Từ sự bùng nổ của BIGBANG, nghĩ đến lộ trình phát triển công nghiệp văn hóa

Các thành viên BIGBANG trong đêm diễn tại Hà Nội. (Ảnh: Honeyjiyong)

Hai đêm diễn của nhóm nhạc BIGBANG tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình ngày 24 và 25/10 thu hút khoảng 90.000 lượt khán giả, trở thành một trong những sự kiện âm nhạc quốc tế có quy mô lớn bậc nhất từng diễn ra tại Việt Nam.

Công chúng không khỏi nhớ lại sức nóng của concert Black Pink năm 2023 đã tạo sức nóng cho thị trường giải trí và dịch vụ du lịch Hà Nội. Quy mô và sự thành công của các đêm nhạc thần tượng đang trở thành những tín hiệu vui cho nền công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Sức nóng của các concert triệu đô

Bầu trời Mỹ Đình (Hà Nội) rực sáng trong những lớp pháo hoa, phía dưới là hàng chục nghìn chiếc lightstick Bangbong tạo thành “yellow ocean” (đại dương màu vàng). BIGBANG đã khép lại hai đêm diễn tại Hà Nội bằng một chương trình đầy cảm xúc, nơi G-Dragon, Taeyang và Daesung “cháy” hết mình còn người hâm mộ dường như chẳng ai muốn cuộc hẹn 20 năm kết thúc.

Có một Mỹ Đình rực rỡ đến thế trong đêm cuối BIGBANG. (Ảnh: Vietnam+)

Sức hút của chương trình thể hiện từ trước ngày biểu diễn. Trong hai ngày 22 và 23/10, đông đảo người hâm mộ tập trung tại khu vực sân Mỹ Đình để đổi vòng tay, hoàn tất các thủ tục trước khi vào sân. Nhiều khán giả từ các tỉnh, thành phố khác và nước ngoài chủ động lên kế hoạch di chuyển, đặt vé máy bay và phòng lưu trú để tham dự concert.

Theo dữ liệu được công bố trên nền tảng du lịch Trip.com, lượng đặt vé máy bay đến Hà Nội trong giai đoạn 23-26/10 tăng 74% so với cùng kỳ năm trước. Những con số này cho thấy sức hút của một chương trình âm nhạc quốc tế có thể vượt ra ngoài phạm vi sân khấu, tạo nhu cầu cho nhiều ngành dịch vụ.

Bên cạnh sức hút của nghệ sỹ, sự kiện cũng cho thấy yêu cầu ngày càng cao đối với công tác tổ chức, kiểm soát khán giả và bảo đảm an toàn tại những chương trình âm nhạc quy mô lớn.

Quy mô pháo hoa tại Hà Nội được khán giả đánh giá tạo hiệu ứng hoành tráng hàng đầu trong các chặng World Tour đã qua của BIGBANG. (Ảnh: Vietnam+)

Chương trình được triển khai tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình có sức chứa lớn, với nhiều hạng vé và khu vực khán giả khác nhau. Vì vậy, việc tổ chức không đơn thuần là chuẩn bị sân khấu, âm thanh, ánh sáng và hệ thống trình diễn mà còn đòi hỏi quy trình vận hành thống nhất giữa đơn vị tổ chức, lực lượng an ninh và các bộ phận phục vụ.

Theo Ban Tổ chức, gần 2.000 nhân sự được huy động phục vụ công tác an ninh, an toàn trong đêm 25/10, gồm lực lượng Công an thành phố Hà Nội, Cảnh sát cơ động, Công an các phường, các lực lượng chức năng, đội ngũ an ninh chuyên nghiệp của đơn vị tổ chức cùng lực lượng tình nguyện viên đông đảo.

Bên cạnh công tác tổ chức, chất lượng trình diễn cũng là yếu tố tạo nên sức hấp dẫn nổi bật của concert BIGBANG tại Hà Nội. Trên sân khấu Mỹ Đình, hệ thống âm thanh, ánh sáng được đầu tư bài bản, kết hợp màn hình LED cỡ lớn và các hiệu ứng hình ảnh, tạo nên không gian biểu diễn hiện đại.

Trong 2 ngày diễn ra concert BlackPink, tổng số khách du lịch đến Hà Nội đạt khoảng hơn 170.000 lượt, tổng doanh thu ước đạt 630 tỷ đồng tăng hơn 25% so với trung bình. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Theo Touring Data - một nền tảng theo dõi doanh thu phòng vé độc lập - hai đêm concert của BlackPink vào tháng 7/2023 đã bán ra 67.443 vé, tỷ lệ lắp đầy đạt 100%. Tổng doanh thu mang về gần 13,7 triệu USD (tương đương hơn 331 tỷ đồng).

Sức hút của BlackPink và mới đây là BIGBANG cho thấy tiềm năng phát triển của thị trường biểu diễn trực tiếp tại Việt Nam. Khi các chương trình âm nhạc quốc tế thu hút đông đảo khán giả trong nước và quốc tế cũng sẽ kéo theo sự phát triển của nền kinh tế fandom, các lĩnh vực du lịch, lưu trú và dịch vụ.

Tiềm năng kinh tế từ công nghiệp concert

Để phát huy tiềm năng này, chất lượng nghệ thuật và kỹ thuật biểu diễn cần được đặt ngang hàng với năng lực tổ chức chuyên nghiệp, góp phần tạo dựng niềm tin của công chúng đối với các sự kiện quy mô lớn.

