Trẻ lớp 6 lên mạng tìm người yêu, rủi ro không chỉ là chuyện tình cảm

Các hội nhóm kết nối tình cảm dành cho học sinh có thể trở thành môi trường để người lạ tiếp cận, thu thập hình ảnh và khai thác thông tin cá nhân của trẻ.

Hàng loạt hội nhóm trên mạng xã hội dành cho học sinh, trong đó có trẻ lớp 6, lớp 7 công khai tìm bạn trai, bạn gái đang khiến nhiều phụ huynh lo ngại. Không chỉ là câu chuyện tình cảm ở tuổi mới lớn, những không gian này còn đặt ra vấn đề về quyền riêng tư, danh tính người dùng và nguy cơ trẻ bị dụ dỗ, thao túng.

Rủi ro lớn khi con tìm người yêu trên mạng

Trong các hội nhóm tìm người yêu, nhiều thành viên công khai năm sinh, hình ảnh cá nhân, sở thích và mong muốn tìm người yêu. Bên dưới những bài đăng là hàng loạt bình luận làm quen, hỏi tuổi, xin thông tin liên lạc hoặc trực tiếp ngỏ lời yêu đương.

Điều khiến phụ huynh lo ngại là không phải tài khoản nào cũng có thông tin nhận diện rõ ràng. Trẻ có thể nghĩ mình đang trò chuyện với một bạn cùng tuổi, trong khi người phía bên kia màn hình chưa chắc là người họ tự giới thiệu.

Bàn về vấn đề này, bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững (MSD), cho rằng không nên vội phán xét việc học sinh tham gia các hội nhóm tìm bạn hay tìm người yêu trên mạng. Mong muốn kết bạn, quan tâm, yêu thương và khám phá những rung động đầu đời là nhu cầu tự nhiên trong quá trình trưởng thành.

 Bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững (MSD). Ảnh: NVCC.

Bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững (MSD). Ảnh: NVCC.

Vấn đề nằm ở môi trường các em đang tìm kiếm và xây dựng mối quan hệ. Không phải ai cũng là người họ tự nhận, cũng không phải sự quan tâm nào cũng xuất phát từ thiện chí.

"Đằng sau tài khoản của một cô bạn thông minh, một cậu bạn năng động, tâm lý và có vẻ rất hợp với mình có thể là người trưởng thành giả danh học sinh, kẻ lừa đảo hoặc đối tượng có ý định xâm hại trẻ em. Những hành vi dụ dỗ không nhất thiết bắt đầu bằng lời đe dọa, mà có thể bằng sự quan tâm, động viên đúng lúc, những cuộc trò chuyện khiến trẻ cảm thấy được thấu hiểu", bà Phương Linh nói với Tri Thức - Znews.

Từ những lời quan tâm ngọt ngào, trẻ có thể bị dẫn dắt vào mối quan hệ không an toàn, bị lợi dụng lòng tin, thao túng tình cảm, xâm phạm quyền riêng tư hoặc bị xâm hại trên mạng và ngoài đời thực.

Không riêng Việt Nam, những vấn đề tương tự cũng đang xảy ra với trẻ em tại nhiều nước trên thế giới. Khảo sát năm 2025 của tổ chức Thorn với 1.003 trẻ em Mỹ 9-17 tuổi cho thấy cứ 4 trẻ thì có một em từng có tương tác mang tính tình dục trên mạng. Tỷ lệ này ở nhóm 9-12 tuổi là khoảng 1/6.

Tại Australia, khảo sát của cơ quan an toàn mạng eSafety với hơn 3.400 trẻ từ 10-17 tuổi cũng ghi nhận 17% từng trải qua chuyện tương tự. Tỷ lệ này tăng theo độ tuổi, từ 11% ở nhóm 10-12 tuổi lên 24% ở nhóm 16-17 tuổi.

Đối với tình trạng trẻ tìm ở tuổi mới lớn tìm kiếm các mối quan hệ trên mạng, đại diện MSD nhấn mạnh trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm để phân biệt sự quan tâm chân thành với hành vi cố tình lợi dụng mình. Khi nhận ra nguy hiểm, cảm giác xấu hổ, sợ bị trách mắng hoặc lo mất đi một mối quan hệ mà mình trân trọng có thể khiến trẻ không dám lên tiếng.

“Trẻ em có quyền kết bạn, giao tiếp và phát triển tình cảm, nhưng cũng có quyền được bảo vệ khỏi sự lợi dụng và xâm hại. Điều chúng ta cần quan tâm không phải là ngăn cấm những rung động đầu đời, mà là bảo đảm các em có thể khám phá và xây dựng các mối quan hệ trong một môi trường an toàn, lành mạnh”, bà Linh nói.

Thông tin tưởng vô hại có thể gây hại cho trẻ

Một trong những rủi ro đáng chú ý khi trẻ tham gia các hội nhóm kết nối tình cảm là việc công khai quá nhiều thông tin cá nhân. Tên tuổi, năm sinh, trường học, hình ảnh mặc đồng phục, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội hay địa điểm thường lui tới có thể được trẻ chia sẻ mà không nghĩ đến hậu quả.

