Trẻ bị cảm lạnh cần làm gì để nhanh khỏe?

Thời tiết chuyển lạnh, nhiệt độ thay đổi thất thường khiến trẻ nhỏ dễ mắc các bệnh đường hô hấp, trong đó có cảm lạnh. Chăm sóc đúng cách, giữ ấm cơ thể và bổ sung đủ dinh dưỡng sẽ giúp trẻ nhanh hồi phục, hạn chế nguy cơ biến chứng.

Vì sao trẻ nhỏ dễ bị cảm lạnh?

Cảm lạnh là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên do virus gây ra. Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, có nguy cơ mắc bệnh cao do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, sức đề kháng còn hạn chế và thường xuyên tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh tại trường học, nhà trẻ hoặc nơi đông người.

Bệnh thường xuất hiện khi thời tiết chuyển mùa, nhiệt độ giảm hoặc thay đổi đột ngột. Tuy nhiên, không phải cứ tiếp xúc với không khí lạnh là trẻ bị cảm lạnh. Nguyên nhân trực tiếp chủ yếu là do virus lây truyền qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc qua bàn tay, đồ vật có chứa virus.

Các triệu chứng thường gặp gồm sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, ho, đau họng, mệt mỏi và đôi khi sốt nhẹ. Một số trẻ có thể biếng ăn, quấy khóc, ngủ không ngon giấc.

Thông thường, các triệu chứng cảm lạnh sẽ cải thiện sau khoảng 7-10 ngày. Tuy nhiên, nếu không được chăm sóc phù hợp, trẻ có thể gặp tình trạng mất nước, viêm tai giữa hoặc nhiễm trùng đường hô hấp dưới.

Trẻ bị cảm lạnh cần chăm sóc thế nào?

Giữ ấm cơ thể đúng cách

Khi trẻ bị cảm lạnh, cha mẹ cần chú ý giữ ấm, đặc biệt là vùng cổ, ngực, bàn chân khi thời tiết lạnh. Nên cho trẻ mặc quần áo phù hợp với nhiệt độ môi trường, ưu tiên chất liệu mềm, thoáng khí và thấm hút mồ hôi.

Không nên mặc quá nhiều lớp quần áo khiến trẻ đổ mồ hôi, bởi mồ hôi thấm ngược có thể khiến cơ thể trẻ khó chịu và dễ bị nhiễm lạnh.

Phòng ngủ cần kín gió nhưng vẫn đảm bảo thông thoáng, duy trì nhiệt độ dễ chịu. Cha mẹ cũng nên hạn chế cho trẻ ra ngoài khi trời lạnh sâu hoặc mưa rét.

Vệ sinh mũi, họng giúp trẻ dễ thở

Nghẹt mũi, chảy nước mũi là những triệu chứng khiến trẻ khó chịu, đặc biệt khi ngủ và bú mẹ. Cha mẹ có thể sử dụng nước muối sinh lý phù hợp để vệ sinh mũi, giúp làm loãng dịch nhầy và hỗ trợ trẻ dễ thở hơn.

Với trẻ nhỏ chưa biết xì mũi, có thể sử dụng dụng cụ hút mũi chuyên dụng khi cần thiết, thao tác nhẹ nhàng, tránh hút quá thường xuyên gây kích ứng niêm mạc.

Bên cạnh đó, cần hướng dẫn trẻ lớn súc miệng, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi để hạn chế lây lan virus.

Trẻ bị cảm lạnh cần được chăm sóc đúng cách, giữ ấm cơ thể và bổ sung đủ dinh dưỡng sẽ giúp trẻ nhanh hồi phục, hạn chế nguy cơ biến chứng.

Bổ sung dinh dưỡng và cho trẻ uống đủ nước

Khi bị cảm lạnh, trẻ thường mệt mỏi, chán ăn. Cha mẹ nên chia nhỏ các bữa ăn, ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo, súp, rau củ và trái cây.

Đối với trẻ còn bú mẹ, cần tăng cường cho bú theo nhu cầu để bổ sung dinh dưỡng và nước. Trẻ lớn hơn nên được uống đủ nước, có thể bổ sung nước ấm, súp hoặc các loại nước phù hợp với độ tuổi.

Không nên ép trẻ ăn quá nhiều khi đang mệt. Thay vào đó, hãy duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối để hỗ trợ hệ miễn dịch và quá trình hồi phục.

Cho trẻ nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với quá trình phục hồi của cơ thể. Khi bị cảm lạnh, trẻ cần được nghỉ ngơi nhiều hơn, tránh vận động quá sức hoặc tham gia các hoạt động ngoài trời khi đang mệt, sốt.

Cha mẹ nên duy trì giờ ngủ hợp lý, giữ không gian nghỉ ngơi yên tĩnh, sạch sẽ và thoáng khí.

Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?

Phần lớn trường hợp cảm lạnh ở trẻ có thể tự cải thiện khi được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan nếu trẻ xuất hiện những dấu hiệu bất thường.

Cần đưa trẻ đi khám khi sốt cao, sốt kéo dài, ho ngày càng nặng, đau tai, bỏ bú, ăn uống kém hoặc các triệu chứng không cải thiện sau khoảng 10 ngày.

Đặc biệt, nếu trẻ thở nhanh, khó thở, thở rút lõm lồng ngực, tím môi, li bì, khó đánh thức hoặc có dấu hiệu mất nước như tiểu ít, môi khô, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay. Trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38 độ C trở lên cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Các chuyên gia khuyến cáo, cha mẹ không tự ý mua kháng sinh cho trẻ sử dụng bởi cảm lạnh thông thường do virus gây ra, trong khi kháng sinh chỉ có tác dụng điều trị nhiễm khuẩn. Việc tự ý sử dụng thuốc ho, thuốc cảm hoặc thuốc hạ sốt không đúng liều lượng cũng có thể gây nguy hiểm.

Để phòng bệnh, cần hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh, giữ môi trường sống sạch sẽ và đảm bảo dinh dưỡng. Tiêm chủng đầy đủ, đặc biệt là vaccine cúm theo khuyến cáo, cũng giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.

Chăm sóc trẻ đúng cách ngay từ khi xuất hiện những triệu chứng đầu tiên không chỉ giúp bé dễ chịu, nhanh hồi phục mà còn góp phần hạn chế những biến chứng đáng tiếc.