Ông Lê Quốc Vinh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Hội chợ Triển lãm thương mại và Tổ chức sự kiện Việt Nam (VECA). (Ảnh: CTV/Vietnam+)

Theo chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Bros, thị trường biểu diễn Việt Nam đang tăng trưởng mạnh cả về quy mô và chất lượng. Số lượng chương trình gia tăng, khán giả sẵn sàng chi trả cao hơn, trong khi công nghệ sân khấu và hoạt động kết nối người hâm mộ ngày càng được chú trọng. Việt Nam cũng đã hình thành đội ngũ đạo diễn sáng tạo, nghệ sỹ và nhân lực kỹ thuật có khả năng đảm nhiệm nhiều khâu tổ chức.

Tuy nhiên, ông Lê Quốc Vinh lưu ý quy mô thị trường còn hạn chế, sự liên kết giữa các mắt xích chưa chặt chẽ, khiến chất lượng chương trình khó duy trì ổn định. Điều đó cho thấy một thị trường sôi động chưa đồng nghĩa với sự hình thành ngành công nghiệp biểu diễn hoàn chỉnh. Đằng sau mỗi concert thành công vẫn là bài toán về năng lực sản xuất, nguồn lực sáng tạo và khả năng tạo giá trị kinh tế lâu dài.

Từ góc độ nghiên cứu, Tiến sỹ Vladimir Antchak, Trưởng Bộ môn Concert và Giải trí, Đại học Anh Quốc tại Việt Nam (BUV) cho rằng Việt Nam có tiềm năng thị trường rất lớn gắn với nhu cầu tiêu thụ cao đối với các sự kiện âm nhạc và lễ hội lớn.

Khán giả tham gia một nhạc hội Hàn Quốc tại Hà Nội. (Ảnh: Trịnh Ngọc/Vietnam+)

Tuy nhiên, ông phân tích Việt Nam mới làm tốt ở khía cạnh "nền kinh tế chú ý" (attention economy), nhưng chưa phát triển mạnh ở "kinh tế cảm xúc."

Theo ông Vladimir, để xây dựng một ngành công nghiệp sự kiện phát triển đúng nghĩa, Việt Nam cần phát triển mạng lưới liên kết chặt chẽ giữa các bên liên quan (nhà sản xuất, nhà tài trợ, chính quyền địa phương, công chúng…) và nghiên cứu kỹ nhu cầu của các nhóm khán giả khác nhau.

Chuyên gia này nhấn mạnh khái niệm legacy leveraging - tối ưu hóa giá trị vòng đời sự kiện: Nhà tổ chức không chỉ thiết kế một show diễn kéo dài vài giờ, mà phải thiết kế cả chuỗi giá trị và tác động tiếp theo sau khi ánh đèn sân khấu tắt, nhằm đem lại lợi ích lâu dài cho cộng đồng và kinh tế địa phương.

Về cơn sốt concert thời gian qua, đạo diễn Việt Tú cho rằng "đúng là có bùng nổ, nhưng mới dừng ở việc tạo ra những chỉ số kinh tế nhất định cho nghệ sỹ, nhà tổ chức, thậm chí cho chủ các bất động sản tài trợ địa điểm biểu diễn."

Trong thực tế, những sự kiện đó vẫn chưa tạo ra những tác động kinh tế lan tỏa (economic impact) rộng lớn cho địa phương do chưa gắn kết chặt chẽ với kinh tế du lịch. Chúng ta mới nhắm vào thị trường nội địa.

Nhìn vào việc nhiều nghệ sỹ quốc tế lớn đến Việt Nam gần đây, theo đạo diễn Việt Tú, thị trường cần tỉnh táo nhận diện đây phần lớn đến từ nỗ lực marketing của các nền tảng tài chính và ngân hàng lớn nhằm thu hút mở tài khoản.

Cùng với sức hút của các concert quốc gia, gần đây thị trường biểu diễn còn nổi lên hiện tượng concert văn hóa dân tộc, với những chương trình nghệ thuật đậm đà bản sắc chẳng hạn như "Xòe Thái-Trọn một vòng yêu" tại Lào Cai. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Anh phát biểu: "Thị trường chỉ thực sự trưởng thành khi các ngôi sao quốc tế tự đưa Việt Nam vào lịch trình world tour chính thức."

Từ vị trí hậu đài quan sát gần 20 năm qua, nhạc sỹ, nhà sản xuất Dương Cầm đặt ra vấn đề: Những số liệu vé bán ra còn rất mập mờ, thiếu tính thuyết phục và thống nhất. Sự mập mờ này ảnh hưởng trực tiếp đến việc đánh giá khả năng bán vé thực sự, hiệu quả lợi nhuận và mức độ bền vững của ngành công nghiệp.

Theo nhạc sỹ này, "một đêm concert bùng nổ giống như một đêm bắn pháo hoa, nhưng quan trọng sau đó là phải duy trì được một 'lò sưởi' với ngọn lửa âm ỉ nối tiếp."

Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam xác định công nghiệp văn hóa là động lực tăng trưởng mới, hướng tới đóng góp 7% GDP vào năm 2030. Cùng với Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang trình Quốc hội xem xét, bài toán đặt ra là làm thế nào để chuyển “sức nóng” concert thành giá trị kinh tế bền vững.

Sức nóng của một đêm nhạc có thể khép lại khi ánh đèn sân khấu tắt, nhưng giá trị kinh tế và văn hóa vẫn sẽ tiếp tục lan tỏa lâu dài nếu chúng ta xây dựng được một hệ sinh thái liên kết giữa nghệ thuật, du lịch và dịch vụ./.