Tránh làm mờ, bỏ sót lịch sử đơn vị cũ hoặc cộng gộp cơ học các công trình đã có
Sau sáp nhập, công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng tại TPHCM gặp khó khi đội ngũ cán bộ chuyên trách còn mỏng, phần lớn kiêm nhiệm. Việc sắp xếp, bàn giao tư liệu cũng ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng các công trình.
Phát biểu tại hội thảo Công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng bộ địa phương; lịch sử truyền thống ban, ngành, đoàn thể trong bối cảnh mới sáng 25/9, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Văn Thị Bạch Tuyết cho biết những năm qua, thành phố luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng bộ và lịch sử truyền thống các địa phương, đơn vị.
Theo bà, số lượng và chất lượng các ấn phẩm lịch sử ngày càng được nâng lên. Công tác tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng được triển khai rộng, ứng dụng công nghệ số và lồng ghép trong trường học, qua đó tăng sức lan tỏa, nhất là với thế hệ trẻ.

Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Văn Thị Bạch Tuyết phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Tuấn Hùng
"Tuy nhiên, sau sáp nhập, đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác lịch sử Đảng còn mỏng, phần lớn phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Việc sắp xếp, lưu trữ và bàn giao hồ sơ cũng tác động đến quá trình triển khai, tiến độ và chất lượng các công trình, ấn phẩm lịch sử" - bà Tuyết cho biết.
Theo báo cáo đề dẫn, việc sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu mới với công tác nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng.
Khi biên soạn lịch sử đơn vị mới, các địa phương cần kết nối lịch sử trước sắp xếp với quá trình hình thành, phát triển sau đó, vừa kế thừa giá trị lịch sử, vừa làm rõ đặc điểm mới, tránh bỏ sót hoặc cộng gộp cơ học. Các công trình, tư liệu lịch sử cũng cần được rà soát, phân loại, bảo quản, bàn giao và số hóa, nhất là tư liệu gốc, tư liệu quý; việc số hóa phải gắn với kiểm chứng, xác thực, bảo đảm an toàn.
Địa phương phải làm rõ trách nhiệm của đội ngũ làm công tác lịch sử, nhất là ở cấp xã, phường, đặc khu; kế thừa nhân lực, kinh nghiệm trước sắp xếp để công tác không gián đoạn. Ngoài ra, các công trình hoàn thành cũng cần được khai thác trong tuyên truyền, giáo dục truyền thống, giáo dục thế hệ trẻ và trên nền tảng số.

Hội thảo do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Thành ủy TPHCM tổ chức. Ảnh: Tuấn Hùng
PGS.TS Lê Hải Bình - Phó Giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - cho rằng nguyên tắc xuyên suốt trong nghiên cứu, biên soạn lịch sử sau sắp xếp là “kế thừa và phát triển”.
Theo ông, kế thừa không có nghĩa sao chép toàn bộ những gì đã có, còn phát triển không đồng nghĩa phủ nhận lịch sử của các đơn vị trước đây. Đơn vị biên soạn cần làm rõ sự tiếp nối, những biến đổi và các giá trị lịch sử để phản ánh khách quan, khoa học lịch sử của đơn vị mới.

PGS.TS Lê Hải Bình phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Tuấn Hùng
PGS.TS Lê Hải Bình đề nghị các địa phương rà soát quá trình hình thành, đơn vị tiền thân, giai đoạn lịch sử và giá trị truyền thống cần kế thừa; đồng thời bảo toàn đội ngũ, kinh nghiệm, nguồn lực sau sắp xếp. Đặc biệt, ở cấp xã, phường, đặc khu, địa phương cần bố trí nhân sự phù hợp để công tác lịch sử Đảng không bị gián đoạn.
Công tác nghiên cứu cũng không chỉ ghi chép sự kiện mà phải làm rõ quá trình vận động của lịch sử, vai trò lãnh đạo của Đảng, thành công, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm. Các công trình sau khi hoàn thành cần được khai thác trong tuyên truyền, giáo dục truyền thống và giáo dục thế hệ trẻ, đồng thời đổi mới hình thức truyền tải trên nền tảng số.
Các đại biểu tham dự hội thảo thống nhất việc thay đổi địa giới, tên gọi và tổ chức bộ máy không làm mất đi những giá trị lịch sử, truyền thống được hình thành qua các thời kỳ.
Khi biên soạn lịch sử Đảng bộ đơn vị mới, địa phương cần kết nối lịch sử của các đơn vị trước sắp xếp với quá trình hình thành, phát triển của đơn vị mới; phản ánh đầy đủ đóng góp của các địa bàn trước đây, đồng thời làm rõ những đặc điểm mới sau sắp xếp.
Các đại biểu cũng lưu ý tránh hai khuynh hướng: làm mờ, bỏ sót lịch sử của các đơn vị cũ hoặc cộng gộp cơ học các công trình lịch sử đã có.

