U23 Trung Quốc phòng ngự 'đổ bê tông', giới chuyên môn khẩu chiến
U23 Trung Quốc vào bán kết U23 châu Á nhưng lối chơi phòng ngự phản công gây tranh cãi, khi các chuyên gia bóng đá nước này đưa ra những quan điểm đối lập.
Lối chơi phòng ngự của U23 Trung Quốc gây tranh cãi.
Trong những ngày gần đây, màn trình diễn của U23 Trung Quốc tại U23 châu Á 2026 đã đẩy làng bóng đá nước này vào một cuộc tranh luận sôi nổi. Từ các bình luận gay gắt của BLV kỳ cựu Huang Jianxiang cho tới những quan điểm trái chiều của nhà báo thể thao Dong Lu và cựu đội trưởng tuyển quốc gia Fan Zhiyi, câu hỏi được đặt ra là: lối chơi phòng ngự "như đổ bê tông" mà U23 Trung Quốc đang theo đuổi là thành công chiến lược hay biểu hiện của những giới hạn cố hữu?
"Thắng trận không có nghĩa là đá đúng"
Huang Jianxiang là một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng chỉ trích thẳng thắn nhất. Theo ông, việc U23 Trung Quốc thường xuyên chọn cách đá lùi sâu, ưu tiên phòng ngự, phản ánh tư duy chiến thuật bảo thủ và sự thiếu tự tin về năng lực kiểm soát thế trận.
Ông cho rằng đội bóng dù đôi lúc không lép vế hoàn toàn về mặt thế trận, nhưng lại bộc lộ rõ hạn chế ở khâu tổ chức tấn công, khả năng xử lý bóng trong phạm vi hẹp và bản lĩnh khi bị đối phương gây sức ép liên tục.
"Thắng trận không có nghĩa là đá đúng, càng không có nghĩa là đang đi đúng hướng", ông nhận định.
U23 Trung Quốc lọt vào bán kết và vẫn giữ sạch mảnh lưới trong thời gian thi đấu chính thức tại giải đấu năm nay.
Từ góc độ rộng hơn, Huang quy những vấn đề này về gốc rễ của hệ thống đào tạo trẻ. Lứa U23 hiện tại trưởng thành trong giai đoạn giao thời giữa "thời kỳ kim tiền" và "hậu kim tiền" của bóng đá Trung Quốc. "Thời kỳ kim tiền" là giai đoạn bóng đá Trung Quốc phát triển dựa vào dòng tiền đầu tư lớn, trong khi "hậu kim tiền" là thời kỳ sau khi nguồn vốn rút đi, để lộ những hạn chế về nền tảng đào tạo và hệ thống
Theo Huang, giao thời là khi các giải trẻ thiếu tính cạnh tranh thực chất, cầu thủ trẻ ít được cọ xát ở môi trường có nhịp độ và áp lực cao. Hệ quả là nhiều cầu thủ sớm “đóng khung” kỹ năng, tư duy chiến thuật hạn chế và khó thích nghi với yêu cầu ngày càng cao của bóng đá hiện đại.
"Tô vẽ việc tử thủ thành chiến thuật tiên tiến là một sự hiểu sai về sự phát triển của bóng đá... Nếu cầu thủ trẻ quen với việc chỉ phòng ngự mà không tấn công, lên trình độ cao hơn họ thậm chí sẽ không còn cơ hội để sửa", ông viết.
"Phòng ngự không đáng xấu hổ"
Ở chiều ngược lại, Dong Lu và Fan Zhiyi lại bảo vệ mạnh mẽ lựa chọn chiến thuật của U23 Trung Quốc. Sau chiến thắng trước U23 Uzbekistan và việc lần đầu tiên trong lịch sử lọt vào bán kết U23 châu Á, Fan gây chú ý khi gọi lối đá hiện tại là “một trong những chiến thuật tiên tiến và khoa học nhất thế giới”. Theo ông, chính cách đá tưởng như “nửa sống nửa chết” ấy lại khiến đối thủ lúng túng, không thể phát huy ưu thế kiểm soát bóng.
Thực tế trên sân cho thấy U23 Trung Quốc đã tạo nên một “kỳ tích phòng ngự”: 4 trận đấu kéo dài hơn 400 phút với số bàn thua tối thiểu, trong đó hàng thủ 5 người và kỷ luật chiến thuật được duy trì nghiêm ngặt.
Thủ môn U23 Trung Quốc đang thể hiện phong độ xuất sắc khi có nhiều pha cứu thua xuất thần.
Thủ môn Li Hao nổi lên như điểm tựa với hàng loạt pha cứu thua và màn trình diễn xuất sắc ở loạt đá luân lưu trong trận tứ kết. Tuy nhiên, theo quan điểm ủng hộ, thành công này là kết quả của một hệ thống phòng ngự tập thể, chứ không chỉ dựa vào cá nhân.
Dong Lu cũng nhấn mạnh triết lý mà ông theo đuổi nhiều năm: “Phòng ngự không đáng xấu hổ, thua trận mới là điều đáng xấu hổ”.
Ông cho rằng trong bối cảnh trình độ tổng thể còn hạn chế, việc ưu tiên sự chắc chắn, tận dụng sai lầm đối phương và tìm kiếm chiến thắng bằng những phương án đơn giản là lựa chọn hợp lý, thậm chí hiệu quả hơn việc chạy theo trào lưu kiểm soát bóng hình thức.
Không thể phủ nhận rằng kết quả của U23 Trung Quốc mang tính lịch sử và vượt xa kỳ vọng ban đầu. Tuy nhiên, tranh luận nảy sinh chính từ mối quan hệ giữa thành tích ngắn hạn và định hướng phát triển dài hạn. Những người hoài nghi lo ngại rằng nếu quá phụ thuộc vào phòng ngự phản công, cầu thủ trẻ sẽ thiếu cơ hội rèn luyện kỹ năng tấn công, khả năng sáng tạo và tư duy chủ động - những yếu tố thiết yếu khi vươn lên cấp độ cao hơn.
Ngược lại, phe ủng hộ lập luận rằng chiến thuật không phải khuôn mẫu cố định. Với họ, việc giành chiến thắng và tích lũy niềm tin ở các giải trẻ có thể là bước đệm tâm lý quan trọng, tạo nền tảng để từng bước nâng cao yêu cầu về lối chơi trong tương lai.
