Trophy trên xe tăng Abrams: Vì sao Mỹ bổ sung hệ thống phòng vệ chủ động?

Trong nhiều thập niên, khả năng sống sót của xe tăng chủ yếu dựa vào giáp. Xe tăng Abrams cũng đi theo hướng này. Giáp composite, giáp bổ sung và nhiều hệ thống bảo vệ giúp kíp lái chống lại các loại vũ khí chống tăng ngày càng mạnh.

Nhưng giáp có một giới hạn rõ ràng. Muốn tăng mức bảo vệ bằng cách bổ sung thêm vật liệu, trọng lượng xe cũng tăng theo.

Lục quân Mỹ từng cảnh báo xe tăng Abrams đã trở nên quá nặng và việc tiếp tục tăng giáp không phải giải pháp lâu dài. Vì vậy, quân đội bắt đầu tìm cách bảo vệ xe bằng một phương thức khác.

Đó là hệ thống phòng vệ chủ động, hay APS. Khác với giáp thụ động chỉ hấp thụ hoặc làm lệch hướng đòn đánh, APS tìm cách phát hiện mối đe dọa đang bay tới và đánh chặn nó trước khi va vào xe.

Trophy là một trong những hệ thống như vậy. Hệ thống sử dụng các radar bố trí quanh xe để tạo vùng quan sát rộng. Khi phát hiện một vật thể có khả năng là vũ khí chống tăng, hệ thống xác định hướng tiếp cận và theo dõi mục tiêu. Sau đó, Trophy sử dụng đạn đánh chặn để phá hủy hoặc làm chệch hướng mối đe dọa.

Đối tượng mà Trophy hướng tới gồm nhiều loại vũ khí chống tăng. Lục quân Mỹ xác định hệ thống có nhiệm vụ chống tên lửa chống tăng có điều khiển, súng chống tăng không giật và rocket chống tăng, trong đó có RPG.

Một số tài liệu của chương trình còn đề cập khả năng đối phó với các loại đạn chống tăng khác.

Việc trang bị Trophy cho xe tăng Abrams bắt đầu từ yêu cầu cấp bách về khả năng sống sót. Lục quân Mỹ đã thử nghiệm Trophy trên M1A2 SEPv2 trước khi tiếp tục đánh giá trên M1A2 SEPv3.

Trong FY2021, quân đội tiến hành thử nghiệm Trophy trên phiên bản SEPv3 và đánh giá sơ bộ cho thấy hệ thống có thể phát hiện và đánh chặn phần lớn mối đe dọa trong những điều kiện thử nghiệm cơ bản.

Trophy cũng tạo ra một thay đổi quan trọng trong cách bảo vệ xe tăng. Xe tăng Abrams không còn chỉ chờ đòn đánh tới rồi dựa vào giáp để chịu đựng.

Hệ thống có thể chủ động phản ứng với mối đe dọa. Một số phiên bản tích hợp còn có khả năng xác định vị trí nguồn phát hỏa lực, hỗ trợ kíp xe nhanh chóng phản ứng với đối phương.

Tuy nhiên, Trophy không phải một “lá chắn tuyệt đối”. Hệ thống có trọng lượng đáng kể, khoảng 5.000 pound, tương đương hơn 2,2 tấn.

Việc lắp APS vì thế tiếp tục tạo áp lực lên trọng lượng, nguồn điện và không gian của xe tăng Abrams. Đây cũng là lý do việc tích hợp Trophy phải được thử nghiệm kỹ trên từng cấu hình xe.

Trophy vì vậy không thay thế giáp xe tăng Abrams. Nó bổ sung một lớp bảo vệ mới. Giáp vẫn bảo vệ xe khi mối đe dọa vượt qua lớp đánh chặn. APS cố gắng ngăn đòn đánh trước khi nó chạm vào xe.

Đây chính là bước thay đổi trong triết lý bảo vệ xe tăng Abrams. Từ việc ngày càng tăng giáp, Mỹ chuyển sang kết hợp giáp thụ động với cảm biến và đánh chặn chủ động.

Khi tên lửa chống tăng ngày càng mạnh và xe tăng không thể tiếp tục tăng trọng lượng vô hạn, Trophy trở thành một phần quan trọng trong nỗ lực duy trì khả năng sống sót của Abrams trên chiến trường hiện đại.