Từ hồ sơ giấy đến bệnh án điện tử: Bước tiến mới của y tế số

Trong nhiều năm, mỗi lần đi khám, người bệnh thường phải mang theo hàng loạt giấy tờ, kết quả xét nghiệm, phim chụp và đơn thuốc. Những tập hồ sơ ngày càng dày lên theo thời gian, trong khi việc tìm lại thông tin của một lần khám trước đó không phải lúc nào cũng thuận tiện. Sự phát triển của y tế số đang từng bước thay đổi cách thức lưu trữ, quản lý và sử dụng những dữ liệu này.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, quá trình chuyển đổi từ hồ sơ giấy sang bệnh án điện tử đang được triển khai với mục tiêu đưa toàn bộ thông tin khám chữa bệnh lên môi trường số, đồng thời tạo điều kiện để người bệnh có thể tiếp cận dữ liệu sức khỏe của mình thuận tiện hơn.

Theo PGS.TS Vũ Văn Giáp - Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, một trong những cơ sở quan trọng để bệnh viện triển khai mô hình này là sự phổ biến ngày càng rộng rãi của điện thoại thông minh trong đời sống.

“Chúng ta có thể thấy người dân Việt Nam hiện nay đã khá quen với việc sử dụng smartphone trong cuộc sống và công việc hằng ngày. Ngay cả những người nội trợ cũng sử dụng điện thoại thông minh để thanh toán khi đi chợ hoặc thực hiện các giao dịch”, PGS.TS Vũ Văn Giáp chia sẻ.

Từ thực tế đó, bệnh viện hướng tới việc đưa điện thoại thông minh trở thành một trong những công cụ hỗ trợ người bệnh trong quá trình khám và điều trị.

Theo mô hình được Bệnh viện Bạch Mai xây dựng, người bệnh khi đến bệnh viện chỉ cần mang theo điện thoại thông minh. Các thông tin liên quan đến quá trình khám chữa bệnh sẽ được tích hợp trên phần mềm, thay vì người bệnh phải phụ thuộc vào nhiều loại giấy tờ như trước đây.

Lịch sử khám bệnh, dữ liệu khám, hình ảnh chụp, thông tin chẩn đoán và quá trình điều trị trước đó có thể được hiển thị trên phần mềm trả kết quả. Người bệnh có thể tiếp cận những thông tin này để theo dõi quá trình chăm sóc sức khỏe của mình.

Đây là thay đổi đáng kể trong cách người bệnh quản lý hồ sơ sức khỏe. Với hồ sơ giấy, mỗi lần khám, người bệnh thường được trả về các loại giấy tờ, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hoặc đơn thuốc. Khi số lượng lần khám tăng lên, việc lưu trữ và tìm kiếm các tài liệu này cũng trở nên khó khăn hơn.

Trong khi đó, khi thông tin được số hóa, dữ liệu có thể được lưu trữ tập trung trên hệ thống. Người bệnh có thể xem lại thông tin của những lần khám trước, từ đó có thêm cơ sở để theo dõi diễn biến sức khỏe và quá trình điều trị.

Đơn giản hóa thủ tục giúp người bệnh thuận tiện hơn trong quá trình khám, chữa bệnh

Đối với những người mắc bệnh mạn tính, phải khám định kỳ hoặc điều trị trong thời gian dài, việc lưu trữ lịch sử khám chữa bệnh có ý nghĩa đặc biệt. Các kết quả của những lần khám trước có thể trở thành nguồn thông tin tham khảo cho những lần tiếp theo, giúp người bệnh và gia đình thuận tiện hơn trong quá trình theo dõi.

Không chỉ người bệnh được hưởng lợi, quá trình số hóa hồ sơ cũng tạo thêm điều kiện để cơ sở y tế quản lý thông tin hiệu quả hơn. Khi dữ liệu được cập nhật trên hệ thống, việc tra cứu và sử dụng thông tin phục vụ khám chữa bệnh có thể được thực hiện thuận tiện hơn so với phương thức quản lý hồ sơ giấy.

Tuy nhiên, chuyển đổi số trong bệnh viện không chỉ đơn giản là đưa giấy tờ lên máy tính. Đằng sau đó là quá trình thay đổi phương thức quản lý dữ liệu, quy trình chuyên môn và cách tương tác giữa người bệnh với cơ sở y tế.

Một trong những vấn đề được Bệnh viện Bạch Mai lưu ý là khả năng tiếp cận công nghệ không giống nhau giữa các nhóm người bệnh. Trong khi nhiều người trẻ đã quen với smartphone và các ứng dụng số, một bộ phận người cao tuổi hoặc người ít sử dụng công nghệ có thể gặp khó khăn khi truy cập hồ sơ sức khỏe điện tử.

PGS.TS Vũ Văn Giáp cho biết với những trường hợp chưa quen sử dụng điện thoại thông minh hoặc chưa thành thạo các thao tác để theo dõi kết quả khám, bệnh viện đã có phương án hỗ trợ.

