Trung Quốc nối lại hoạt động tích trữ dầu thô, mở rộng dư địa xuất khẩu nhiên liệu

Trung Quốc đã nối lại hoạt động tích trữ dầu thô trong tháng 10/2026, lần đầu tiên kể từ tháng 7, trong bối cảnh nhập khẩu phục hồi nhưng công suất chế biến tại các nhà máy lọc dầu vẫn ở mức thấp.

Một tàu chở dầu cập cảng ở Trung Quốc. (Ảnh: AFP)

Một tàu chở dầu cập cảng ở Trung Quốc. (Ảnh: AFP)

Lượng dầu tồn dư tạo điều kiện để nước này tăng công suất lọc dầu và đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm nhiên liệu, đặc biệt là dầu diesel, nhằm tận dụng biên lợi nhuận cao trên thị trường quốc tế.

Theo tính toán của Reuters dựa trên số liệu chính thức, trong tháng 10, lượng dầu thô các nhà máy lọc dầu Trung Quốc tiếp nhận từ nhập khẩu và khai thác trong nước cao hơn khoảng 490.000 thùng/ngày so với lượng dầu được đưa vào chế biến.

Cụ thể, lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc đạt 9,88 triệu thùng/ngày, tăng 9,4% so với mức 9,03 triệu thùng/ngày trong tháng 9 và cao nhất kể từ tháng 3. Sản lượng dầu thô trong nước đạt 4,34 triệu thùng/ngày, đưa tổng nguồn cung dầu thô lên 14,22 triệu thùng/ngày.

Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu chỉ chế biến 13,73 triệu thùng/ngày, giảm 1,9% so với mức 13,99 triệu thùng/ngày của tháng trước. Chênh lệch giữa nguồn cung và lượng dầu chế biến cho thấy Trung Quốc đã bổ sung khoảng 490.000 thùng/ngày vào kho dự trữ trong tháng 10, đảo chiều so với mức rút kho 530.000 thùng/ngày trong tháng 9.

Tính chung 10 tháng đầu năm 2026, lượng dầu thô dư thừa của Trung Quốc đạt trung bình khoảng 270.000 thùng/ngày. Điều này cho thấy nước này vẫn duy trì được hoạt động tích trữ, bất chấp những gián đoạn nghiêm trọng đối với dòng chảy dầu mỏ sau khi xung đột ở Iran bùng phát và eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa trong những tháng đầu.

Trước đó, Trung Quốc đã rút dầu từ kho dự trữ trong các tháng 5, 6, 8 và 9 để bù đắp thiếu hụt nguồn cung. Tuy nhiên, lượng dầu tích trữ lớn trước khi xung đột xảy ra, cùng với việc nối lại hoạt động bổ sung dự trữ trong tháng 10, đã giúp nước này bù đắp lượng dầu đã xuất kho.

Dư địa tăng xuất khẩu nhiên liệu

Việc giảm công suất chế biến trong tháng 10 cũng khiến xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ của Trung Quốc suy giảm.

Theo số liệu hải quan, xuất khẩu nhiên liệu trong tháng 10 đạt 5,18 triệu tấn, giảm so với mức 7,16 triệu tấn trong tháng 9. Trước đó, xuất khẩu từng giảm xuống 3,12 triệu tấn trong tháng 4, mức thấp nhất kể từ tháng 1/2017.

Trung Quốc hiện là một trong số ít quốc gia trên thế giới còn công suất lọc dầu dự phòng. Tuy nhiên, các nhà máy lọc dầu phải được cấp hạn ngạch mới có thể xuất khẩu nhiên liệu, do đó hoạt động xuất khẩu không hoàn toàn phụ thuộc vào diễn biến cung – cầu thị trường.

Trong những tháng đầu của xung đột Iran, các nhà máy lọc dầu Trung Quốc được yêu cầu hạn chế xuất khẩu để ưu tiên bảo đảm nguồn cung trong nước. Sau đó, các hạn chế này được nới lỏng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tận dụng biên lợi nhuận xuất khẩu tăng cao, đặc biệt đối với dầu diesel.

Xuất khẩu dầu diesel của Trung Quốc đạt khoảng 500.000 thùng/ngày trong tháng 9, mức cao nhất trong gần ba năm, theo dữ liệu của Kpler. Tuy nhiên, con số này giảm xuống còn 313.000 thùng/ngày trong tháng 10. Dữ liệu theo dõi sơ bộ của Kpler cho thấy xuất khẩu trong tháng 11 mới đạt khoảng 152.000 thùng/ngày và có thể tiếp tục được điều chỉnh tăng khi có thêm các chuyến hàng được ghi nhận.

Hiện các nhà máy lọc dầu Trung Quốc mới hoạt động dưới 80% công suất, đồng nghĩa nước này vẫn còn khả năng tăng sản lượng chế biến và mở rộng xuất khẩu.

Động lực xuất khẩu càng lớn khi biên lợi nhuận lọc dầu trên thị trường quốc tế đang ở mức cao. Theo số liệu được Reuters dẫn lại, biên lợi nhuận tại Singapore đối với một thùng dầu gasoil - nguyên liệu cơ bản để khai thác dầu diesel - đạt 58,87 USD/thùng vào ngày 16/11, gần gấp ba lần mức 20,91 USD/thùng trước khi xung đột ở Iran bùng phát.

Như vậy, việc nối lại tích trữ dầu thô không chỉ giúp Trung Quốc củng cố an ninh năng lượng sau những gián đoạn nguồn cung mà còn tạo thêm dư địa để tăng chế biến và xuất khẩu nhiên liệu khi điều kiện thị trường thuận lợi. Tuy nhiên, khả năng tận dụng cơ hội này vẫn phụ thuộc vào hạn ngạch xuất khẩu do chính phủ cấp và nhu cầu bảo đảm nguồn cung trong nước.

Nh.Thạch

AFP

Nguồn PetroTimes: https://nangluongquocte.petrotimes.vn/trung-quoc-noi-lai-hoat-dong-tich-tru-dau-tho-mo-rong-du-dia-xuat-khau-nhien-lieu-748155.html