Ù tai do đâu, khi nào cần đi khám bác sĩ?

Nguyên nhân gây ù tai

Nghe kém liên quan đến tuổi. Đối với nhiều người, thính giác trở nên kém theo tuổi, thường bắt đầu khoảng 60 tuổi. Mất thính giác có thể gây ù tai. Thuật ngữ y khoa cho nghe kém này là điếc tuổi già (presbycusis).
Tiếp xúc với tiếng ồn lớn. Những tiếng động lớn, chẳng hạn như những thiết bị nặng, cưa xích và súng, là những nguyên nhân gây giảm thính lực liên quan đến tiếng ồn. Các thiết bị nghe nhạc di động, như máy nghe nhạc MP3 hoặc iPod, cũng có thể gây mất thính lực liên quan đến tiếng ồn nếu mở nhạc tiếng to trong thời gian dài. Chứng ù tai do tiếp xúc thời gian ngắn, chẳng hạn như tham dự một buổi hòa nhạc lớn; cả tiếp xúc ngắn hạn và dài hạn với âm thanh lớn đều có thể gây ra tổn thương thính lực vĩnh viễn.
Tắc nghẽn do ráy tai. Ráy tai bảo vệ ống tai của bạn bằng cách chặn bụi bẩn và làm chậm sự phát triển của vi khuẩn. Khi quá nhiều ráy tai tích tụ có thể gây giảm thính lực hoặc kích thích màng nhĩ, có thể dẫn đến ù tai.
Xương tai thay đổi: cứng xương trong tai giữa có thể ảnh hưởng đến thính giác của bạn và gây ù tai. Tình trạng này, gây ra bởi sự phát triển xương bất thường, có xu hướng chạy trong các gia đình.

Một số nguyên nhân gây ù tai ít phổ biến hơn, bao gồm:

Bệnh Meniere: chứng ù tai có thể là một dấu hiệu sớm của bệnh Meniere,
Chấn thương đầu hoặc chấn thương cổ: chấn thương đầu hoặc cổ có thể ảnh hưởng đến tai trong, dây thần kinh thính giác hoặc chức năng não liên quan đến thính giác.
U thần kinh âm thanh: khối u không ung thư (lành tính) này phát triển trên dây thần kinh sọ chạy từ não đến tai trong của bạn và kiểm soát sự cân bằng và thính giác. Còn được gọi là schwannoma tiền đình, tình trạng này thường gây ra chứng ù tai chỉ ở một tai.
Rối loạn chức năng ống Eustachian: ống trong tai nối giữa tai giữa với cổ họng trên của bạn vẫn được mở rộng mọi lúc, vì một lý do nào đó gây rối loạn chức năng ống dẫn đến ù tai.
Rối loạn mạch máu liên quan đến ù tai: xơ vữa động mạch, khối u đầu và cổ, huyết áp cao, hẹp mạch máu cấp máu cho vùng đầu mặt cổ, dị tật của mạch máu,...
Một số loại thuốc có thể gây ra hoặc làm nặng thêm chứng ù tai, liều của các loại thuốc này càng cao thì chứng ù tai càng nặng: một số nhóm kháng sinh, thuốc trị ung thư, thuốc lợi tiểu, thuốc quinine, một số thuốc chống trầm cảm, aspirin dùng với liều cao,..

Khi tuổi cao, số lượng sợi thần kinh hoạt động trong tai sẽ giảm, có thể gây ra các vấn đề về thính giác thường liên quan đến chứng ù tai.

Yếu tố nguy cơ mắc ù tai

Bất cứ ai cũng có thể bị ù tai, nhưng những yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ mắc:

Tiếp xúc với tiếng ồn lớn. Tiếp xúc kéo dài với tiếng ồn lớn có thể làm hỏng các tế bào lông nhỏ trong tai có chức năng truyền âm thanh đến não Những người làm việc trong môi trường ồn ào - như công nhân nhà máy và xây dựng, nhạc sĩ và binh lính có nguy cơ cao hơn những người làm các công việc khác.
Tuổi tác. Khi già đi, số lượng sợi thần kinh hoạt động trong tai sẽ giảm, có thể gây ra các vấn đề về thính giác thường liên quan đến chứng ù tai.
Đàn ông có nhiều khả năng bị ù tai cao hơn phụ nữ.
Hút thuốc lá. Những người hút thuốc có nguy cơ mắc chứng ù tai cao hơn so với người không hút.
Vấn đề về tim mạch. Các bệnh ảnh hưởng đến lưu lượng máu, chẳng hạn như huyết áp cao hoặc hẹp động mạch có thể làm tăng nguy cơ mắc ù tai.