Theo đó, cán bộ y tế và đội ngũ hướng dẫn viên sẽ trực tiếp hướng dẫn người bệnh và gia đình cách thao tác trên điện thoại để truy cập hồ sơ sức khỏe, xem lịch sử khám bệnh và theo dõi quá trình điều trị.

Điều này cho thấy yếu tố con người vẫn giữ vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi số. Công nghệ có thể tạo ra nền tảng, nhưng để nền tảng đó thực sự phục vụ người bệnh, các cơ sở y tế cần đồng hành, hướng dẫn và hỗ trợ những nhóm chưa có nhiều kinh nghiệm sử dụng các công cụ số.

Đặc biệt, với bệnh viện có lượng người bệnh lớn như Bệnh viện Bạch Mai, việc thay đổi phương thức quản lý hồ sơ cần được chuẩn bị kỹ lưỡng để vừa đảm bảo thuận tiện cho người dân, vừa đáp ứng yêu cầu chuyên môn trong quá trình khám chữa bệnh.

Việc chuyển sang bệnh án điện tử cũng mở ra khả năng hình thành một hệ thống dữ liệu y tế có tính liên tục hơn. Mỗi lần người bệnh đến khám không còn là một lần bắt đầu lại từ đầu, mà thông tin từ những lần khám trước có thể trở thành một phần của quá trình theo dõi sức khỏe lâu dài.

Trong thực tế, người bệnh có thể khám tại nhiều thời điểm khác nhau, gặp nhiều bác sĩ hoặc điều trị nhiều vấn đề sức khỏe. Việc lưu trữ đầy đủ lịch sử khám, dữ liệu cận lâm sàng, hình ảnh chụp, chẩn đoán và điều trị trên nền tảng số giúp giảm sự phụ thuộc vào việc người bệnh phải tự ghi nhớ hoặc bảo quản toàn bộ giấy tờ.

Đây cũng là một trong những giá trị quan trọng của bệnh án điện tử: biến dữ liệu khám chữa bệnh thành nguồn thông tin có thể được sử dụng xuyên suốt quá trình chăm sóc sức khỏe.

Từ góc độ người bệnh, thay đổi dễ nhận thấy nhất có thể là sự thuận tiện. Một chiếc điện thoại thông minh thay vì nhiều tập giấy có thể trở thành công cụ để tiếp cận các thông tin liên quan đến quá trình khám chữa bệnh.

Từ góc độ cơ sở y tế, bệnh án điện tử góp phần thay đổi cách lưu trữ và khai thác dữ liệu. Còn ở tầm rộng hơn, đây là một bước trong quá trình xây dựng hệ sinh thái y tế số, trong đó dữ liệu được xem là một thành phần quan trọng để nâng cao chất lượng quản lý và chăm sóc sức khỏe.

Tuy nhiên, để quá trình chuyển đổi diễn ra hiệu quả, cùng với công nghệ, các bệnh viện cần bảo đảm quy trình vận hành phù hợp, đào tạo nhân viên y tế và hỗ trợ người bệnh. Việc số hóa cũng cần đi kèm với yêu cầu bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin sức khỏe của người bệnh.

Bởi dữ liệu y tế là những thông tin đặc thù, việc quản lý, khai thác và chia sẻ dữ liệu cần được thực hiện theo các quy định hiện hành, bảo đảm quyền lợi và sự riêng tư của người bệnh.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, việc chuyển hoàn toàn sang bệnh án điện tử vì vậy không chỉ là câu chuyện thay một tập hồ sơ giấy bằng một phần mềm. Đó là sự thay đổi về quy trình, thói quen và cách tiếp cận thông tin của cả bệnh viện lẫn người bệnh. Từ những tập hồ sơ giấy được lưu trữ trong kho đến dữ liệu có thể được tiếp cận trên điện thoại thông minh, y tế số đang từng bước đưa thông tin sức khỏe đến gần người bệnh hơn.

PGS.TS Vũ Văn Giáp kỳ vọng khi mô hình được triển khai, người bệnh đến bệnh viện sẽ không còn phải phụ thuộc vào giấy tờ mà các thông tin cần thiết đều được tích hợp trên ứng dụng, giúp thuận tiện lưu trữ và sử dụng kết quả khám chữa bệnh để theo dõi sức khỏe của mình.

Nếu hồ sơ giấy từng là nơi lưu giữ hành trình khám chữa bệnh của mỗi người, thì bệnh án điện tử đang mở ra một cách tiếp cận mới: dữ liệu không chỉ được lưu giữ mà còn có thể trở thành công cụ đồng hành với người bệnh trong suốt quá trình chăm sóc sức khỏe.

Đó cũng là bước chuyển từ một nền y tế quản lý bằng hồ sơ giấy sang nền y tế ngày càng dựa trên dữ liệu, công nghệ và khả năng kết nối.