Từ mùa Xuân lịch sử 1946 đến khát vọng phát triển
Trong không khí trang nghiêm của Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên, khi lịch sử được nhắc lại không phải để hoài niệm mà để soi chiếu hiện tại và tương lai, một điều trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết: Quốc hội Việt Nam được sinh ra từ lá phiếu của Nhân dân, lớn lên cùng vận mệnh dân tộc và chỉ có thể tiếp tục phát triển bằng niềm tin của Nhân dân. Từ mùa Xuân lịch sử năm 1946 đến những khát vọng vươn mình của đất nước hôm nay, mạch nguồn dân chủ ấy chưa bao giờ gián đoạn.
Lá phiếu năm 1946 - nền móng của một Quốc hội vì dân
Chứng kiến Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên, giữa hội trường Diên Hồng trang trọng với sự hiện diện của lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các thế hệ đại biểu Quốc hội và đông đảo đại biểu, có thể cảm nhận rất rõ tinh thần xuyên suốt của buổi lễ: tôn vinh một sự kiện lịch sử, nhưng đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của hiện tại. 80 năm trước, ngày 6/1/1946, trong hoàn cảnh đất nước vừa giành được độc lập, chính quyền cách mạng còn non trẻ, thù trong giặc ngoài bủa vây, người dân Việt Nam lần đầu tiên được trực tiếp cầm lá phiếu lựa chọn những người đại diện cho mình vào cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất. Cuộc Tổng tuyển cử ấy được tổ chức dân chủ, công khai, nghiêm túc, với tỷ lệ cử tri tham gia lên tới 89% - một con số cho thấy sức mạnh đặc biệt của lòng dân và khát vọng làm chủ vận mệnh đất nước.
Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng phát biểu tại Lễ kỷ niệm. Ảnh: Hồ Long
Lá phiếu năm 1946 không chỉ khai sinh Quốc hội, mà còn đặt nền móng cho nền dân chủ cách mạng Việt Nam, khẳng định một chân lý bền vững: quyền lực Nhà nước thuộc về Nhân dân. Nhấn mạnh ý nghĩa đó tại Lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên không chỉ là thành quả của tinh thần yêu nước, mà còn là minh chứng sinh động cho con đường xây dựng Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.
Nhìn lại mốc son lịch sử ấy, nhiều cử tri hôm nay vẫn cảm nhận được giá trị nguyên vẹn của lá phiếu. Theo dõi không khí Lễ kỷ niệm qua sóng Đài tiếng nói Việt Nam, cử tri Nguyễn Văn Lâm, phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai bồi hồi nhớ lại không khí những lần đi bầu cử trong hòa bình. Ngày đó, cử tri đi bầu bằng niềm tin vào một đất nước độc lập, bằng tâm thế của một công dân làm chủ nước nhà. Cũng vẫn bằng niềm tin ấy, chuẩn bị cho cuộc bầu cử Quốc hội Khóa XVI sắp tới, cử tri kỳ vọng Quốc hội làm được nhiều việc cụ thể hơn cho dân như phát biểu của Tổng Bí thư tại Lễ kỷ niệm hôm nay.
Từ nền móng lịch sử năm 1946, Quốc hội Việt Nam đã trải qua 15 nhiệm kỳ, đồng hành với dân tộc qua chiến tranh, hòa bình, đổi mới và hội nhập. Mỗi giai đoạn, Quốc hội đều đứng trước những yêu cầu khác nhau, nhưng điểm chung xuyên suốt là không ngừng tự đổi mới để đáp ứng kỳ vọng của nhân dân. Tại Lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh một thông điệp có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh hiện nay: Quốc hội phải đi trước một bước về thể chế, dũng cảm quyết định những vấn đề khó, những việc mới, những lĩnh vực chưa có tiền lệ, bởi không có đột phá về thể chế, pháp luật thì không thể có phát triển nhanh và bền vững. Thông điệp ấy không chỉ là định hướng cho Quốc hội Khóa XVI và các khóa tiếp theo, mà còn là sự gửi gắm niềm tin và trách nhiệm của Đảng và nhân dân đối với cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Thực tiễn 80 năm qua cho thấy, Quốc hội ngày càng khẳng định rõ vai trò trung tâm của đời sống chính trị - pháp lý quốc gia. Hoạt động lập hiến, lập pháp được đổi mới theo hướng kiến tạo phát triển; hoạt động giám sát ngày càng đi vào chiều sâu, tập trung vào những vấn đề lớn, bức xúc của đời sống xã hội; nhiều quyết sách quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức bộ máy, quốc phòng - an ninh được ban hành kịp thời, đúng đắn. Cùng với những kết quả đạt được, kỳ vọng của cử tri cũng ngày càng cao hơn. Cử tri Lê Thúy Hằng xã K’Rông Năng, Đắk Lắk bày tỏ kỳ vọng mỗi đại biểu lấy hạnh phúc của nhân dân làm kim chỉ nam để hành động. Đó cũng chính là thước đo niềm tin của nhân dân đối với Quốc hội trong giai đoạn mới.
