Tu-160 lần đầu tham chiến: 'Thiên Nga Trắng' phóng tên lửa ở Syria

Khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự tại Syria vào tháng 9/2015, lực lượng được triển khai chủ yếu là máy bay chiến đấu và cường kích hoạt động từ căn cứ Hmeimim.

Nhưng chỉ gần 2 tháng sau, Moscow đưa lực lượng không quân tầm xa vào chiến dịch, trong đó có oanh tạc cơ chiến lược Tu-160.

Ngày 17/11/2015 trở thành dấu mốc đặc biệt. Nga sử dụng Tu-160, oanh tạc cơ chiến lược Tu-95MS và máy bay ném bom tầm xa Tu-22M3 trong các đợt tập kích mục tiêu tại Syria.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết Tu-160 và Tu-95MS đã phóng tổng cộng 34 tên lửa hành trình nhằm vào các mục tiêu ở Aleppo và Idlib, trong khi Tu-22M3 tấn công các mục tiêu tại Raqqa và Deir ez-Zor.

Đáng chú ý nhất là sự xuất hiện của tên lửa hành trình phóng từ trên không Kh-101. Đây là loại tên lửa tầm xa được phát triển cho các máy bay mang tên lửa chiến lược của Nga.

Hình ảnh do Bộ Quốc phòng Nga công bố cho thấy Tu-160 mang loại vũ khí mới này trong chiến dịch Syria. Các chuyên gia quốc phòng phương Tây khi đó nhận định đây là lần đầu Kh-101 được sử dụng trong chiến đấu.

Syria cho thấy Tu-160 đã thay đổi đáng kể so với vai trò ban đầu trong thời Chiến tranh Lạnh. Khi đó, chiếc máy bay được thiết kế như một thành phần của lực lượng răn đe hạt nhân, có khả năng mang tên lửa hành trình hạt nhân tầm xa.

Đến năm 2015, Tu-160 có thể thực hiện nhiệm vụ tiến công thông thường bằng tên lửa hành trình mà không cần bay sâu vào khu vực có phòng không đối phương.

Đây chính là giá trị của phương thức tác chiến mới. Tu-160 có thể xuất phát từ lãnh thổ Nga, bay hàng nghìn km rồi phóng tên lửa từ khoảng cách lớn.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, máy bay quay trở về căn cứ thay vì phải duy trì hoạt động trên vùng trời Syria.

Trong chiến dịch ngày 17/11, Tu-160 và Tu-95MS được sử dụng từ lãnh thổ Nga, trong khi lực lượng máy bay chiến đấu chiến thuật tiếp tục hoạt động từ Hmeimim.

Việc phối hợp Tu-160, Tu-95MS và Tu-22M3 cũng cho thấy Moscow đang sử dụng lực lượng không quân tầm xa theo nhiều cách khác nhau.

Tu-22M3 đảm nhiệm các đòn đánh tầm xa bằng bom, còn Tu-160 và Tu-95MS trở thành những bệ phóng tên lửa hành trình có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách rất lớn.

Syria vì vậy không chỉ là chiến trường đầu tiên của Tu-160. Đây còn là nơi “Thiên Nga Trắng” thể hiện rõ quá trình chuyển đổi từ một oanh tạc cơ hạt nhân thời Chiến tranh Lạnh thành nền tảng phóng tên lửa hành trình tầm xa trong chiến tranh hiện đại.