Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TƯ:Hà Nội 'bắt tay' các đại học lớn

Giới thiệu các sản phẩm công nghệ “Made by Bách khoa” của Đại học Bách khoa Hà Nội tại triển lãm Mạng lưới đổi mới sáng tạo Hà Nội.

Hạt nhân tri thức trong mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô

Trong bức tranh phát triển giai đoạn 2026-2030, Hà Nội đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số làm động lực trung tâm. Nghị quyết số 57-NQ/TƯ của Bộ Chính trị đã xác lập rõ quan điểm: Khoa học, công nghệ không còn là yếu tố hỗ trợ, mà phải chi phối cách tổ chức sản xuất, quản trị và phát triển đô thị. Để hiện thực hóa tinh thần này, Hà Nội xác định các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ nhà khoa học trên địa bàn là lực lượng nòng cốt.

Với 97 cơ sở giáo dục đại học, quy mô khoảng 800.000 sinh viên, Hà Nội sở hữu lợi thế đặc biệt về nguồn nhân lực tri thức. Tuy nhiên, lợi thế này chỉ thực sự trở thành động lực phát triển khi được kết nối chặt chẽ với nhu cầu của đô thị, của thị trường và của doanh nghiệp. Đây cũng là điểm gặp gỡ căn bản giữa định hướng của thành phố với chiến lược phát triển của các đại học lớn như: Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Trong mô hình tăng trưởng mới, Hà Nội đóng vai trò “nhạc trưởng”, kiến tạo thể chế, không gian thử nghiệm và cơ chế chia sẻ rủi ro. Các trường đại học là nơi sản sinh tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Doanh nghiệp là chủ thể thương mại hóa, đưa sản phẩm khoa học công nghệ ra thị trường. Mô hình “ba nhà” vì vậy không dừng ở khẩu hiệu, mà được cụ thể hóa bằng các thỏa thuận hợp tác, chương trình hành động và các dự án cụ thể.

Theo GS.TS Lê Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy Đại học Bách khoa Hà Nội, với vai trò là đại học kỹ thuật - công nghệ hàng đầu, Đại học Bách khoa Hà Nội xác định rõ sứ mệnh đồng hành với Thủ đô trong giải quyết các bài toán lớn của phát triển đô thị. Các lĩnh vực nghiên cứu ưu tiên như công nghệ dữ liệu và hệ thống thông minh, năng lượng và môi trường bền vững, vật liệu mới, khoa học và công nghệ sức khỏe... đều gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển của Hà Nội.

Đại học Quốc gia Hà Nội khẳng định vai trò đại học nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực, giữ vị trí đặc biệt trong hệ thống giáo dục đại học quốc gia. Việc ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện giữa Đại học Quốc gia Hà Nội và UBND thành phố Hà Nội là bước đi quan trọng, chuyển các cam kết chính trị thành các nhiệm vụ nghiên cứu, đào tạo, tư vấn chính sách và chuyển giao công nghệ cụ thể, hướng tới giải quyết những vấn đề cấp bách của một đô thị lớn.

Đại học lớn vào cuộc giải bài toán phát triển của Thủ đô

Điểm nhấn trong hợp tác giữa Hà Nội với Đại học Quốc gia Hà Nội là định hướng phát triển Khu đô thị Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc theo mô hình Technopolis, trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phía Tây Thủ đô. Khu đô thị này được định hướng phát triển theo mô hình tích hợp “năm trong một”: Trung tâm đào tạo tài năng, trung tâm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo, đô thị đại học thông minh và hình mẫu hợp tác công tư trong giáo dục đào tạo và khoa học công nghệ...

Trong hợp tác với Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội đề xuất và triển khai mô hình “ba nhà cộng”, mở rộng liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, nhà doanh nghiệp, đồng thời tăng cường sự tham gia của địa phương và các đối tác quốc tế. Các phòng thí nghiệm dùng chung, các trung tâm nghiên cứu xuất sắc trong các lĩnh vực như công nghệ gen và tế bào gốc, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, internet vạn vật đang được xây dựng và hướng tới các bài toán thực tiễn của thành phố như chống ngập, bảo vệ môi trường, quản lý đô thị thông minh.

Về phía Đại học Bách khoa Hà Nội, hợp tác với Hà Nội được cụ thể hóa thông qua mô hình liên kết chặt chẽ giữa thành phố, nhà trường và doanh nghiệp. Đại học Bách khoa Hà Nội xác định rõ các lĩnh vực công nghệ chiến lược và ưu tiên, gồm: Trí tuệ nhân tạo ứng dụng, dữ liệu lớn, bản sao số phục vụ quản lý đô thị, công nghệ bán dẫn, năng lượng bền vững, vật liệu tiên tiến, công nghệ sinh học và y sinh.

Ở tầm chiến lược, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong khẳng định: Các trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ nhà khoa học là nguồn lực quan trọng. Việc Hà Nội chủ động hợp tác toàn diện với các trường đại học lớn trên địa bàn cho thấy một bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển: Từ quản lý sang kiến tạo, từ hỗ trợ sang đặt hàng, từ nghiên cứu hàn lâm sang giải quyết bài toán thực tiễn. Trên nền tảng Nghị quyết số 57-NQ/TƯ, mối liên kết giữa Thủ đô và các đại học lớn không chỉ tạo ra các sản phẩm khoa học công nghệ cụ thể, mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, nơi tri thức thực sự trở thành động lực phát triển của Hà Nội trong giai đoạn mới.

Thu Hằng