Trao con giống, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào vùng biên

Đồn Biên phòng Tam Hợp hỗ trợ dê giống cho người dân. Ảnh: Hải Thượng

Không chỉ trao con giống

Tại bản Phá Lõm, xã Tam Thái, tỉnh Nghệ An, những con dê giống được Đồn Biên phòng Tam Hợp hỗ trợ đang trở thành nguồn vốn để các gia đình hội viên phụ nữ người Mông phát triển kinh tế. Trong 3 năm qua, đơn vị đã vận động, hỗ trợ 18 con dê giống cho 5 hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Trong đó có gia đình các chị Và Y Chia, Hờ Y Rùa và Và Y Pia. Từ số dê ban đầu, 3 gia đình đã phát triển thêm 24 con dê con. Với những hộ còn khó khăn về vốn, đây là nguồn tài sản thiết thực, giúp bà con có thêm điều kiện phát triển chăn nuôi ngay tại địa phương.

Trưởng bản Phá Lõm Xồng Bá Ái cho biết, bản có 100% đồng bào Mông sinh sống. Người dân chủ yếu dựa vào nương rẫy, trong khi nhiều gia đình vẫn thiếu vốn để đầu tư sản xuất. “Được Đồn Biên phòng hỗ trợ con giống ban đầu, bà con rất phấn khởi. Đây là động lực để các gia đình tự vươn lên. Mong rằng mô hình tiếp tục được nhân rộng để có thêm nhiều hộ được hỗ trợ con giống”- ông Xồng Bá Ái chia sẻ.

Với cách làm này, việc hỗ trợ sinh kế không dừng lại ở thời điểm trao con giống. Sau đó, cán bộ Biên phòng tiếp tục theo dõi, hướng dẫn để người dân chăm sóc đàn vật nuôi, phát triển số lượng và từng bước tạo nguồn vốn cho gia đình. Bởi con giống ban đầu mới chỉ là bước khởi đầu. Muốn mô hình phát triển, người dân còn cần biết cách chăm sóc, phòng bệnh và chủ động xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình chăn nuôi.

Tại bản Huồi Sơn, Đồn Biên phòng Tam Hợp cũng đang hỗ trợ người dân phát triển cây bo bo, một loại cây vốn mọc tự nhiên trên các sườn đồi. Gia đình ông Vừ Giống Chùa là một trong những hộ được đơn vị đồng hành. Trước đây, bà con thường để cây bo bo mọc tự nhiên, đến mùa thì thu hoạch. Do chưa được chăm sóc đúng cách, năng suất không cao.

Đồn Biên phòng Tam Hợp đã hỗ trợ gia đình ông Chùa kinh phí mua phân bón, đồng thời cử cán bộ đến giúp ngày công trồng và chăm sóc cây. “Được cán bộ Biên phòng hướng dẫn, hỗ trợ trồng và chăm sóc thành vườn nên cây phát triển tốt hơn, năng suất cũng cao hơn”- ông Chùa cho biết. Sau đó, đơn vị tiếp tục triển khai mô hình này với 19 hộ khác. Cách làm này giúp người dân tận dụng cây trồng sẵn có tại địa phương, đồng thời thay đổi dần phương pháp sản xuất.

Ông Xồng Bá Nỏ, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Tam Thái, cho biết, để việc hỗ trợ mang lại hiệu quả, Đồn Biên phòng Tam Hợp phân công cán bộ phụ trách từng hộ gia đình, thường xuyên nắm tình hình và hướng dẫn bà con. Trong quá trình đó, phương pháp “cầm tay chỉ việc” được chú trọng. Người dân được hướng dẫn cách trồng trọt, chăn nuôi, phòng, chống dịch bệnh. Cán bộ phụ trách cũng trực tiếp nắm bắt những khó khăn phát sinh, từ đó cùng gia đình tìm cách tháo gỡ.

Chia sẻ nguồn giống, nhân rộng mô hình

Để việc hỗ trợ sinh kế không chỉ dừng lại ở trao dê, trao cây, Đồn Biên phòng Tam Hợp còn duy trì các mô hình chia sẻ nguồn giống trong cộng đồng. Một trong số đó là mô hình “Sẻ chia 50/50”. Theo cách làm này, cán bộ đầu tư nguồn giống, người dân trực tiếp chăm sóc, chăn nuôi. Sau đó, lợi nhuận được chia đôi theo thỏa thuận. Mô hình giúp tạo nguồn giống ban đầu, đồng thời khuyến khích các hộ gia đình tham gia phát triển kinh tế.

Đồn Biên phòng Tam Hợp phối hợp triển khai mô hình sẻ chia 50/50. Ảnh: Hải Thượng

Đơn vị cũng triển khai các mô hình như nuôi lợn nái đen giống địa phương, nuôi bò sinh sản và một số hình thức hỗ trợ sản xuất khác, phù hợp với điều kiện của từng hộ. Điểm đáng chú ý là cán bộ Biên phòng được phân công theo dõi từng gia đình, thay vì chỉ hỗ trợ một lần rồi kết thúc. Qua đó, đơn vị có điều kiện gần dân hơn, nắm bắt những khó khăn trong cuộc sống và cùng bà con điều chỉnh cách làm khi cần thiết.

Trung tá Nguyễn Xuân Sơn, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Tam Hợp, cho biết, nguồn lực hỗ trợ được đơn vị huy động từ sự đóng góp của cán bộ, chiến sĩ và vận động các nhà hảo tâm. Việc lựa chọn hộ gia đình được phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, nhằm bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng và phù hợp với điều kiện thực tế. Sau khi được hỗ trợ con giống, các hộ gia đình chăm sóc, phát triển vật nuôi. Khi con giống sinh sản, hộ nhận trước sẽ trao lại con giống cho hộ khác để tiếp tục phát triển. Cách làm này giúp nguồn lực được sử dụng lâu dài hơn. Từ một hộ được hỗ trợ ban đầu, mô hình có thể tiếp tục mở rộng sang những hộ khác trong cộng đồng.

Trung tá Nguyễn Thị Trần Thanh, nhân viên Đội Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Tam Hợp, cho rằng: “Muốn người dân tin tưởng, chấp hành tốt pháp luật thì trước hết phải quan tâm đến cuộc sống của bà con. Mà muốn bà con ổn định cuộc sống thì trước hết phải giúp bà con có cái ăn, có điều kiện phát triển kinh tế. Vì vậy, chúng tôi chọn cách “cầm tay chỉ việc”, trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, phòng, chống dịch bệnh. Qua đó, từng bước giúp bà con thay đổi phương thức sản xuất”.

Theo chị Thanh, để hướng dẫn người dân hiệu quả, cán bộ Biên phòng cũng phải tự học thêm. “Trồng cây gì, nuôi con gì, phòng bệnh ra sao, nhiều nội dung chúng tôi phải tìm hiểu trước, rồi mới hướng dẫn lại cho bà con. Không thể chỉ hỗ trợ con giống mà không biết cách chăm sóc, phát triển” - chị chia sẻ.

Ở khu vực biên giới, một con dê giống, một vườn cây hay một mô hình chăn nuôi có thể chưa tạo ra thay đổi lớn ngay lập tức. Nhưng nếu được hướng dẫn đúng cách và duy trì thường xuyên, đó có thể là bước đầu để một gia đình có thêm nguồn thu nhập, rồi tiếp tục hỗ trợ những gia đình khác. Đây chính là cách người lính Biên phòng góp phần giúp bà con ổn định cuộc sống, từng bước vươn lên và củng cố tình đoàn kết quân dân nơi biên giới.