Từ hơn 45.000 xe xuống 6.000 xe, chuyện gì xảy ra với xe xăng hạng A?

Theo báo cáo bán hàng của Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam VAMA và TC Motor, tháng 8 vừa qua, Hyundai Grand i10 chỉ bán 91 xe, Toyota Wigo đạt 76 xe, còn Kia Morning không được công bố doanh số riêng. Với tổng doanh số 167 chiếc, phân khúc xe hạng A cho thấy mức độ thu hẹp rõ rệt so với giai đoạn từng ghi nhận hàng nghìn xe mỗi tháng.

Doanh số xe hạng A giảm sâu qua từng năm

Sự đi xuống của xe hạng A không chỉ thể hiện trong một tháng bán hàng kém thuận lợi. Lũy kế 8 tháng năm 2026, Grand i10 đạt 1.472 xe, giảm 27,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Wigo còn gặp khó hơn khi chỉ bán được 473 xe, thấp hơn 69,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Nhìn lại vài năm gần đây, quy mô phân khúc này thu hẹp với tốc độ đáng báo động. Năm 2021, tổng doanh số phân khúc xe hạng A đạt hơn 45.000 chiếc. Con số này giảm xuống khoảng 27.800 xe năm 2022, còn 11.159 xe năm 2023 và 9.261 xe trong năm 2024.

Kia Morning từng là cái tên quen thuộc ở phân khúc xe hạng A, nhưng doanh số những năm gần đây liên tục thu hẹp khi sức hút của dòng xe cỡ nhỏ chạy xăng suy giảm. Ảnh: Kia.

Đến năm 2025, khi phân khúc chỉ còn Grand i10, Wigo và Morning, tổng doanh số tiếp tục giảm xuống khoảng 6.052 chiếc. So với năm 2021, lượng xe hạng A bán ra đã giảm gần 87%.

Không chỉ người mua ít đi, danh mục xe của phân khúc này cũng ngày càng ít đi. Khoảng năm 2020, thị trường còn có VinFast Fadil, Hyundai Grand i10, Kia Morning, Honda Brio, Toyota Wigo và Suzuki Celerio.

Sau đó Celerio rời cuộc chơi, Brio dừng bán, Fadil ngừng sản xuất, còn Wigo cũng có một giai đoạn tạm ngừng phân phối.

Có thời điểm, thị trường gần như chỉ còn Grand i10 và Morning. Wigo trở lại từ giữa năm 2023 nhưng cũng không tạo nhiều dấu ấn như thời kỳ hoàng kim. Hiện nhóm xe xăng hạng A chủ yếu xoay quanh Grand i10, Wigo và Morning, trong đó doanh số Morning cũng không còn được THACO công bố riêng như trước.

Grand i10 và thời hoàng kim của xe hạng A

Những con số hiện tại càng trở nên tương phản nếu nhìn lại thời điểm 7-8 năm trước. Năm 2018, toàn phân khúc xe hạng A tiêu thụ 40.649 chiếc, thuộc nhóm ô tô phổ biến trên thị trường.

Với mức giá khoảng 300-400 triệu đồng, những mẫu xe nhỏ khi ấy là một trong những lựa chọn dễ tiếp cận nhất với các gia đình lần đầu mua ô tô.

Ở thế hệ cũ, Grand i10 từng nằm trong nhóm xe bán chạy nhất thị trường và giữ vai trò trụ cột doanh số của Hyundai tại Việt Nam. Ảnh: TC Motor.

Hyundai Grand i10 chính là đại diện tiêu biểu của giai đoạn đó. Trong năm 2018, Hyundai bán 22.068 chiếc Grand i10, tương đương bình quân hơn 1.800 xe mỗi tháng.

Doanh số này giúp Grand i10 đứng thứ 2 toàn thị trường và đồng thời trở thành sản phẩm bán chạy nhất của Hyundai Thành Công, một vị thế rất khác so với doanh số chưa đầy 100 chiếc hiện nay.

Vai trò của Grand i10 với Hyundai khi ấy cũng đặc biệt rõ nét. Trong tổng số 63.526 xe Hyundai Thành Công bán ra năm 2018, riêng mẫu xe hạng A đóng góp khoảng 34,7%. Nói cách khác, cứ 3 chiếc Hyundai đến tay khách hàng thì có một chiếc là Grand i10, đủ cho thấy tầm quan trọng của dòng xe nhỏ trong cơ cấu doanh số thời điểm đó.

Sang năm 2019, Grand i10 vẫn đạt 18.088 xe, Kia Morning bán hơn 9.300 chiếc, còn Toyota Wigo gần 6.900 xe. Với nhiều người mua xe lần đầu, những mẫu hatchback cỡ nhỏ gần như là điểm khởi đầu quen thuộc nếu ngân sách chưa đủ để bước lên sedan hạng B hoặc các dòng xe gầm cao đắt tiền hơn.

Dù hiện diện trên thị trường không quá lâu, VinFast Fadil vẫn kịp tạo dấu ấn khi nhanh chóng vươn lên dẫn đầu phân khúc xe hạng A và trở thành mẫu ô tô bán chạy nhất Việt Nam năm 2021. Ảnh: VinFast.

Sức nóng của phân khúc còn được duy trì trong giai đoạn 2020-2021 nhờ VinFast Fadil. Riêng năm 2021, Fadil đạt 24.128 xe và trở thành mẫu ô tô bán chạy nhất Việt Nam. Tuy nhiên, cũng từ thời điểm ấy, phân khúc này cho thấy dấu hiệu hụt hơi.

