Trung Quốc vượt Mỹ, mua hơn tỷ USD hạt điều Việt Nam

Năm 2025 xuất siêu hạt điều đạt hơn 700 triệu USD. Ảnh: VGP/Đỗ Hương.

Bộ NN&MT cho biết với kết quả của năm 2025, sau rau quả, gạo và cà phê, hạt điều đã trở thành mặt hàng nông sản thứ 4 đạt kim ngạch xuất khẩu trên 5 tỷ USD trong một năm. Trong năm nay, do kim ngạch xuất khẩu gạo giảm mạnh nên hạt điều vươn lên đứng thứ 3 trong nhóm các mặt hàng nông sản, sau cà phê (8,9 tỷ USD) và rau quả (8,56 tỷ USD).

Không chỉ lập kỷ lục mới về kim ngạch, xuất khẩu hạt điều năm 2025 còn lập kỷ lục mới về lượng khi đạt 766.585 tấn, tăng 5,7% so với năm 2024. Năm 2025, ngành điều Việt Nam nhập khẩu hơn 2,9 triệu tấn hạt điều thô, trị giá 4,5 tỷ USD; xuất siêu hơn 700 triệu USD.

Cũng trong 2025, lần đầu tiên Trung Quốc vượt qua Mỹ để trở thành thị trường lớn nhất của hạt điều Việt Nam với kim ngạch 1,115 tỷ USD. Mỹ tụt xuống thứ 2 với kim ngạch 975 triệu USD. Đứng thứ 3 là Hà Lan với kim ngạch 495 triệu USD.

Ông Bạch Khánh Nhựt, Phó chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS) cho biết xuất khẩu hạt điều sang Trung Quốc đang tăng mạnh do sự phục hồi của nền kinh tế Trung Quốc, nhu cầu tăng đối với các sản phẩm nông sản có lợi cho sức khỏe, cũng như việc doanh nghiệp Việt Nam chủ động đáp ứng tốt hơn các yêu cầu từ phía đối tác Trung Quốc.

Trái ngược với Trung Quốc, xuất khẩu hạt điều sang Mỹ lại đang giảm khá nhiều. Lý giải về điều này, ông Nhựt nói, từ tháng 4/2025, sau khi Chính quyền Mỹ công bố sẽ áp thuế đối ứng với các đối tác thương mại, nhiều nhà nhập khẩu Mỹ đã tạm dừng mua hạt điều vì lo ngại khi lô hàng về đến Mỹ đúng thời điểm thuế đối ứng có hiệu lực, thì không biết phải chịu mức thuế ra sao. Tâm lý đó đã tác động đáng kể tới xuất khẩu hạt điều Việt Nam sang Mỹ trong thời gian qua.

Hơn 10 năm qua, Mỹ luôn là thị trường lớn nhất của hạt điều Việt Nam, thường chiếm trên 20% lượng hạt điều xuất khẩu (năm 2024, Mỹ chiếm gần 27%). Chính vì vậy, những khó khăn mà thuế đối ứng gây ra sẽ tác động không nhỏ tới xuất khẩu hạt điều vào thị trường này.

Trong bối cảnh ấy, xuất khẩu hạt điều chế biến cũng là một giải pháp quan trọng cho ngành điều Việt Nam. Các thương nhân Mỹ trong khi giảm nhập khẩu nhân điều thì đang tăng mua hạt điều chế biến. Việc Mỹ tăng nhập khẩu hạt điều chế biến là xu hướng đáng chú ý, phản ánh sự chuyển dịch tiêu dùng tại thị trường này sang các sản phẩm chế biến sẵn. Việt Nam, Ấn Độ, Thái Lan và Canada là những thị trường chủ yếu cung cấp nhóm hàng này cho Mỹ.

Đỗ Hương/ Báo Chính phủ