U23 Việt Nam và câu chuyện bắt đầu từ bầu Đức

Trong gần một thập kỷ qua, bóng đá trẻ Việt Nam liên tục ghi dấu ấn ở sân chơi châu lục. Từ U23 Thường Châu 2018, vòng loại cuối cùng World Cup 2022, ba HCV SEA Games, hai chức vô địch AFF Cup, cho đến lứa U23 hiện tại đang tiến những bước vững vàng và ấn tượng tại VCK U23 châu Á 2026. Người ta nói nhiều về hệ thống đào tạo trẻ, sự đầu tư của các CLB, vai trò của HLV ngoại hay định hướng của Liên đoàn. Nhưng có một yếu tố ít được nhắc tới, dù mang tính quyết định và xuyên suốt: phông văn hóa của một nền bóng đá.

Bóng đá Việt Nam từng sở hữu một thế hệ được xem là “vàng” đầu những năm 2000, với Văn Quyến, Quốc Vượng, Quốc Anh, Bật Hiếu… Tài năng của họ là điều không cần bàn cãi. Nhưng bi kịch bán độ tại SEA Games 2005 đã trở thành vết sẹo sâu, cho thấy một thực tế nghiệt ngã: tài năng nếu không đi cùng đạo đức, kỷ luật và trách nhiệm tập thể thì hoàn toàn có thể tự hủy hoại chính mình.

Từ nỗi đau ấy, bóng đá Việt Nam đã âm thầm thay đổi. Và một trong những người đặt viên gạch nền móng quan trọng nhất cho sự thay đổi đó chính là bầu Đức.

Bầu Đức thay đổi cách nhìn của xã hội về bóng đá Việt Nam.

Không chỉ đầu tư tiền bạc cho HAGL, bầu Đức chọn con đường khó hơn: đầu tư vào con người và chuẩn mực văn hóa cầu thủ. Học viện HAGL - Arsenal JMG không chỉ dạy cầu thủ đá bóng, mà dạy cách sống, cách ứng xử, cách trở thành người tử tế trước khi trở thành cầu thủ giỏi. Lứa Công Phượng - Văn Toàn - Xuân Trường - Tuấn Anh ra đời không chỉ làm thay đổi diện mạo chuyên môn, mà còn thay đổi cách xã hội nhìn về cầu thủ Việt Nam.

Lứa Công Phượng chính là cầu nối đặc biệt giữa người hâm mộ và bóng đá Việt Nam. Một thế hệ đã góp phần xua tan những mặt trái từng tồn tại như tiêu cực, bán độ hay lối chơi thô bạo. Họ tạo nên cơn sốt trên khán đài, đi đến đâu cũng khiến sân vận động chật kín khán giả, qua đó kéo người hâm mộ quay trở lại và sống lại niềm tin với bóng đá Việt Nam.

Người hâm mộ từng xúc động khi Văn Toàn trao toàn bộ 40 triệu đồng tiền thưởng Fair Play để giúp Thùy Trang chữa bệnh cho mẹ. Công Phượng viết thư tay xin lỗi một CĐV nhí vì sút bóng vỡ kính tại Hàn Quốc và tự bỏ tiền bồi thường... Đó không phải những hành động ngẫu nhiên, mà là kết quả của một quá trình giáo dục bền bỉ.

Chính từ nền tảng ấy, bóng đá Việt Nam bước vào giai đoạn thành công nhất. U23 Việt Nam năm 2018 không chỉ gây sốc vì tài năng, mà bởi tinh thần tập thể đáng nể. Hình ảnh Lương Xuân Trường ôm áo ấm cho đồng đội trong giá lạnh Thường Châu, hay Văn Thanh và Xuân Trường cào tuyết cho Quang Hải đá phạt đã trở thành biểu tượng. Bàn thắng có thể thuộc về một cá nhân, nhưng chiến công luôn là của cả tập thể.

U23 Việt Nam hiện tại kế thừa tốt phông văn hóa bóng đá của các đàn anh. Ảnh: FIFA

Đến lứa U23 hiện tại, những giá trị ấy tiếp tục được kế thừa. Sau SEA Games 33, câu chuyện đẹp nhất không nằm ở tấm huy chương, mà ở việc 23 cầu thủ cùng góp tiền gửi tặng Văn Trường, người không may chấn thương trước giải. Họ xem nhau như gia đình, cùng đi một con đường và không bỏ ai lại phía sau.

Tại U23 châu Á 2026, người hâm mộ còn nhiều lần chứng kiến thủ môn Trần Trung Kiên và các đồng đội chủ động sang động viên đối thủ sau trận đấu. Vui vì chiến thắng, nhưng không quên sự tôn trọng, đúng tinh thần thể thao đỉnh cao. Chính sự tiếp nối ấy tạo nên điểm chung lớn nhất giữa U23 Việt Nam 2018 và U23 Việt Nam 2026: một tập thể kỷ luật, đoàn kết, khát khao cống hiến và có chuẩn mực đạo đức rõ ràng.

Tất cả cho thấy, đằng sau bước tiến của U23 Việt Nam hôm nay gắn liền với thành quả của một quá trình dài xây dựng văn hóa bóng đá. Trong đó, công lao của những người đặt nền móng và dám thay đổi như bầu Đức là điều rất đáng quý.

Bóng đá Việt Nam muốn đi xa không chỉ cần rất nhiều ngôi sao, mà còn phải xây dựng được một phông văn hóa đủ tốt để người hâm mộ yêu quý, doanh nghiệp đồng hành. Khi cả xã hội cùng quan tâm và chung tay, bóng đá Việt Nam mới thực sự phát triển đúng nghĩa.

Văn Nhân