Tiếp xúc kéo dài với tiếng ồn lớn cũng có thể khiến bạn mắc chứng ù tai.

Ù tai gây biến chứng gì?

Mặc dù đau tai ù tai thường gây cảm giác khó chịu nhưng thường không phải là dấu hiệu của bệnh nghiêm trọng. Tuy nhiên, chứng ù tai có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Mặc dù nó ảnh hưởng đến mọi người khác nhau, nhưng nếu bị ù tai có thể dẫn đến các biến chứng như: Mệt mỏi; căng thẳng; các vấn đề về giấc ngủ; khó tập trung; vấn đề trí nhớ; phiền muộn; lo lắng và cáu kỉnh...

Khi nào nên gặp bác sĩ?

Người bệnh nên đến gặp bác sĩ khi:

Ù tai kéo dài. Ù tai kéo dài hơn một tuần, mất thính lực, chóng mặt, tiếng ù ở tai giống như nhịp tim.

Ù tai kèm mất thính lực. Nếu đột ngột mất thính lực kèm theo tai bị ù, người bệnh cần ngay lập tức đến bệnh viện, cơ sở chuyên khoa để được thăm khám và xử trí kịp thời. Đây có thể là dấu hiệu của tổn thương tai trong hoặc một vấn đề về thần kinh thính giác. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn cảm thấy khó nghe hoặc nghe kém rõ ở một hoặc cả hai tai.Ù tai kèm theo chóng mặt. Ù tai kèm theo chóng mặt có thể là triệu chứng của bệnh lý Meniere, một rối loạn tai trong ảnh hưởng đến thính giác và cân bằng. Nếu bạn cảm thấy chóng mặt, mất cân bằng hoặc có cảm giác xoay vòng, bạn nên đi khám ngay lập tức.
Ù tai kèm theo đau tai hoặc tiết dịch. Nếu ù tai đi kèm với đau tai, sưng đỏ, hoặc tai bị tiết dịch, điều này có thể cho thấy một tình trạng viêm nhiễm hoặc dị vật trong tai. Điều trị kịp thời có thể ngăn ngừa biến chứng và giảm nguy cơ tổn thương lâu dài cho tai.
Ù tai sau chấn thương đầu. Nếu bạn bị ù tai sau khi bị chấn thương đầu hoặc cổ, bạn nên đi khám ngay lập tức. Chấn thương có thể gây tổn thương đến hệ thần kinh hoặc tai trong, và việc chẩn đoán sớm là rất quan trọng để tránh các biến chứng nghiêm trọng.

Phòng ngừa ù tai

Một số biện pháp phòng ngừa có thể giúp ngăn ngừa một số loại ù tai:

Sử dụng bảo vệ thính giác: tiếp xúc với âm thanh lớn có thể làm hỏng dây thần kinh trong tai, gây mất thính lực và ù tai. Những người có nguy cơ cao như nhạc sĩ, làm việc trong một ngành công nghiệp nhiều tiếng ồn với tần số cao đặc biệt là súng nên sử dụng thiết bị bảo vệ thính giác để bảo vệ tai.
Giảm âm lượng: sử dụng các thiết bị nghe nhạc với âm thanh nhỏ vì nghe nhạc ở âm lượng rất lớn qua tai nghe có thể gây mất thính lực và ù tai.
Thay đổi lối sống: tập thể dục thường xuyên, ăn uống đúng cách để giữ cho mạch máu luôn khỏe mạnh có thể giúp ngăn ngừa chứng ù tai liên quan đến rối loạn mạch máu.

BS Anh Tuấn