Từ hai cực tăng trưởng đến một trung tâm động lực mới

Cộng hưởng hạ tầng và nguồn lực

Trong hơn hai thập niên, hai tỉnh Bắc Ninh (cũ) và Bắc Giang đều là điểm sáng của cả nước về thu hút đầu tư và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Nếu Bắc Ninh được biết đến là “thủ phủ công nghiệp điện tử” - điểm đến của các tập đoàn đa quốc gia như Samsung, Canon, Foxconn, Goertek thì Bắc Giang cũng thu hút hàng loạt dự án vốn đầu tư nước ngoài (FDI) quy mô lớn như: Hana Micron, Luxshare-ICT, JA Solar cùng nhiều nhà đầu tư công nghệ năng lượng tái tạo, điện tử, pin năng lượng mặt trời.

Hoạt động kinh doanh tại Trung tâm thương mại Vincom Plaza Bắc Ninh, phường Kinh Bắc. Ảnh: Thế Đại.

Nhờ lợi thế quỹ đất, hạ tầng giao thông và nguồn lao động dồi dào, Bắc Giang trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng GRDP và thu hút FDI trong giai đoạn 2020 - 2024. Nhiều chuyên gia đánh giá, Bắc Giang là “ngôi sao” trong bản đồ công nghiệp Việt Nam. Không chỉ công nghiệp, Bắc Giang còn có vùng sản xuất nông nghiệp trù phú, nổi tiếng với vải thiều Lục Ngạn - thương hiệu quốc gia và nhiều đặc sản như gà đồi Yên Thế, mỳ Chũ... Với sự hiện diện của các tập đoàn lớn và định hướng phát triển bền vững, mở ra triển vọng phát triển dịch vụ, thương mại quy mô vùng.

Trong khi đó, Bắc Ninh đã khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp công nghệ cao, là “vùng lõi” của chuỗi giá trị điện tử toàn cầu, nơi hội tụ hàng trăm doanh nghiệp FDI và hàng nghìn doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Tốc độ đô thị hóa nhanh, kết cấu hạ tầng đồng bộ, môi trường đầu tư thuận lợi và chất lượng nguồn nhân lực cao là lợi thế đặc trưng của tỉnh trong nhiều năm qua.

Từ hai cực tăng trưởng, Bắc Ninh và Bắc Giang nay cùng tạo dựng một trung tâm động lực mới mạnh về kinh tế, vững về hạ tầng, bền về văn hóa và mở ra tương lai phát triển bền vững cho cả vùng Bắc Bộ. Khi những khu công nghiệp sáng đèn suốt đêm, những làng quê nông nghiệp chuyển mình theo công nghệ số, những bản hợp đồng đầu tư mới được ký kết trong niềm tin vào tương lai, ta hiểu rằng, mùa xuân mới cũng chính là mùa xuân của phát triển.

Từ ngày 1/7/2025, hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang sáp nhập, trở thành tỉnh Bắc Ninh mới. Hai tỉnh, hai sắc thái nhưng bổ sung cho nhau như hai nhịp của một dòng chảy phát triển, một bên là nền tảng công nghệ và đô thị hiện đại, một bên là không gian công nghiệp mở rộng, nông nghiệp hàng hóa và năng lượng sạch.

Sự hợp nhất giúp liên thông không gian kinh tế, hạ tầng và chuỗi cung ứng, hình thành vành đai công nghiệp - dịch vụ - logistics liên hoàn. Từ Yên Phong, Quế Võ, Thuận Thành nối liền Việt Yên, Hiệp Hòa, Lạng Giang, Lục Nam, Lục Ngạn… là một trục phát triển mới của vùng Đông Bắc Bắc Bộ, được hỗ trợ bởi hệ thống giao thông chiến lược: Cao tốc Hà Nội - Bắc Ninh - Lạng Sơn; quốc lộ 1, quốc lộ 18, quốc lộ 37; đường vành đai logistics kết nối Hải Phòng - Quảng Ninh - Bắc Ninh; cảng cạn ICD Tiên Sơn và các ga hàng hóa Yên Viên - Kép - Lạng Sơn…

