Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm: 65 năm khát vọng đổi mới

Qua bao biến thiên của lịch sử, chính tâm huyết của các thế hệ nhà giáo, ý chí vươn lên của học trò và khát vọng đổi mới không ngừng đã làm nên bản sắc, sức sống của ngôi trường trên quê hương danh nhân Cao Bá Quát.

Từ lớp học tranh tre giữa bom đạn

Trên mảnh đất Gia Lâm giàu truyền thống văn hiến và hiếu học, Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm không chỉ là nơi truyền thụ tri thức mà còn là mái nhà lưu giữ ký ức, tình cảm và khát vọng của biết bao thế hệ thầy trò. Sáu mươi lăm năm đi qua, từ những lớp học đơn sơ trong khói lửa chiến tranh đến diện mạo khang trang hôm nay, ngôi trường đã viết nên câu chuyện về sức mạnh của lòng yêu nghề, tinh thần vượt khó và niềm tin vào giá trị của giáo dục.

Ảnh học sinh của trường năm học 1972-1973

Tên trường gắn với danh nhân Cao Bá Quát – người con của quê hương Kẻ Sủi, Gia Lâm, một thi sĩ nổi tiếng với tài năng, khí phách và tinh thần khảng khái. Niềm tự hào được mang tên ông trở thành nguồn động viên để các thế hệ thầy và trò nuôi dưỡng trí tuệ, rèn luyện nhân cách, hình thành bản lĩnh và khát vọng vươn lên.

Mùa thu năm 1961, Trường cấp II – III Trung Thành được thành lập với hai lớp 8 ban đầu. Năm 1962, trường chuyển về xã Phú Thị. Sau đó, trong hoàn cảnh chiến tranh, thầy và trò có những năm tháng sơ tán tại bãi cát thôn Hội, xã Cổ Bi, trước khi ổn định tại địa điểm hiện nay.

Những năm đầu thành lập cũng là thời kỳ đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ. Giữa bom đạn chiến tranh, các thế hệ thầy và trò vẫn kiên trì giữ trường, giữ lớp. Những lớp học tranh tre được dựng lên, hầm hào được đào, lũy được đắp. Trong điều kiện thiếu thốn, lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dù khó khăn đến đâu cũng phải quyết tâm dạy tốt và học tốt” trở thành phương châm hành động.

Trong hoàn cảnh ấy, người thầy không chỉ truyền dạy kiến thức mà còn trao cho học trò lòng yêu nước, ý chí vượt khó, tinh thần trách nhiệm và niềm tin vào ngày mai. Sau ngày đất nước thống nhất, nhà trường từng bước ổn định, phát triển và hòa mình vào phong trào thi đua “Dạy tốt – Học tốt”.

Ban Giám hiệu và các thầy cô giáo Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm

Năm 2009, trường chính thức mang tên Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm. Tên gọi ấy khẳng định mối gắn bó sâu sắc giữa nhà trường với quê hương của danh nhân Cao Bá Quát, đồng thời nhắc nhở các thế hệ thầy trò về trách nhiệm gìn giữ và phát huy những giá trị truyền thống.

Những thế hệ thầy trò làm nên dấu ấn 65 năm

Năm 1976, trường được trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba; năm 1983 đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì. Năm học 1979–1980, trường nhận Cờ luân lưu của Chính phủ dành cho đơn vị dẫn đầu ngành giáo dục toàn quốc. Tại lễ tổng kết phong trào thi đua “Hai tốt” năm học 1994–1995, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình biểu dương nhà trường là điểm sáng ngoại thành về “Dạy tốt và Học tốt”.

Phía sau những phần thưởng ấy là công sức bền bỉ của nhiều thế hệ nhà giáo. Có những người đã nghỉ hưu, có những người đã đi xa, nhưng dấu ấn của họ vẫn hiện diện trong sự trưởng thành của học trò.

Tư liệu truyền thống của nhà trường ghi danh một Dũng sĩ Quyết thắng, hai Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều cựu học sinh có thành tích nổi bật trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, giáo dục, văn hóa, thể thao và phát triển kinh tế – xã hội.