Viết tiếp hành trình 80 năm
Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên khép lại, nhưng dư âm của những thông điệp lịch sử và thời đại vẫn còn vang vọng. Không chỉ là niềm tự hào về một chặng đường đã qua, buổi lễ còn gợi mở rất rõ những suy ngẫm về chặng đường phía trước, khi Quốc hội đang đứng trước yêu cầu tiếp nối và làm sâu sắc hơn giá trị của nền dân chủ cách mạng Việt Nam trong bối cảnh mới.
Một trong những khoảnh khắc để lại nhiều xúc động tại Lễ kỷ niệm là chia sẻ của nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng về sự lớn mạnh của tính đại diện trong Quốc hội Việt Nam. Từ Quốc hội Khóa I chỉ có đại diện của 14 dân tộc, đến Khóa XV đã có đại biểu của 52/54 dân tộc cùng tham gia Quốc hội, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh đó là minh chứng sinh động cho một chính sách dân tộc ưu việt, nhân văn - nơi đồng bào các dân tộc thiểu số và miền núi không chỉ được thụ hưởng chính sách, mà trực tiếp tham gia xây dựng chính sách cho chính mình.
Từ lá phiếu năm 1946 đến những lá phiếu hôm nay, Quốc hội Việt Nam tồn tại và phát triển không chỉ nhờ quyền lực hiến định, mà trước hết và sau cùng là nhờ niềm tin được nhân dân trao gửi. Giữ trọn niềm tin ấy - đó không chỉ là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt hành trình 80 năm qua, mà còn là mệnh lệnh từ lịch sử đối với Quốc hội trong kỷ nguyên phát triển mới, khi khát vọng hùng cường, thịnh vượng và hạnh phúc của dân tộc đang đòi hỏi những bước đi mạnh mẽ, bản lĩnh và trách nhiệm hơn bao giờ hết.
Theo nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng, chính trong Quốc hội và các cơ quan dân cử, đồng bào các dân tộc thiểu số đã có địa vị chính trị bình đẳng, được tôn trọng, được tạo điều kiện phát triển toàn diện, được giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa, được tiếp cận đầy đủ các chính sách về giáo dục, y tế, thông tin. Từ thân phận bị áp bức, bóc lột trong quá khứ, đồng bào hôm nay được sống trong hòa bình, độc lập, tự do và ngày càng trân quý, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, luôn ghi nhớ công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ý kiến ấy đã chạm đến cảm xúc của nhiều người. Cử tri Vi Thị Mến là người dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An xúc động chia sẻ: “Nghe cô Phóng nói, tôi thấy hình ảnh của đồng bào mình trong Quốc hội không còn là điều xa vời. Mình không chỉ được Nhà nước quan tâm, mà còn có tiếng nói trực tiếp ở nơi làm luật, nơi quyết định những vấn đề lớn của đất nước.” Sự xúc động ấy cho thấy, niềm tin của nhân dân đối với Quốc hội được nuôi dưỡng từ chính cảm giác được đại diện, được lắng nghe và được tôn trọng.
Từ câu chuyện 80 năm ấy, một kỳ vọng rõ ràng đang được đặt ra trước thềm bầu cử Quốc hội khóa XVI: Quốc hội cần tiếp tục được trẻ hóa đội ngũ, nâng cao chất lượng đại biểu, chuẩn bị lớp đại biểu kế cận đủ bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần dấn thân. Lớp đại biểu mới không chỉ kế thừa truyền thống vẻ vang của các thế hệ đi trước, mà phải biết viết tiếp câu chuyện 80 năm bằng tư duy đổi mới, bằng hành động cụ thể, bằng khả năng nắm bắt những vấn đề mới của đất nước và thế giới, bằng sự gần dân, hiểu dân và dám chịu trách nhiệm trước dân.
