Tự chủ chiến lược - Tầm cao mới trong tư duy lãnh đạo của Đảng

Yêu cầu cấp thiết

Đảng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng và thực hiện tự chủ chiến lược trong bối cảnh đất nước đang đứng trước nhiều biến động sâu sắc của thế giới và thách thức nội tại. Trong bối cảnh thế giới đang trải qua nhiều biến động lớn, với sự cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt giữa các cường quốc. Các nước lớn không chỉ cạnh tranh về kinh tế mà còn về chính trị, quân sự và công nghệ, các quốc gia phải đối mặt với nhiều thách thức phức tạp, đòi hỏi phải có khả năng tự chủ để giữ vững vị thế và bảo vệ lợi ích quốc gia.

Các đại biểu tán thành thông qua các quyết sách chiến lược phát triển đất nước tại Đại hội XIV

Kết quả sau 40 năm đổi mới, thế và lực của đất nước đã lớn mạnh; năng lực của Đảng, quản lý của nhà nước trong việc làm chủ chế độ chính trị, đường lối, chính sách; sự kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng vững chắc cho quan điểm tự chủ chiến lược; cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, trong đó có việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, giúp bộ máy được tinh gọn, hiệu quả, minh bạch... là những tiền đề, điều kiện để thực hiện tự chủ chiến lược.

Tự chủ chiến lược trở thành yêu cầu cấp thiết, giúp đất nước không bị phụ thuộc, dễ bị tổn thương trước các biến động bên ngoài. Việc tự chủ giúp tận dụng được các cơ hội phát triển trong bối cảnh quốc tế mới, đồng thời giảm thiểu rủi ro từ các yếu tố bên ngoài.

Linh hoạt ứng phó, khai thác tối đa các nguồn lực nội tại

Tự chủ chiến lược là khái niệm chỉ khả năng của một quốc gia trong việc chủ động, làm chủ và kiểm soát các yếu tố then chốt quyết định vận mệnh, sự phát triển bền vững và an ninh quốc gia trong bối cảnh quốc tế phức tạp và biến động. Đảng xác định tự chủ chiến lược là yếu tố then chốt để đất nước có thể chủ động, linh hoạt ứng phó với các biến động bên ngoài, đồng thời khai thác tối đa các nguồn lực nội tại. Tự chủ về kinh tế, khoa học công nghệ, quốc phòng, an ninh, văn hóa, giáo dục, nâng cao năng lực quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống.

Đảng nhấn mạnh tự chủ chiến lược phải gắn liền với hội nhập quốc tế sâu rộng, tận dụng các cơ hội từ bên ngoài nhưng không phụ thuộc, không bị chi phối bởi các thế lực bên ngoài. Tự chủ chiến lược có ý nghĩa to lớn khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới: không chỉ là mục tiêu mà còn là phương thức để bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị - xã hội, quốc phòng - an ninh. Giúp chúng ta chủ động trong hoạch định và thực thi chính sách, tự quyết định các chiến lược phát triển kinh tế, quốc phòng, an ninh, khoa học công nghệ, văn hóa... mà không bị phụ thuộc hoặc chi phối bởi các thế lực bên ngoài. Tăng cường năng lực nội tại, phát triển các nguồn lực trong nước để giảm thiểu sự lệ thuộc vào bên ngoài, đặc biệt trong các lĩnh vực trọng yếu như công nghệ cao, quốc phòng, năng lượng.

Tự chủ chiến lược giúp quốc gia giữ vững và bảo vệ các giá trị cốt lõi của mình trước các thách thức và nguy cơ từ bên ngoài; không đồng nghĩa với cô lập mà là sự cân bằng giữa việc làm chủ vận mệnh và tận dụng các cơ hội từ quan hệ quốc tế.

Bảo đảm sự phát triển bền vững, độc lập, tự chủ trong mọi tình huống

Văn kiện và nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định: mục tiêu tự chủ chiến lược là độc lập, tự chủ trong phát triển kinh tế - xã hội, giảm phụ thuộc vào bên ngoài, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất thiết yếu; tăng cường năng lực nội tại, khai thác hiệu quả các nguồn lực trong nước để xây dựng nền kinh tế tự cường, bền vững. Nâng cao năng lực khoa học công nghệ, đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại, làm nền tảng cho sự phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng; tự chủ về công nghệ để nâng cao sức cạnh tranh quốc gia .

Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững mạnh, chủ động phòng ngừa và ứng phó với các nguy cơ, thách thức từ bên ngoài; bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định chính trị - xã hội để phát triển đất nước. Kết hợp hài hòa giữa tự chủ và hội nhập quốc tế: tự chủ chiến lược không đồng nghĩa với cô lập mà là sự chủ động, linh hoạt trong hội nhập quốc tế, tận dụng các cơ hội phát triển nhưng không bị lệ thuộc; đẩy mạnh hợp tác quốc tế trên cơ sở giữ vững lợi ích quốc gia. Xây dựng hệ thống chính trị, xã hội vững mạnh; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Đảng ta nhận diện sớm những thuận lợi, thời cơ cũng như khó khăn, thách thức để đề ra quan điểm tự chủ chiến lược phù hợp. Đây là bước phát triển mới trong tư duy lãnh đạo, thể hiện sự tự tin, tự cường của đất nước trong kỷ nguyên hội nhập và cạnh tranh toàn cầu; thể hiện bản lĩnh và tầm nhìn mới, nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững, độc lập và tự chủ của đất nước trong mọi tình huống.

Anh Lương