Ukraine khởi động sáng kiến hợp tác với 7 nước Trung và Đông Âu

Theo ông Zelensky, C8 gồm Ukraine, Romania, Serbia, Ba Lan, Slovakia, Cộng hòa Séc, Áo và Hungary, đồng thời có sự tham gia của Liên minh châu Âu (EU).
Sáng kiến được Ukraine thúc đẩy trong bối cảnh khu vực Trung và Đông Âu ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì các tuyến vận tải, thương mại và năng lượng của châu Âu sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát năm 2022.

Các nhà lãnh đạo tham dự hội nghị thượng đỉnh tại Ukraine ngày 18-9. Ảnh: Reuters

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của C8 khai mạc ngày 18-9 tại miền Tây Ukraine, với sự tham dự của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic và Tổng thống Romania Nicusor Dan. Sự kiện dự kiến kéo dài đến ngày 20-9.

Phát biểu tại hội nghị, ông Zelensky cảm ơn các đối tác trong khu vực vì đã góp phần duy trì các tuyến thương mại và vận tải thông suốt cho Ukraine trong những năm qua. Ông cho rằng việc tăng cường kết nối xuyên biên giới sẽ giúp khu vực khai thác tốt hơn vị trí địa lý và các lợi thế về hạ tầng, năng lượng cũng như thương mại.

Một trong những trọng tâm được Tổng thống Ukraine đề cập là hiện đại hóa hệ thống giao thông. Ông kêu gọi đẩy nhanh việc nâng cấp đường bộ, đường sắt, tăng năng lực vận chuyển hàng hóa và cải thiện khả năng cơ động quân sự giữa các quốc gia trong khu vực.

Theo ông Zelensky, đây không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn liên quan trực tiếp đến năng lực quốc phòng và khả năng ứng phó trước các thách thức an ninh. Việc tăng cường các tuyến kết nối có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động vận chuyển hàng hóa, đồng thời nâng cao khả năng di chuyển giữa các nước trong khu vực.

Năng lượng cũng là một ưu tiên của sáng kiến C8. Tổng thống Ukraine kêu gọi xây dựng thêm các tuyến kết nối giữa hệ thống năng lượng của các nước, đồng thời thúc đẩy đầu tư vào cơ sở lưu trữ năng lượng, năng lượng tái tạo, khoáng sản thiết yếu và các dự án hợp tác sản xuất. Ông Zelensky nhấn mạnh khu vực Carpathia đã hình thành những liên kết thương mại và năng lượng xuyên biên giới đáng kể. Ukraine cũng có các cơ sở lưu trữ khí đốt chiến lược tại khu vực này, được ông mô tả là một trong những hệ thống lớn nhất châu Âu.

Bên cạnh vai trò về năng lượng, nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng Carpathia có thể trở thành một cửa ngõ quan trọng của châu Âu đối với các tuyến kết nối từ khu vực phía nam núi Caucasus (còn gọi là Kavkaz) tới châu Á qua Biển Đen. Theo ông, những vấn đề có tính xuyên biên giới như biến đổi khí hậu, cơ sở hạ tầng và năng lực thể chế đòi hỏi các quốc gia trong khu vực phải có cách tiếp cận phối hợp.

Tổng thống Ukraine cũng kêu gọi thay đổi cách nhìn về dãy núi Carpathia, tạo thành một vòng cung dài khoảng 1.500 km. Theo ông, khu vực này lâu nay thường được nhắc đến chủ yếu trong các lĩnh vực du lịch, khí hậu và phát triển cộng đồng địa phương, nhưng có tiềm năng lớn hơn để trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đầu tư và xuất khẩu năng lượng của khu vực.

Về phía EU, ông Zelensky kêu gọi khối dành cho khu vực Carpathia vai trò lớn hơn trong các chính sách của mình, đồng thời bảo đảm nguồn lực cần thiết để triển khai các chương trình hợp tác.

Về kinh tế, Tổng thống Ukraine cho biết gần 550 đại diện doanh nghiệp dự kiến tham dự diễn đàn C8, trong đó các thỏa thuận đầu tư và thương mại với tổng trị giá khoảng 1 tỷ euro, tương đương 1,15 tỷ USD, dự kiến được ký kết.

Ông Zelensky cho rằng C8 sẽ bổ sung cho mạng lưới hợp tác mà Ukraine đang phát triển với các khu vực khác của châu Âu, trong đó có các nước Baltic và Bắc Âu, khu vực sông Danube và Biển Đen, cũng như Balkan và Đông Nam Âu.

Việc Ukraine thúc đẩy một khuôn khổ hợp tác riêng tại Carpathia cho thấy nước này muốn khai thác sâu hơn vị trí nằm giữa Trung Âu, Đông Nam Âu và các tuyến kết nối hướng về Biển Đen. Với trọng tâm trải rộng từ giao thông, năng lượng, thương mại đến khả năng cơ động quân sự, sáng kiến C8 được Kiev kỳ vọng trở thành một cơ chế tăng cường liên kết khu vực và hỗ trợ quá trình hội nhập sâu hơn giữa Ukraine với các đối tác châu Âu.

Tổng hợp