Tuần đầu thực hiện Chỉ thị số 14: Rà soát kỹ, xử lý nghiêm vi phạm

Vi phạm tồn đọng lớn

Theo tổng hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn thành phố có 387 trường hợp vi phạm pháp luật về đê điều. Trong đó, 331 trường hợp tồn đọng từ trước, 51 trường hợp thuộc Kế hoạch số 248/KH-UBND ngày 2/7/2026 về tăng cường xử lý vi phạm Luật Đê điều và Luật Thủy lợi, cùng 5 trường hợp phát sinh mới trong năm 2026.

Đoàn kiểm tra liên ngành của Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố kiểm tra hiện trường vi phạm hành lang đê tại xã Yên Trung.

Qua rà soát 86 bến, bãi, điểm tập kết vật liệu xây dựng, trạm trộn bê tông và cơ sở liên quan, chỉ có 20 cơ sở đủ điều kiện hoạt động; 30 cơ sở có khả năng đáp ứng điều kiện sau khi hoàn thiện hồ sơ, thủ tục; 33 cơ sở không có khả năng đáp ứng điều kiện và 3 cơ sở chưa đủ thông tin phân loại. Như vậy, có tới 66 cơ sở chưa được xác định đủ điều kiện hoạt động.

Đáng lo ngại, nhiều vi phạm đã tồn tại qua nhiều năm, có trường hợp được kiểm tra, lập hồ sơ nhưng chưa xử lý dứt điểm. Một số tổ chức, cá nhân chưa nghiêm túc chấp hành yêu cầu đình chỉ hoạt động, tháo dỡ công trình, di dời vật liệu. Tình trạng này tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn đê điều, khả năng thoát lũ và phòng, chống thiên tai. Trước thực trạng đó, Chủ tịch UBND thành phố ban hành Chỉ thị số 14, yêu cầu các địa phương rà soát toàn diện, phân loại từng trường hợp vi phạm, xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, biện pháp và thời hạn xử lý.

Đồng chí Nguyễn Hồng Quang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: “Mục tiêu của Chỉ thị không chỉ nhằm bảo vệ an toàn công trình đê điều mà còn lập lại trật tự trong hoạt động sản xuất, kinh doanh ven sông. Những cơ sở đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý được tạo điều kiện hoạt động ổn định; trường hợp không đủ điều kiện phải xử lý nghiêm, bảo đảm công bằng giữa các tổ chức, cá nhân”.

Rõ trách nhiệm, quyết liệt xử lý

Ngay sau khi Chỉ thị số 14 được ban hành, một số địa phương đã triển khai các biện pháp kiểm tra, rà soát vi phạm. Tại xã Bắc Lũng, UBND xã chỉ đạo kiểm tra toàn bộ bến, bãi, trạm trộn bê tông, nhà xưởng, dây chuyền nghiền sàng và công trình trên bãi sông. Từng địa điểm được yêu cầu lập hồ sơ riêng, xác định chủ sử dụng, diện tích, thời điểm phát sinh, hiện trạng hoạt động và điều kiện pháp lý để làm căn cứ xử lý.

Bến bãi không phép của gia đình ông Phạm Công Hà, xã Xuân Cẩm vẫn có máy móc, vật liệu xây dựng. Ảnh chụp 17 giờ ngày 11/11.

Xã Xuân Cẩm ban hành kế hoạch triển khai, phân công nhiệm vụ cho các cơ quan chuyên môn, công an xã, lực lượng quản lý đê và các thôn liên quan. Với 296 trường hợp vi phạm tồn đọng cũ, đây là địa phương có khối lượng công việc rất lớn. Trước mắt, xã tập trung những trường hợp cần ưu tiên xử lý, trong đó có 2 vụ việc liên quan đến ông Phạm Công Hà ở thôn Nội Hương và ông Âu Văn Đẩu ở thôn Thắng Lợi.

Tại xã Yên Trung, qua kiểm tra, địa phương thống kê 7 bến, bãi vật liệu xây dựng ven sông, tất cả đều chưa đủ điều kiện tiếp tục hoạt động. UBND xã đã yêu cầu các chủ cơ sở dừng hoạt động, đồng thời rà soát hồ sơ về đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng và các điều kiện liên quan. Đáng chú ý, Yên Trung còn có 188 thửa đất nằm trong hành lang bảo vệ đê. Nhiều trường hợp đã xây dựng nhà ở, công trình từ lâu, nguồn gốc đất và hồ sơ quản lý qua các thời kỳ chưa đầy đủ. Sau khi Chỉ thị số 14 được ban hành, Phòng Kinh tế xã đã kiểm tra thực địa, lập biên bản làm việc với 20 hộ gia đình, cá nhân có công trình xây mới, sửa chữa vi phạm hành lang bảo vệ đê; yêu cầu dừng thi công, giữ nguyên hiện trạng để chờ xử lý.

Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương báo cáo kết quả thực hiện trước 16 giờ thứ Năm hằng tuần, nêu rõ số trường hợp đã xử lý, số còn tồn đọng, nguyên nhân, trách nhiệm và thời hạn giải quyết, kèm tài liệu chứng minh để báo cáo Chủ tịch UBND thành phố theo quy định.

Đồng chí Bùi Nhật Minh, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Trung cho biết: “Nhiều trường hợp xây dựng, cải tạo nhà ở trên đất được giao, bán trái thẩm quyền trước khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực song phù hợp với quy hoạch nên việc xử lý gặp khó khăn. Xã tiếp tục rà soát, phân loại vi phạm, ngăn chặn trường hợp phát sinh mới; đồng thời, đề nghị cơ quan chuyên môn cấp trên hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc về đất đai, đê điều, thủy lợi và quy hoạch; hỗ trợ xác định hành lang bảo vệ đê, hoàn thiện hồ sơ xử lý vi phạm. Đối với các hộ dân sinh sống trong lòng sông, đề nghị xem xét bố trí quỹ đất phía trong đê để di dời, ổn định đời sống”.

Sau tuần đầu thực hiện Chỉ thị, toàn thành phố xử lý được 39/387 trường hợp, còn 348 trường hợp chưa được xử lý dứt điểm. Đáng chú ý, trong 331 trường hợp tồn đọng cũ, từ đầu năm đến thời điểm báo cáo chưa xử lý được trường hợp nào. Ngay như lúc 17 giờ ngày 11/11, bến bãi của ông Phạm Công Hà, thôn Nội Hương, xã Xuân Cẩm dù không được cấp phép hoạt động nhưng vẫn có nhiều máy móc và hàng tấn cát, sỏi nằm ngổn ngang trên hành lang đê. Nhiều trạm trộn bê tông, công trình vi phạm bến thủy nội địa thuộc các xã, phường như Trí Quả, Vũ Ninh, Nếnh...

Quá trình thực hiện Chỉ thị 14, các địa phương đều gặp khó khăn như: Nhiều công trình nhà ở, lán xưởng hình thành từ lâu, hồ sơ đất đai thiếu đồng bộ; một số trường hợp liên quan đến nhiều quy định pháp luật khác nhau. Trong khi đó, việc xác minh nguồn gốc đất, xác định ranh giới hành lang bảo vệ đê và hoàn thiện thủ tục xử lý cần có sự phối hợp của nhiều cơ quan. Để đẩy nhanh tiến độ, các địa phương cần xây dựng rõ kế hoạch, lộ trình thực hiện; từ đó kiểm điểm theo mốc thời gian, gắn trách nhiệm của người đứng đầu, tránh tình trạng “đánh trống bỏ dùi” trong xử lý vi phạm.