Một trong những gương mặt tiêu biểu là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nghĩa, cựu học sinh khóa 2. Ông được ghi nhận với những chiến công xuất sắc, trong đó có thành tích bắn rơi sáu máy bay Mỹ, đồng thời có nhiều đóng góp cho công tác huấn luyện phi công. Cuộc đời ông gợi nhắc lòng yêu nước, ý chí kiên cường và khát vọng cống hiến.

Bên cạnh đó, còn biết bao cựu học sinh âm thầm lao động và cống hiến ở nhiều lĩnh vực trên mọi miền đất nước. Dù ở vị trí nào, mỗi người đều có thể mang theo những giá trị được vun đắp từ mái trường: sự trung thực, tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái và ý chí vươn lên. Thành công của các thế hệ học sinh là minh chứng sống động cho giá trị giáo dục của nhà trường.

Thầy trò nhà trường trong lễ tổng kết năm học 2025-2026

Khát vọng đổi mới và phát triển

Nếu những thế hệ đi trước đã vượt qua bom đạn, thiếu thốn để giữ vững lớp học, thì các thế hệ hôm nay tiếp nối tinh thần ấy bằng nhiệm vụ mới: đổi mới giáo dục, nâng cao chất lượng đào tạo và chuẩn bị cho học sinh năng lực thích ứng với thế giới không ngừng thay đổi.

Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm hôm nay có quy mô 49 lớp với 2.252 học sinh. Năm 2020, trường được UBND huyện Gia Lâm đầu tư cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất. Tổng diện tích đạt 18.782 m², tăng thêm 6.814 m². Khu giảng dạy có 36 phòng học thông thường, hai phòng học tiếng, ba phòng tin học và một phòng công nghệ. Nhà thể chất hai tầng khoảng 1.000 m² cùng sân cỏ nhân tạo, đường chạy và sân bóng rổ tạo thêm điều kiện để học sinh phát triển toàn diện.

Năm 2023, Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm được công nhận đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình xây dựng và phát triển nhà trường. Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với những nỗ lực nâng cao chất lượng giáo dục, hoàn thiện cơ sở vật chất, xây dựng đội ngũ và đổi mới quản lý, mà còn là thành quả kết tinh từ tâm huyết, trách nhiệm của nhiều thế hệ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh, cùng sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, sự đồng hành của phụ huynh và nhân dân địa phương.

Năm học 2025–2026, tỷ lệ tốt nghiệp THPT của trường đạt 100%. Trong kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp Thành phố và chọn đội tuyển học sinh giỏi cấp Quốc gia các môn văn hóa lớp 12 cấp THPT, trường có 24 em học sinh đoạt giải; trong đó có 1 giải Nhất môn Toán và 1 giải Nhất môn Sinh học; đặc biệt có 1 học sinh đạt danh hiệu Thủ khoa môn Sinh học trong kỳ thi.

Nhà trường không chỉ hướng tới kết quả thi cử mà còn chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, năng lực tự học và ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng. Mục tiêu đến năm 2030, nhà trường xác định tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới phương pháp dạy học, đẩy mạnh giáo dục STEM/STEAM, phát triển năng lực số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản trị, dạy học. Cùng với đó là nâng cao chất lượng ngoại ngữ, giáo dục hướng nghiệp, phát triển đội ngũ và xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện, kỷ cương, hạnh phúc.

Sáu mươi lăm năm là chặng đường đủ dài để nhìn lại với niềm tự hào, nhưng cũng mở ra những trách nhiệm mới. Từ những lớp học tranh tre đến không gian giáo dục hiện đại, từ những thế hệ thầy cô giữ trường, giữ lớp đến đội ngũ nhà giáo chủ động đổi mới và hội nhập, nhà trường tiếp tục một dòng chảy không ngừng của tri thức, lòng nhân ái và khát vọng vươn lên.

Trong dòng chảy ấy, mỗi thế hệ thầy trò đều góp phần viết tiếp câu chuyện của Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm. Những người đi trước trao truyền ngọn lửa hiếu học; những người hôm nay có trách nhiệm gìn giữ và bồi đắp. Để từ mái trường mang tên danh nhân Cao Bá Quát, những cánh chim tiếp tục tung cánh muôn phương, góp phần xây dựng quê hương, đất nước.

Đó chính là sức sống bền bỉ của Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm sau 65 năm xây dựng và trưởng thành: một ngôi trường luôn trân trọng quá khứ, nỗ lực trong hiện tại và không ngừng hướng tới tương lai.