Trao quyền cho cơ sở, đổi mới cách lãnh đạo

Tại Quảng Trực - xã vùng biên của Lâm Đồng, câu chuyện giữ gìn tình hữu nghị với các địa phương của Campuchia cho thấy một hướng đi giàu sức sống: Đảng ủy mở đường, cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, người dân trở thành chủ thể. Một “đường biên mềm” đang được hình thành bằng chính lòng tin trong những mối quan hệ đời thường.

Một cột mốc biên giới trên tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia, đoạn qua xã Quảng Trực, tỉnh Lâm Đồng

Cả hệ thống chính trị vào cuộc

Đường biên giới đi qua địa bàn xã Quảng Trực dài hơn 41 km. Trên địa bàn có Cửa khẩu quốc gia Bu P’răng và 11 bon với hơn 3.000 hộ, thuộc 26 dân tộc cùng sinh sống. Bên kia đường biên là xã Đắk Đam, huyện Ô Reang, tỉnh Mondulkiri, Campuchia. Nhân dân hai bên có nhiều nét tương đồng về văn hóa, điều kiện sản xuất và đời sống.

Đồn Biên phòng cửa khẩu Bu P’răng tặng quà các em học sinh Campuchia nhân dịp năm học mới. Ảnh: Ng.Nam

Là địa phương không thực hiện sắp xếp, sáp nhập, hoạt động đối ngoại của Quảng Trực được duy trì liên tục, gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh. Theo đánh giá của Sở Ngoại vụ tỉnh Lâm Đồng, đây là một trong những xã vùng biên xây dựng quan hệ, kết nối với địa phương nước bạn hiệu quả nhất hiện nay.

Đảng ủy xã Quảng Trực lãnh đạo triển khai công tác đối ngoại theo hướng sát địa bàn, linh hoạt, thiết thực. Tháng 10/2025, Đảng ủy ban hành kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, phân công nhiệm vụ đối ngoại cho các cơ quan của xã. Văn phòng HĐND và UBND xã tham mưu công tác đối ngoại, ngoại vụ; các tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng chức năng và Nhân dân cùng tham gia xây dựng quan hệ với các địa phương giáp biên của Campuchia. Quảng Trực đang cho thấy một cách Đảng lãnh đạo cơ sở: không làm thay, không ôm việc, mà tổ chức để các chủ thể cùng hành động.

Đồng chí Dương Huy Toàn, Bí thư Đảng ủy xã Quảng Trực cho rằng: “Chúng tôi không nhìn nhận đối ngoại đơn thuần là những cuộc tiếp xúc giữa chính quyền hai bên. Đảng ủy xã xác định rõ đối ngoại phải thực hiện bắt đầu từ Nhân dân và người dân là chủ thể”. Bởi ở địa bàn đặc thù như Quảng Trực, những vấn đề phát sinh từ phía bên kia đường biên có thể tác động trực tiếp đến đời sống; ngược lại, quan hệ gần gũi giữa cộng đồng dân cư hai bên có thể trở thành “đường dẫn” để chia sẻ thông tin, giải quyết sớm bất đồng và nhận diện nguy cơ từ xa.

Một góc Quảng Trực (ảnh HH)

Xã Quảng Trực duy trì quan hệ với xã Đắk Đam và huyện Ô Reang trên cả 3 phương diện: chính quyền, lực lượng bảo vệ biên giới và Nhân dân.

Trong lĩnh vực kinh tế, Quảng Trực hỗ trợ Nhân dân huyện Ô Reang tham quan, học tập mô hình sản xuất; hỗ trợ một số giống cây trồng có giá trị kinh tế; cử cán bộ kỹ thuật hướng dẫn trồng, chăm sóc mắc ca, tiêu, bơ, rau xanh… Hoạt động trao đổi, thu mua nông sản giữa Nhân dân hai bên được duy trì, với tổng giá trị xuất nhập khẩu các mặt hàng nông sản bình quân hằng năm trên 300 tỷ đồng.

Các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể thao, thăm hỏi nhân dịp lễ, tết cũng được duy trì thường xuyên. Năm 2025, tại chương trình “Xuân biên phòng - Ấm lòng dân bản” tổ chức ở Quảng Trực, đại diện chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân xã Đắk Đam sang tham dự; phía Việt Nam cũng tổ chức thăm hỏi, tặng quà lực lượng vũ trang, Nhân dân và học sinh Campuchia. Năm 2026, hai bên tổ chức các đoàn thăm, chúc Tết Cổ truyền và duy trì trao đổi, phối hợp thường xuyên.

Bà con nhân dân xã Quảng Trực tham gia cùng lực lượng thuộc Đồn Biên phòng Cửa khẩu Bu P’răng tuần tra bảo vệ đường biên giới (ảnh Ng.Nam)

Từ những hoạt động đời thường ấy, sự hiểu biết lẫn nhau được mở rộng, khoảng cách giữa cộng đồng dân cư hai bên biên giới được thu hẹp. Hơn hết, Quảng Trực tạo dấu ấn khi cấp ủy, chính quyền mở không gian để đối ngoại đi vào đời sống, người dân trực tiếp tham gia và duy trì các hoạt động đối ngoại.

