Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy: Văn hóa phải trở thành 'tấm khiên' bảo vệ quốc gia

Chia sẻ với báo chí trước thềm Hội thảo Khoa học năm 2026 với chủ đề "Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới", Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy, Giám đốc Học viện Chính trị CAND, cho rằng phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam trên không gian mạng không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh đất nước mà còn tạo "sức đề kháng", xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, chủ động bảo vệ an ninh quốc gia.

Phát huy giá trị văn hóa để tạo "sức đề kháng" trên không gian mạng

Theo Trung tướng Phan Xuân Tuy, bên cạnh Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, Đảng đã có hệ thống đồng bộ các nghị quyết chiến lược nhằm vừa phát triển đất nước, vừa giữ vững an ninh quốc gia. Trong đó, yêu cầu bảo đảm an ninh văn hóa trên không gian mạng là vấn đề mới, cần được quan tâm đúng mức.

Ông cho rằng, để văn hóa thực sự trở thành "tấm khiên" trong bảo đảm an ninh quốc gia, trước hết cần phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam trên không gian mạng. Đây là cách chủ động nâng cao sức đề kháng của toàn xã hội và hệ thống chính trị.

Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy, Giám đốc Học viện Chính trị CAND. Ảnh: LB

Lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý thức tự tôn đối với những giá trị văn hóa truyền thống được hun đúc qua hàng nghìn năm chính là nền tảng để mỗi người dân, cán bộ, đảng viên khi tham gia không gian mạng có ý thức trách nhiệm với quốc gia, dân tộc; đồng thời góp phần bảo tồn, gìn giữ và bảo vệ bản sắc văn hóa Việt Nam.

Cùng với đó, việc tuyên truyền, lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp trên không gian mạng cũng góp phần đưa hình ảnh Việt Nam hòa bình, thân thiện đến với bạn bè quốc tế. Qua đó, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế và góp phần làm rõ những thông tin chưa đầy đủ, thiếu chính xác về đất nước, con người Việt Nam.

Theo Trung tướng Phan Xuân Tuy, không gian mạng vì vậy cần được tận dụng tối đa để phát triển và phát huy các giá trị văn hóa. Tuy nhiên, đi cùng với phát triển phải là bảo đảm an ninh, trong đó có an ninh văn hóa trên không gian mạng.

Tinh thần này phù hợp với yêu cầu "phát triển đến đâu, an ninh đến đó", hướng tới nền an ninh chủ động, toàn diện, kiến tạo và kỷ luật thực thi. Các lực lượng chức năng, trong đó có Công an nhân dân, cần góp phần tạo dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh để các giá trị văn hóa Việt Nam tốt đẹp được lan tỏa, đồng thời chủ động phòng ngừa thông tin xấu, độc, tin giả, tin sai sự thật.

Xây dựng thế trận văn hóa, củng cố thế trận lòng dân

Từ góc độ bảo đảm an ninh quốc gia, Trung tướng Phan Xuân Tuy nhấn mạnh, xây dựng an ninh văn hóa trên không gian mạng không chỉ dừng ở việc phòng thủ trước những tác động tiêu cực hay sự xâm lấn về văn hóa.

Quan trọng hơn, thông qua văn hóa, nâng cao sức đề kháng của xã hội, lan tỏa những hình ảnh đẹp về đất nước, tăng cường thông tin chính luận và thống nhất trong nhận thức, chúng ta từng bước xây dựng thế trận lòng dân vững chắc.

Xây dựng thế trận văn hóa, củng cố thế trận lòng dân. Ảnh: LB

Ông cho rằng, đây là quá trình xây dựng nhiều tầng, nhiều lớp để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, với mục tiêu phát triển để ổn định, ổn định để phát triển bền vững. Trong đó, phát huy các giá trị văn hóa trên không gian mạng phải đồng thời gắn với bảo đảm an ninh văn hóa.

Tinh thần này cũng đặt ra yêu cầu phải làm chủ không gian mạng, bảo đảm tốt hơn an ninh quốc gia trên không gian mạng và xây dựng môi trường internet được bảo vệ an toàn, an ninh.

"Muốn hiểu sâu sắc vấn đề này phải nghiên cứu đồng bộ các tư duy, quan điểm, chủ trương của Đảng, nhất là các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị để quán triệt, triển khai Nghị quyết 80", Trung tướng Phan Xuân Tuy nhấn mạnh.

Theo ông, bảo đảm an ninh văn hóa trên không gian mạng cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự vào cuộc của các lực lượng chức năng. Qua đó, tạo thế trận an ninh nhân dân trên không gian mạng, trong đó có thế trận văn hóa, góp phần chủ động làm thất bại các hoạt động lợi dụng không gian mạng để chống phá, xuyên tạc các giá trị văn hóa của dân tộc.

Làm giàu thêm hệ giá trị văn hóa Việt Nam

Chia sẻ về công tác chuẩn bị cho Hội thảo, Trung tướng Phan Xuân Tuy cho biết, công tác chuẩn bị cho hội thảo quốc gia đang được tích cực triển khai. Theo ông, qua các tham luận gửi đến Ban Tổ chức, được biên tập và xuất bản trong kỷ yếu, có thể nhận diện rõ một số nhóm vấn đề nổi bật.

Trước hết là những ý kiến khẳng định các giá trị văn hóa trường tồn, tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục triển khai chủ trương xây dựng hệ giá trị Việt Nam, hệ giá trị văn hóa Việt Nam, con người Việt Nam và phát huy hệ giá trị gia đình Việt Nam.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng giới thiệu về cuốn kỷ yếu tại Hội thảo. Ảnh:LB

Nhóm vấn đề thứ hai tập trung vào yêu cầu bổ sung, làm giàu thêm các giá trị văn hóa trong bối cảnh mới. Theo đó, bên cạnh việc kế thừa những giá trị đã được hình thành, cần chủ động xây dựng các giá trị mới như văn hóa số, văn hóa trên không gian mạng và văn hóa trong những lĩnh vực mới xuất hiện.

"Không ai xây dựng thay chúng ta", Trung tướng Phan Xuân Tuy nói, đồng thời nhấn mạnh đây là nhiệm vụ cần sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

Nhóm vấn đề thứ ba là tháo gỡ các điểm nghẽn, rào cản để khơi thông nguồn lực văn hóa. Nhiều tham luận đề cập việc phát huy giá trị di sản, biến di sản thành tài sản, phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng thị trường văn hóa lành mạnh. Đây được xem là những yêu cầu quan trọng nhằm tạo điều kiện để các nguồn lực văn hóa đóng góp nhiều hơn cho phát triển đất nước.

Nhóm vấn đề thứ tư tập trung vào các giải pháp ở cả tầm vĩ mô và tại từng địa phương, ngành, lĩnh vực, nhằm phát huy hiệu quả giá trị văn hóa Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Theo Trung tướng Phan Xuân Tuy, những nội dung được đặt ra tại hội thảo không chỉ hướng tới phát huy những giá trị văn hóa hiện có, mà còn góp phần gia tăng các giá trị mới, tháo gỡ điểm nghẽn và huy động nguồn lực văn hóa cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.