Triển khai chiến lược phát triển các khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn Thủ đô

Thông qua chủ trương thực hiện Đề án Khu đô thị đa mục tiêu

Tại Kỳ họp thứ 31 vừa diễn ra, HĐND thành phố Hà Nội Khóa XVI đã biểu quyết thông qua chủ trương thực hiện Đề án Khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn. Theo UBND thành phố, trong hơn hai thập kỷ qua, Hà Nội đã trải qua quá trình đô thị hóa nhanh và sâu rộng, đặc biệt kể từ khi mở rộng địa giới hành chính năm 2008, tạo ra không gian phát triển mới, đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư, nâng cao diện mạo đô thị.

Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình đô thị hóa của Hà Nội cũng gặp thách thức, như việc dân cư, việc làm và các hoạt động dịch vụ vẫn tập trung chủ yếu ở khu vực nội đô lịch sử, trong khi các đô thị vệ tinh và khu vực ngoài vành đai phát triển chậm, chưa thực sự đóng vai trò giãn dân và chia sẻ chức năng đô thị. Điều này tạo áp lực lớn lên hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật và môi trường đô thị.

Quang cảnh kỳ họp

Thị trường bất động sản cũng bộc lộ sự lệch pha giữa nguồn cung căn hộ trung, cao cấp với nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập trung bình, công nhân và lực lượng lao động.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ngày 10/1/2026, Đảng ủy UBND thành phố đã tiếp thu, hoàn thiện định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, xác định vị thế và vai trò dẫn dắt của Thủ đô, trở thành trung tâm dẫn dắt, lan tỏa và điều phối phát triển, xây dựng Thủ đô Hà Nội trở thành nơi đáng sống, người dân được thụ hưởng môi trường trong lành, văn hóa và an sinh xã hội, hình thành các chùm đô thị đa cực, đa mục tiêu.

Từ thực trạng phát triển đô thị nêu trên, Hà Nội cần sớm nghiên cứu và triển khai chiến lược phát triển các khu đô thị đa mục tiêu, đóng vai trò là công cụ điều tiết không gian và dân cư của toàn thành phố.

Cũng theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn, mục tiêu của đề án là phát triển các khu đô thị đa mục tiêu phân bổ đồng đều tại 8 hướng của Hà Nội gắn với 9 trục động lực phát triển được xác định tại định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm; ưu tiên bố trí gần các hành lang giao thông chính, các đầu mối giao thông công cộng.

Đề án giúp chủ động hình thành quỹ nhà tái định cư và nhà ở xã hội, nhà ở công vụ quy mô lớn, có công năng linh hoạt theo nhu cầu thực tế; hình thành không gian sống và làm việc bền vững, có khả năng tạo lập và duy trì sinh kế cho người dân ngay trong khu đô thị, nhất là các đối tượng tái định cư; đồng thời, là không gian thí điểm các cơ chế, chính sách mới, vật liệu xây dựng mới và cách thức tổ chức, quản trị đô thị hiện đại của Hà Nội.

Yêu cầu và nguyên tắc của đề án là bảo đảm phù hợp với định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm theo mô hình chùm đô thị đa cực - đa trung tâm, đa tầng - đa lớp, đa mục tiêu gồm 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn, 9 trục động lực, 6 vành đai và các hành lang phát triển. Đồng thời, phát triển các khu đô thị đa mục tiêu với quy mô đủ lớn theo định hướng đô thị nén, đa mục tiêu, trong đó, nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ và nhà ở thương mại được bố trí đan xen, linh hoạt trong cùng một khu đô thị.

Việc triển khai mô hình Khu đô thị đa mục tiêu phải được lồng ghép ngay từ giai đoạn lập quy hoạch phân khu, phù hợp với đặc thù sinh kế của từng khu vực; có khả năng linh hoạt công năng giữa các loại hình nhà ở; bảo đảm phù hợp Đề án phát triển đô thị thông minh của thành phố; thiết lập cơ chế kiểm soát lợi nhuận trong quá trình đầu tư, kinh doanh, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân, giảm mặt bằng giá nhà trên thị trường bất động sản.