Đặc biệt, dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với tổng vốn đầu tư 196 nghìn tỷ đồng vừa được khởi công chính là cú hích hạ tầng mang tính bước ngoặt, không chỉ mở ra cửa ngõ hàng không của Bắc Ninh mà còn tạo trục kết nối chiến lược cho toàn vùng trung du - đồng bằng Bắc Bộ. Sân bay này sẽ góp phần giảm tải cho Sân bay Nội Bài, mở rộng khả năng tiếp cận quốc tế, rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa, thúc đẩy logistics, du lịch, thương mại và đầu tư công nghệ cao, đưa Bắc Ninh trở thành đầu mối giao thương toàn cầu mới của miền Bắc. Chuỗi hạ tầng này giúp rút ngắn khoảng cách vùng, giảm chi phí logistics và tạo ra không gian thu hút đầu tư đa trung tâm, nơi mỗi khu công nghiệp, đô thị, nông nghiệp có thể hỗ trợ, bổ trợ lẫn nhau.

Sự cộng hưởng giữa công nghệ và quản trị, công nghiệp chế biến, năng lượng và nông nghiệp công nghệ cao biến toàn vùng thành “một khu đại công nghiệp - đại đô thị” của miền Bắc, vừa có quy mô lớn, vừa có chiều sâu phát triển.

Đổi mới, sáng tạo và kinh tế tri thức

Sau hợp nhất, tỉnh Bắc Ninh có quy mô dân số hơn 3,6 triệu người, diện tích hơn 4.700 km², GRDP hợp nhất ước đạt hơn 25 tỷ USD. Tuy nhiên, điều đáng nói là chất lượng tăng trưởng đang dịch chuyển từ mở rộng sản xuất sang phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, công nghiệp xanh và kinh tế số.

Một góc Khu công nghiệp Vân Trung.

Ba đột phá chiến lược đang được định hình: Xây dựng Bắc Ninh mới thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao và logistics của Vùng Thủ đô; phát triển đô thị thông minh, hạ tầng số, dịch vụ hiện đại và thương mại quốc tế; hình thành các trung tâm R&D, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp công nghệ, đặc biệt tại khu vực Yên Phong, Gia Bình, Quế Võ và Việt Yên. Khi các trung tâm nghiên cứu, sản xuất, phân phối và tiêu thụ cùng hội tụ, Bắc Ninh có đủ điều kiện để trở thành động lực tăng trưởng mới của miền Bắc, một “cực công nghiệp - công nghệ cao - dịch vụ thông minh” của cả nước.

Trong tầm nhìn đến năm 2030, Bắc Ninh được định hướng trở thành trung tâm động lực phía Bắc của Vùng Thủ đô, gắn kết phát triển với Hải Phòng và Quảng Ninh. Đây sẽ là nơi hội tụ của kinh tế công nghiệp - dịch vụ - nông nghiệp công nghệ cao, là “trái tim sản xuất” của vùng Bắc Bộ. Trong trung tâm động lực ấy, truyền thống văn hiến Kinh Bắc gặp gỡ khí phách Yên Thế, tạo nên bản sắc riêng, vừa năng động, sáng tạo, vừa nghĩa tình, nhân văn. Đó là “vốn xã hội” quý báu giúp tỉnh Bắc Ninh hôm nay không chỉ mạnh về kinh tế mà còn bền về văn hóa, sâu về cội nguồn.

Xuân Bính Ngọ, mùa khởi đầu của hợp nhất cũng là mùa khởi đầu của niềm tin, tin vào sự cộng hưởng của hai vùng đất, tin vào trí tuệ và bản lĩnh con người Kinh Bắc - Yên Thế. Từ hai cực tăng trưởng, Bắc Ninh và Bắc Giang nay cùng tạo dựng một trung tâm động lực mới mạnh về kinh tế, vững về hạ tầng, bền về văn hóa và mở ra tương lai phát triển bền vững cho cả vùng Bắc Bộ. Khi những khu công nghiệp sáng đèn suốt đêm, những làng quê nông nghiệp chuyển mình theo công nghệ số, những bản hợp đồng đầu tư mới được ký kết trong niềm tin vào tương lai, ta hiểu rằng, mùa xuân mới cũng chính là mùa xuân của phát triển.

Nguyễn Cường, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh