Từ trang trại thông minh đến chuỗi sản xuất nông nghiệp tại Hàn Quốc

Đoàn công tác tỉnh Ninh Bình khảo sát mô hình nông nghiệp công nghệ cao tại Thung lũng Đổi mới Trang trại Thông minh Sangju (Hàn Quốc).

Làm chủ công nghệ để nâng cao hiệu quả sản xuất

Tại trang trại cà chua của anh Park Se-keun (32 tuổi) ở thành phố Asan, Đoàn công tác tìm hiểu mô hình nhà màng được giới thiệu là thiết kế theo kiểu Venlo của Hà Lan. Trên diện tích khoảng 4.630 m², trang trại hiện duy trì khoảng 10.000 gốc cà chua. Các giải pháp kỹ thuật được bố trí nhằm kiểm soát điều kiện sinh trưởng, tận dụng ánh sáng và nâng cao hiệu quả sử dụng không gian canh tác.

Theo anh Park Se-keun, hệ thống mái sử dụng màng phim chuyên dụng nhập khẩu từ Nhật Bản, có độ bền theo thiết kế lên tới 20 năm, kết hợp màn che nắng và phần mềm quản lý vi khí hậu. Những giải pháp này hỗ trợ kiểm soát môi trường trong nhà màng, giúp người trồng chủ động điều chỉnh điều kiện canh tác theo từng giai đoạn phát triển của cây.

Tuy nhiên, theo chủ trang trại, đầu tư thiết bị hiện đại chưa đủ để bảo đảm hiệu quả sản xuất. Anh Park Se-keun chia sẻ: “Kỹ thuật nông nghiệp tiên tiến liên tục đổi mới chỉ sau mỗi 6 tháng. Tuy nhiên, công nghệ hiện đại chỉ phát huy hiệu quả khi người trồng biết chủ động tinh chỉnh theo từng mùa vụ, từ quản lý nhiệt lượng tiết kiệm chi phí đến chọn giống thích ứng với điều kiện thiếu sáng”.

Đoàn công tác khảo sát thực tế trang trại cà chua của anh Park Se-keun tại thành phố Asan (Hàn Quốc).

Thực tế này cho thấy, công nghệ tạo điều kiện để người sản xuất theo dõi, kiểm soát môi trường canh tác, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào khả năng vận hành và lựa chọn giải pháp kỹ thuật phù hợp. Với những mô hình nhà màng có mức đầu tư lớn, việc tính toán chi phí năng lượng, bảo dưỡng thiết bị và lựa chọn giống cây trồng có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả kinh tế. Bởi vậy, phát triển nông nghiệp công nghệ cao không chỉ là đầu tư thiết bị mà còn đòi hỏi người sản xuất phải nắm vững đặc tính cây trồng, hiểu quy trình vận hành và chủ động điều chỉnh kỹ thuật theo điều kiện thực tế. Đây là yếu tố quan trọng để khai thác hiệu quả công nghệ, hạn chế chi phí phát sinh và duy trì tính ổn định của sản xuất.

Hoàn thiện chuỗi giá trị, nâng cao năng lực sản xuất

Tại Nhà máy Yonsei Dairy ở thành phố Asan và Thung lũng Đổi mới Trang trại Thông minh Sangju, tỉnh Gyeongsangbuk-do, Đoàn công tác tìm hiểu thêm kinh nghiệm trong chế biến nông sản và đào tạo nhân lực. Hai mô hình cho thấy những yêu cầu khác nhau nhưng có mối liên hệ chặt chẽ trong phát triển nông nghiệp hiện đại: kiểm soát chất lượng sản phẩm và nâng cao năng lực làm chủ công nghệ của người lao động.

Tại Nhà máy Yonsei Dairy ở thành phố Asan, Đoàn công tác tỉnh Ninh Bình tìm hiểu kinh nghiệm tổ chức sản xuất, chế biến và quản lý chất lượng trong chuỗi nông nghiệp. Khởi đầu từ 10 con bò sữa được hỗ trợ thông qua một dự án của Mỹ năm 1962, doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường năm 1971, đưa nhà máy ở thành phố Asan vào hoạt động năm 1993 và từng bước mở rộng quy mô sản xuất, đa dạng hóa sản phẩm từ sữa tươi đến sữa đậu nành, đồ uống thực vật và sữa lên men.

Đoàn công tác tìm hiểu về dây chuyền chế biến hiện đại tại Nhà máy Yonsei Dairy (Hàn Quốc).

Đáng chú ý, năm 2023, Yonsei Dairy đưa vào hoạt động kho tự động rộng khoảng 9.900 m² tại nhà máy ở Asan, ứng dụng công nghệ trong lưu trữ và xuất nhập hàng hóa. Việc đầu tư hệ thống kho vận cho thấy tự động hóa không chỉ được áp dụng trong chế biến mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo quản và phân phối sản phẩm.

Từ mô hình này có thể thấy, nâng cao giá trị nông sản cần được thực hiện đồng bộ từ bảo đảm chất lượng nguyên liệu, tổ chức chế biến đến bảo quản và tiêu thụ, qua đó tăng hiệu quả của toàn chuỗi sản xuất.

Trong khi đó, Thung lũng Đổi mới Trang trại Thông minh Sangju (tỉnh Gyeongsangbuk-do) mang đến góc nhìn đột phá về một hệ sinh thái nông nghiệp khép kín. Với quy mô 42,7 ha - lớn nhất trong hệ thống các thung lũng đổi mới nông nghiệp tại Hàn Quốc hiện nay, cơ sở này thiết lập mô hình hỗ trợ trọn gói và đồng bộ.

Nơi đây tập trung ươm tạo nhân lực trẻ (từ 18 đến 39 tuổi) thông qua Trung tâm Ươm tạo Khởi nghiệp. Học viên được tài trợ hoàn toàn học phí trong khóa đào tạo kéo dài 20 tháng, đi từ nền tảng lý thuyết đến 12 tháng thực hành quản lý trực tiếp tại nhà kính.

Theo đại diện Thung lũng Đổi mới Trang trại Thông minh Sangju giới thiệu, hoạt động đào tạo tại đây được xây dựng theo hướng kết hợp dữ liệu thực tế, mô phỏng, lý thuyết và thực hành. Mô hình này xuất phát từ một thực tế: khi công nghệ ngày càng tham gia sâu vào quá trình canh tác, người lao động không chỉ cần kiến thức trồng trọt mà còn phải biết sử dụng thiết bị, theo dõi các thông số kỹ thuật và điều chỉnh quy trình phù hợp. Nếu thiếu kỹ năng chuyên môn gắn với yêu cầu vận hành thực tế của trang trại, việc đầu tư cơ sở vật chất có thể chưa mang lại hiệu quả tương xứng.

Toàn cảnh Thung lũng Đổi mới Trang trại Thông minh Sangju với quy mô 42,7 ha, là hệ sinh thái nông nghiệp khép kín lớn nhất Hàn Quốc hiện nay.

Nhằm tạo bệ phóng khởi nghiệp và giữ chân nguồn nhân lực đã qua đào tạo, các học viên xuất sắc được ưu tiên thuê 0,5 ha trang trại thông minh trong 3 năm với giá ưu đãi 2,4 triệu won/năm (khoảng 47 triệu đồng/năm). Không chỉ hỗ trợ tư liệu sản xuất, cơ sở này còn xây dựng "Làng nông nghiệp thanh niên" với 28 căn hộ có giá thuê thấp, giúp người lao động trẻ an tâm gắn bó với nông thôn.

Đặc biệt, quá trình sản xuất tại đây được tối ưu hóa thông qua Trung tâm Dữ liệu lớn - nơi thu thập, phân tích dữ liệu trên nền tảng đám mây để tạo ra một hệ sinh thái nông nghiệp thông minh dựa trên dữ liệu. Toàn bộ khu vực còn ứng dụng hệ thống tuần hoàn tài nguyên, sử dụng năng lượng địa nhiệt và năng lượng mặt trời để giảm chi phí vận hành, giảm phát thải carbon; đồng thời khử trùng nước mưa để tái sử dụng và thu hồi dung dịch dinh dưỡng để hướng tới nền nông nghiệp thân thiện với môi trường.

Từ hai mô hình có thể thấy, phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị cần sự phối hợp giữa sản xuất nguyên liệu, chế biến, đào tạo nhân lực và tiêu thụ sản phẩm. Đối với Ninh Bình, việc tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, đồng thời gắn sản xuất với yêu cầu thị trường, sẽ góp phần hạn chế tình trạng sản xuất phân tán, thiếu ổn định về đầu ra. Cùng với đó, nâng cao năng lực người lao động và chuyển giao kỹ thuật cần được chú trọng để bảo đảm công nghệ được ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn.

Đánh giá về chuyến khảo sát tại các cơ sở, đồng chí Trần Văn Kỳ, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Ninh Bình cho biết, điểm mấu chốt làm nên thành công của nông nghiệp Hàn Quốc không chỉ nằm ở việc mạnh tay đầu tư công nghệ hay cơ giới hóa, mà là sự đồng bộ trong toàn bộ chuỗi giá trị. Từ việc ứng dụng quy trình canh tác thông minh, tối ưu hóa khâu chế biến, kho vận đến đào tạo nhân lực chuyên sâu, tất cả đều được tổ chức chặt chẽ để tối đa hóa giá trị nông sản và giúp người lao động thực sự làm chủ dây chuyền sản xuất.

Theo đồng chí Trần Văn Kỳ, Ninh Bình có nhiều tiềm năng, lợi thế để tiếp thu tư duy sản xuất và kinh nghiệm tổ chức khép kín từ Hàn Quốc. Tuy nhiên, sự khác biệt về khí hậu, thổ nhưỡng và quy mô canh tác đòi hỏi địa phương không thể sao chép máy móc. Vấn đề cốt lõi đặt ra cho Ninh Bình không đơn thuần là lựa chọn công nghệ nào, mà phải giải quyết bài toán đồng bộ: chuẩn bị nguồn nhân lực đủ khả năng vận hành kỹ thuật mới, tính toán chi phí đầu tư hợp lý và xây dựng được sợi dây liên kết vững chắc giữa người nông dân, hợp tác xã với doanh nghiệp tiêu thụ.

"Việc tiếp thu kinh nghiệm cần đi từ những bước vững chắc. Trước mắt, chúng ta ưu tiên xây dựng các mô hình thử nghiệm tích hợp được cả yếu tố công nghệ canh tác lẫn quản lý đầu ra. Đây sẽ là màng lọc thực tiễn để đánh giá chính xác mức độ thích ứng và hiệu quả kinh tế trước khi xây dựng lộ trình chuyển giao, nhân rộng trên địa bàn tỉnh", đồng chí Trần Văn Kỳ nhấn mạnh.

Từ trang trại thông minh đến cơ sở chế biến và trung tâm đào tạo, kinh nghiệm tại Hàn Quốc cho thấy phát triển nông nghiệp hiện đại cần sự kết hợp giữa công nghệ, con người và phương thức tổ chức sản xuất. Đối với Ninh Bình, tiếp thu có chọn lọc, triển khai phù hợp với điều kiện thực tế và lấy hiệu quả làm căn cứ đánh giá sẽ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản, hướng tới phát triển nông nghiệp hiệu quả, bền vững.