Về quy mô diện tích, mỗi khu đô thị được xác định có diện tích tối thiểu từ 150ha trở lên. UBND thành phố xây dựng tiêu chuẩn các khu đô thị đa mục tiêu đảm bảo sử dụng đất hiệu quả, tăng tỷ lệ đất cây xanh cải thiện môi trường, khí hậu, phù hợp điều kiện hạ tầng và kinh tế của Việt Nam và Thủ đô Hà Nội; đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn của Đề án phát triển đô thị thông minh trên địa bàn thành phố; ứng dụng công nghệ trong quản lý vận hành, giao thông, năng lượng và môi trường; sử dụng vật liệu xây dựng xanh, bền vững; tích hợp hạ tầng ngầm, hạ tầng xanh và hạ tầng thông minh, đáp ứng định hướng đô thị đa tầng - đa lớp.

Tạo hành lang pháp lý đối với các dự án lớn, quan trọng

Cũng tại kỳ họp, HĐND thành phố Hà Nội đã nhất trí ban hành Nghị quyết thực hiện khoản 4 Điều 7 Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội. Nghị quyết này quy định việc thực hiện khoản 4 Điều 7 Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội đối với các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô quy định tại khoản 2 Điều 1 Nghị quyết số 258/2025/QH15 (gọi tắt là Dự án).

Đối tượng áp dụng là UBND cấp xã; đơn vị, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; người có đất thu hồi và chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất thu hồi; các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô quy định tại khoản 2 Điều 1 Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội (được HĐND thành phố thông qua danh mục các dự án sau khi có ý kiến thống nhất của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố).

Về tiêu chí để thực hiện nghị quyết phải thuộc các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô quy định tại khoản 2 Điều 1 Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội; thuộc phạm vi ranh giới thu hồi đất để thực hiện các dự án quy định tại khoản 1 Điều này; chỉ áp dụng đối với các dự án mới bắt đầu thực hiện công tác giải phóng mặt bằng sau ngày Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội có hiệu lực thi hành.

Cụ thể, mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất: Đối với dự án quy định tại điểm a khoản 2 Điều 1 Nghị quyết số 258/2025/QH15: mức bồi thường về đất bằng 2 lần so với mức quy định. Đối với dự án quy định tại các điểm b, c, d và đ khoản 2 Điều 1 Nghị quyết số 258/2025/QH15: Mức bồi thường về đất bằng 1,5 lần so với mức quy định. Mức bồi thường về tài sản, chi phí đầu tư vào đất, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất bằng 1 lần so với mức quy định.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu trình bày tờ trình

Trước đó, theo Tờ trình của UBND thành phố do Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu trình bày, việc nâng mức bồi thường về đất đối với các dự án bên cạnh những yếu tố tích cực (như: tạo được sự đồng thuận của người dân, đẩy nhanh tiến độ triển khai xây dựng công trình…) sẽ ảnh hưởng đến ngân sách Nhà nước cho công tác giải phóng mặt bằng, việc thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (do chi phí giải phóng mặt bằng mà nhà đầu tư ứng trước sẽ được khấu trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp); gây ra sự bất bình đẳng của các hộ bị thu hồi đất tại các dự án liền kề không thuộc đối tượng áp dụng Nghị quyết số 258/2025/QH15 và gián tiếp tác động đến giá bất động sản trong khu vực.

Tuy nhiên, để bảo đảm việc triển khai các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô theo đúng quy định của Nghị quyết số 258/2025/QH15 thì việc quy định mức bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất để triển khai các dự án lớn, quan trọng là phải thực hiện và cần đảm bảo hài hòa lợi ích Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Trên cơ sở đó, UBND thành phố xây dựng mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất triển khai các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô như nghị quyết trên. Kinh phí bảo đảm thực hiện quy định tuân thủ theo các quy định của pháp luật hiện hành.

Đối với các Dự án BT, dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách: Chi phí thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án sẽ thực hiện từ nguồn vốn của nhà đầu tư. Nhà đầu tư ứng trước kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt thì được ngân sách nhà nước hoàn trả bằng hình thức trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp, hoặc được thanh toán từ Quỹ đất thanh toán của dự án (đối với các Dự án theo hình thức BT).

Do vậy, trong năm 2026, thành phố sẽ chưa phải cân đối ngay nguồn lực từ ngân sách để thực hiện công tác giải phóng mặt bằng cho các Dự án nêu trên.

Phi Long