Lép vế trước sự trỗi dậy của SUV đô thị

Thời điểm xe hạng A bắt đầu hụt hơi cũng là lúc nhóm SUV đô thị cỡ nhỏ nổi lên và nhanh chóng thu hút người mua. Toyota Raize và Kia Sonet lần lượt gia nhập thị trường vào cuối năm 2021, mở ra lựa chọn mới cho nhóm khách hàng muốn một chiếc xe nhỏ gọn nhưng rộng rãi, đa dụng hơn hatchback truyền thống.

Sự dịch chuyển thể hiện khá rõ trong năm 2022. Doanh số toàn nhóm xe hạng A giảm từ 45.126 chiếc năm 2021 xuống 27.833 chiếc, tương đương giảm hơn 38%. Đáng chú ý, nếu loại VinFast Fadil đã dừng sản xuất giữa năm, các mẫu hạng A còn lại chỉ bán 17.172 xe, trong khi riêng Kia Sonet và Toyota Raize đã đạt tổng cộng 16.346 chiếc.

Toyota Raize cùng nhóm SUV đô thị cỡ nhỏ đã mở thêm lựa chọn cho người mua ô tô lần đầu, nhóm khách hàng trước đây thường hướng tới các mẫu xe hạng A. Ảnh: Toyota.

Khoảng cách gần như bị san bằng chỉ sau khoảng một năm bộ đôi SUV cỡ nhỏ xuất hiện. Riêng nửa đầu năm 2022, Sonet đạt 4.936 xe và Raize bán 3.582 chiếc.

Trong cùng giai đoạn, Grand i10 đạt 5.670 xe, Morning 3.099 xe, cho thấy những tân binh gầm cao đã sớm đủ sức cạnh tranh với các tên tuổi lâu năm của phân khúc hạng A.

Giá bán cũng không tạo ra khoảng cách quá xa nếu người mua so sánh những phiên bản trang bị cao. Thời điểm năm 2022, Grand i10 có giá 360-455 triệu đồng, Morning từ 304-439 triệu đồng, trong khi Sonet từ 499 triệu đồng và Raize ở mức 527 triệu đồng.

Như vậy, từ Grand i10 bản cao lên Sonet bản tiêu chuẩn, khoản chênh chỉ khoảng 44 triệu đồng. Đổi lại, người mua có khoảng sáng gầm lớn hơn, tư thế ngồi cao, khoang hành lý và không gian sử dụng phù hợp hơn với gia đình.

Sự trỗi dậy của SUV đô thị vì thế đến đúng lúc những lợi thế truyền thống của xe hạng A bắt đầu mất dần sức nặng. Sự nhỏ gọn vẫn hữu ích trong phố, nhưng khi người mua muốn chiếc xe đa dụng hơn, Grand i10 hay Morning gặp bất lợi trước những mẫu xe gầm cao.

Xe điện mở rộng khoảng cách với xe xăng cỡ nhỏ

Nếu SUV đô thị lấy đi nhóm khách hàng cần một chiếc xe rộng rãi và đa dụng hơn, ô tô điện đang gây sức ép vào chính những ưu điểm từng giúp xe hạng A tồn tại. Đó là giá dễ tiếp cận, kích thước nhỏ, chi phí sử dụng thấp và khả năng đáp ứng nhu cầu đi lại chủ yếu trong thành phố.

VF 3 là ví dụ rõ nhất cho sự thay đổi này. Năm 2025, mẫu xe điện nhỏ của VinFast đạt doanh số 44.585 chiếc, trong khi VF 5 đạt 43.913 xe. Riêng VF 3 đã bán gấp 7 lần tổng doanh số Grand i10, Wigo và Morning cộng lại trong cùng năm, tạo nên khoảng cách rất xa.

VF 3 đạt 44.585 xe trong năm 2025, trong khi doanh số của cả nhóm xe xăng hạng A chỉ còn khoảng 6.052 chiếc. Ảnh: VinFast.

Bước sang năm 2026, sức mua dành cho nhóm xe điện phổ thông vẫn được duy trì. Riêng tháng 8, VF 3 bán 6.453 xe, nâng doanh số sau 8 tháng lên 35.798 chiếc. Trong cùng giai đoạn, VF 5 cùng Herio Green đạt 27.948 xe, tiếp tục cho thấy quy mô lớn của nhóm xe điện cỡ nhỏ và phổ thông.

Ngay cả Minio Green, mẫu xe có kích thước và định vị thấp hơn VF 3, cũng đạt 698 chiếc trong tháng 8. Con số này vẫn nhỉnh hơn tổng doanh số Grand i10 và Wigo cộng lại.

Đáng chú ý hơn, kết quả ấy cho thấy người Việt không quay lưng với ô tô nhỏ, mà đang chuyển sự quan tâm sang những lựa chọn phù hợp hơn với nhu cầu và chi phí sử dụng hiện tại.

Sự dịch chuyển này khiến dư địa dành cho xe xăng hạng A ngày càng thu hẹp. Khách hàng cần sự đa dụng đã có SUV đô thị, trong khi người ưu tiên chi phí và nhu cầu đi lại trong thành phố lại có thêm nhiều lựa chọn xe điện.

Rõ ràng, nhu cầu với ô tô giá rẻ vẫn còn, nhưng chiếc xe đầu tiên của nhiều gia đình Việt đang dần chuyển từ hatchback chạy xăng sang những dòng xe mới phù hợp hơn với thị hiếu hiện nay.