Mỗi người dân là một sứ giả đối ngoại

Người dân xã Quảng Trực và các xã thuộc huyện Ô Reang có quan hệ dòng tộc, thông gia thân thiết. Hoạt động thăm thân vì thế được duy trì thường xuyên, hình thành một kênh đối ngoại Nhân dân tự nhiên, gần gũi và bền vững. Ông Điểu N’Đứt (66 tuổi), ở bon Bu P’răng 2 cho biết: “Nhờ sự thông tin, tuyên truyền kỹ lưỡng của chính quyền địa phương và sự hỗ trợ, hướng dẫn của lực lượng biên phòng, chúng tôi nắm rõ các quy định đối với dân cư khu vực biên giới và thực hiện đúng các quy định liên quan đến việc thăm thân”.

Từ những chuyến thăm thân, người dân không chỉ gặp gỡ mà còn trao đổi về sản xuất, đời sống và nhắc nhở nhau chấp hành quy định của mỗi nước. Chị Thị Khuôn (42 tuổi), trú tại bon Đắk Huýt, chia sẻ: “Trong các lần thăm hỏi, gặp gỡ, chúng tôi thường xuyên động viên nhau, dặn dò con cháu tự giác chấp hành các quy chế biên giới. Nếu có xảy ra việc gì thì cùng ngồi lại với nhau, giải quyết thấu tình đạt lý, bảo đảm đúng pháp luật, giữ được tình đoàn kết”.

Xã Quảng Trực thường xuyên tổ chức các chuyến thăm, trao đổi kinh nghiệm và đẩy mạnh hợp tác với các địa phương của tỉnh Mondulkiri, Vương quốc Campuchia. Ảnh: L.Phước

Thượng tá Phạm Quốc Tuấn, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Bu P’răng cho biết, hoạt động thăm thân không chỉ củng cố quan hệ thân tộc, tình làng nghĩa xóm mà còn mở rộng sự gắn kết trên nhiều mặt. Từ những mối quan hệ gần gũi ấy, trao đổi hàng hóa, nhu yếu phẩm được thúc đẩy; Nhân dân hai bên tích cực phối hợp với lực lượng bảo vệ biên giới trong tuần tra, bảo vệ đường biên, cột mốc và cùng giải quyết các vụ việc phát sinh trên tinh thần thấu tình, đạt lý, đúng hiệp định, quy chế biên giới và pháp luật mỗi nước.

Trong câu chuyện về những mối quan hệ vượt qua đường biên giới, Thượng tá Tuấn nhắc đến em Khvin Sao Phăn (14 tuổi), trú tại Phum Phu Les, xã Đắk Đăm, huyện Ô Reang, là con nuôi của Đồn Biên phòng Cửa khẩu Bu P’răng. Có thời điểm, em bỏ học giữa chừng. Biết chuyện, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Bu P’răng cùng bố mẹ em và bà con thân tộc ở Quảng Trực kiên trì động viên, thuyết phục em trở lại trường. Khvin Sao Phăn sau đó tiếp tục đi học và vẫn giữ mối quan hệ gắn bó với những người lính biên phòng Việt Nam, những người em coi như người thân trong gia đình.

Từ trường hợp cụ thể này có thể thấy, những mối quan hệ được vun đắp giữa Nhân dân hai bên không chỉ dừng ở tình cảm thân tộc hay những cuộc thăm hỏi. Khi hình thành sự tin cậy, đồng hành và sẻ chia, đó trở thành nguồn lực để cùng chăm lo cuộc sống, giữ gìn an ninh, trật tự và bảo vệ đường biên, cột mốc.

Khi thiên tai xảy ra, hai bên chia sẻ lương thực, nhu yếu phẩm. Khi sản xuất gặp khó khăn, người dân hỗ trợ cây giống, con giống và kinh nghiệm. Khi xuất hiện vấn đề về an ninh, trật tự, thông tin từ cơ sở giúp lực lượng chức năng nhận diện và xử lý sớm. Hàng trăm nguồn tin có giá trị từ các bản kết nghĩa đã góp phần ngăn chặn nhiều vụ việc liên quan đến vượt biên trái phép, khai thác lâm sản trái phép, săn bắt động vật hoang dã và các hành vi vi phạm quy chế biên giới. Đó là những giá trị mà lực lượng chuyên trách khó có thể tạo ra đầy đủ nếu thiếu sự tham gia của Nhân dân.

Các đoàn thể thuộc xã Quảng Trực tham gia tích cực vào hoạt động đối ngoại với các địa phương giáo đường biên thuộc xã Đắk Đam, huyện Ô Reang

Từ thực tiễn Quảng Trực, ông Trần Thanh Hoài, Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh cho rằng, đối ngoại Nhân dân không chỉ là những cuộc gặp giữa chính quyền với chính quyền mà còn hiện diện trong quan hệ dòng tộc, giao thương, sản xuất, văn hóa và đời sống của Nhân dân hai bên biên giới. Khi người dân được tham gia và trở thành chủ thể, mỗi người có thể trở thành một “sứ giả” của tình hữu nghị, góp phần xây dựng lòng tin, giữ gìn an ninh, trật tự và bảo vệ biên giới từ sớm, từ xa.

(Còn nữa)