Trung Quốc phát hiện băng ngầm dày lên bất thường tại một số khu vực ở Tây Tạng

(Ảnh minh họa. AFP/TTXVN)

Các nhà khoa học Trung Quốc phát hiện lớp băng ngầm ở một số khu vực thuộc cao nguyên Tây Tạng đã dày lên trong khoảng 20 năm qua, bất chấp nhiệt độ tại đây tăng nhanh hơn mức trung bình toàn cầu.

Hiện tượng này được cho là liên quan đến sự gia tăng lượng mưa và tuyết rơi, song tác động lâu dài đối với hệ sinh thái và độ ổn định địa chất vẫn cần được nghiên cứu thêm.

Tờ South China Morning Post ngày 4/11 dẫn nghiên cứu do Đại học Bắc Kinh phối hợp với Viện Nghiên cứu Alfred Wegener (Đức) và Đại học Sư phạm Nam Kinh thực hiện cho thấy, lượng băng ngầm ở tầng đất nông gia tăng bất thường trong 2 thập kỷ qua, tập trung tại khu vực nội địa phía Tây Bắc cao nguyên Tây Tạng, chiếm khoảng 35% diện tích băng vĩnh cửu của khu vực.

Nghiên cứu do ông Lý Đông Phong dẫn đầu, được công bố trên tạp chí khoa học Science Advances hồi tháng 7, sử dụng dữ liệu vệ tinh, quan sát thực địa và thông tin từ 369 hố khoan để tái dựng những biến đổi của băng ngầm trong giai đoạn 1979-2018.

Kết quả phân tích cho thấy, lượng mưa và tuyết rơi hàng năm tại khu vực nội địa chịu ảnh hưởng của gió tây đã tăng khoảng 60% kể từ năm 2000. Nước từ mưa và tuyết tan thấm xuống lớp đất hoạt động phía trên tầng băng vĩnh cửu, sau đó đóng băng trở lại trong điều kiện nhiệt độ dưới 0 độ C, dần tích tụ và làm tăng độ dày của lớp băng ngầm.

Phát hiện này đặc biệt đáng chú ý bởi cao nguyên Tây Tạng, nơi có diện tích băng vĩnh cửu vùng núi cao lớn nhất thế giới, đang ấm lên với tốc độ khoảng gấp đôi mức trung bình toàn cầu. Tình trạng suy thoái băng vĩnh cửu được đánh giá có thể ảnh hưởng đến độ ổn định địa chất, hệ sinh thái, cơ sở hạ tầng và nguồn nước của hàng tỷ người sống ở các khu vực hạ lưu.

Các nhà khoa học cảnh báo hiện tượng băng ngầm dày lên cục bộ không đồng nghĩa xu hướng suy thoái băng vĩnh cửu đã đảo ngược. Những biến đổi này cần được tính đến trong quy hoạch xây dựng, đánh giá rủi ro môi trường và hoạch định chính sách thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong một hướng nghiên cứu khác, các nhà khoa học thuộc Viện Sinh thái Môi trường và Tài nguyên Tây Bắc, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, đang thử nghiệm giải pháp bảo vệ sông băng bằng màng nano phản quang cách nhiệt.

Thử nghiệm triển khai từ năm 2022 tại rìa phía Đông cao nguyên Tây Tạng cho thấy những khu vực được che phủ có độ dày băng tăng thêm khoảng 10 cm.

Tuy nhiên, giải pháp này khó áp dụng trên diện rộng do chi phí và trở ngại vận chuyển vật liệu lên các khu vực núi cao. Các nhà khoa học nhấn mạnh đây chỉ là biện pháp thích ứng cục bộ, không thể thay thế việc ứng phó với nguyên nhân căn bản là tình trạng nóng lên toàn cầu./.