Theo bà Nguyễn Phương Linh, trong thế giới số, đôi khi chúng ta tiết lộ về bản thân nhiều hơn mình nghĩ. Một bức ảnh mặc đồng phục có thể cho biết trẻ học trường nào; hình ảnh sinh nhật tiết lộ tuổi; vài lần check-in cho thấy những địa điểm trẻ thường lui tới. Bài đăng và bình luận cũng có thể hé lộ sở thích, các mối quan hệ hoặc tâm tư mà trẻ ít chia sẻ với gia đình.

 Trẻ kết bạn, tìm người yêu trên mạng có nguy cơ bị đánh cắp thông tin, hình ảnh cá nhân. Ảnh minh họa: Pexels.

Trẻ kết bạn, tìm người yêu trên mạng có nguy cơ bị đánh cắp thông tin, hình ảnh cá nhân. Ảnh minh họa: Pexels.

Mỗi thông tin có thể chỉ là một mảnh ghép nhỏ, nhưng khi kết nối lại, chúng có thể tạo nên bức chân dung chi tiết về một đứa trẻ, từ danh tính, thói quen sinh hoạt đến những điểm dễ bị tác động về tâm lý. Bức chân dung ấy có thể rơi vào tay người mà trẻ chưa từng gặp mặt.

Từ dữ liệu thu thập, kẻ xấu có thể giả danh người quen, dựng lên tình huống đủ thuyết phục để lừa đảo hoặc tiếp cận trẻ bằng những câu chuyện, sở thích khiến các em dễ tin tưởng. Thông tin về trường học, lịch trình hay địa điểm thường lui tới có thể bị lợi dụng để theo dõi, quấy rối hoặc tìm cách tiếp cận trẻ ngoài đời.

Hình ảnh cá nhân cũng có nguy cơ bị đánh cắp, cắt ghép, sử dụng công nghệ AI để tạo nội dung giả mạo, xúc phạm danh dự, đe dọa hoặc tống tiền.

Không phải mọi mối quan hệ trên mạng đều nguy hiểm. Tuy nhiên, bà Linh cho rằng phụ huynh và trẻ cần chú ý đến cách một mối quan hệ phát triển, nhất là khi sự thân thiết xuất hiện quá nhanh và đi kèm những yêu cầu vượt quá ranh giới cá nhân.

Sự quan tâm ban đầu cũng có thể chuyển thành áp lực và kiểm soát. Những lời như “Chỉ có anh mới thực sự hiểu em”, “Đừng kể với bố mẹ, họ sẽ không hiểu đâu” có thể khiến trẻ dần xa cách những người có khả năng bảo vệ mình. Khi tình cảm bị sử dụng để gây áp lực, người kia có thể yêu cầu trẻ chứng minh tình yêu bằng cách gửi ảnh, làm theo yêu cầu hoặc giữ bí mật.

“Những câu nói như ‘Nếu thực sự yêu anh thì phải chứng minh’, ‘Em không tin anh à?’ hay những lời đe dọa chấm dứt mối quan hệ, công khai hình ảnh riêng tư nếu trẻ không làm theo yêu cầu là dấu hiệu rõ ràng của hành vi thao túng, cưỡng ép”, bà Linh cảnh báo.

Cũng theo đại diện MSD, một mối quan hệ lành mạnh không bao giờ đòi hỏi trẻ phải đánh đổi sự riêng tư, an toàn hay quyền được nói “không” để giữ lấy tình cảm của người khác. Nếu một mối quan hệ khiến trẻ thường xuyên lo sợ, phải che giấu, cảm thấy có lỗi hoặc bị ép làm điều mình không mong muốn, đó là những tín hiệu cần nhìn nhận nghiêm túc.

Do đó, phụ huynh cần giúp trẻ hiểu rằng mỗi lần đăng tải hoặc chia sẻ thông tin đều cần cân nhắc ai có thể nhìn thấy, họ có thể biết thêm điều gì và thông tin ấy có thể bị sử dụng theo cách nào. Kỹ năng bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ dừng ở việc giữ mật khẩu, mà còn bắt đầu từ cách trẻ sử dụng hình ảnh, thông tin và giao tiếp trên mạng.

Đặc biệt, trẻ cần biết rằng ngay cả khi đã trót tin tưởng, chia sẻ thông tin hay gửi hình ảnh riêng tư, các em vẫn có quyền được bảo vệ và giúp đỡ. Không một sai lầm hay sự thiếu kinh nghiệm nào của trẻ có thể biện minh cho hành vi lợi dụng, đe dọa hoặc xâm hại của người khác.

Vì vậy, thay vì chỉ cấm đoán, cha mẹ cần duy trì những cuộc trò chuyện thường xuyên, giúp trẻ nhận diện dấu hiệu bất thường, biết cách từ chối, chặn tài khoản, báo cáo hành vi vi phạm và tìm đến người lớn đáng tin cậy khi gặp sự cố. Điều quan trọng cha mẹ cần cho các em cảm giác không sợ bị trách mắng khi kể lại những chuyện xảy ra trên mạng, bởi sự im lặng có thể khiến các em tiếp tục bị mắc kẹt trong một mối quan hệ nguy hiểm, không có lối thoát.

Thái An

Nguồn Znews: https://lifestyle.zingnews.vn/tre-lop-6-len-mang-tim-nguoi-yeu-rui-ro-khong-chi-la-chuyen-tinh-cam-post1697947.html