Ứng dụng dữ liệu đất đai làm sạch để giảm thủ tục hành chính

Làm thủ tục liên quan đến đất đai tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Trấn Biên.

Dẫn đầu cả nước về tỷ lệ thửa đất làm sạch

Từ những năm 2000, Đồng Nai đã sớm đầu tư xây dựng cơ sở dữ liệu (CSDL) đất đai, từng bước ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý. Từ đó, phần mềm DongNai.Lis được đưa vào vận hành, hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, tra cứu thông tin quy hoạch cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, qua thời gian dài khai thác, công nghệ phát triển nhanh và hệ thống pháp luật về đất đai, quy hoạch liên tục điều chỉnh, CSDL đất đai của tỉnh phát sinh không ít lỗi kỹ thuật, dữ liệu trùng lặp, thiếu hụt hoặc chưa đồng bộ.

Cuối tháng 8-2025, liên bộ Công an - Nông nghiệp và Môi trường ban hành Kế hoạch số 515/KH-BCA-BNNMT triển khai Chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch CSDL quốc gia về đất đai. Đây được xem là “cú hích” quan trọng để Đồng Nai rà soát tổng thể hiện trạng dữ liệu, đồng thời chuẩn hóa theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”.

Theo ông Lê Thanh Tuấn, Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đồng Nai, khối lượng công việc trong chiến dịch nói trên là rất lớn, trong khi thời gian triển khai ngắn và yêu cầu kỹ thuật cao. Tuy nhiên, với tinh thần trách nhiệm và phương châm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian”, tỉnh đã huy động đồng bộ cả hệ thống vào cuộc và kết quả trở thành địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng thửa đất được làm sạch và đồng bộ lên CSDL quốc gia.

Cụ thể, tỉnh đã rà soát toàn bộ CSDL đang vận hành với hơn 2,7 triệu thửa đất, trong đó gần 1,9 triệu thửa đã được cấp giấy chứng nhận. Qua rà soát, gần 1,8 triệu thửa đã được hoàn thiện dữ liệu theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”, đạt tỷ lệ gần 95%; đồng thời được đồng bộ lên CSDL quốc gia về đất đai. Đặc biệt, Đồng Nai đã tạo lập mã định danh cho 100% thửa đất trong CSDL, hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất, dùng chung.

Tại hội nghị tổng kết chiến dịch 90 ngày nói trên của tỉnh, ông Mai Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng: Làm sạch dữ liệu đất đai là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 214/NQ-CP, ngày 23-7-2025 của Chính phủ ban hành kế hoạch hành động của Chính phủ về thúc đẩy tạo lập dữ liệu phục vụ chuyển đổi số toàn diện. Qua theo dõi, Đồng Nai là địa phương đi đầu về xây dựng và chuẩn hóa CSDL đất đai, đóng góp thiết thực cho kết quả chung của quốc gia.

Lãnh đạo Cục Quản lý đất đai đề nghị tỉnh tiếp tục duy trì việc cập nhật dữ liệu khi có biến động, đảm bảo đồng bộ kịp thời với Trung ương; tái sử dụng hiệu quả CSDL đất đai phục vụ cải cách hành chính và quản lý nhà nước liên ngành. Song song đó là nâng cấp hạ tầng công nghệ, phần mềm, trang thiết bị; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ trực tiếp vận hành hệ thống, đảm bảo dữ liệu luôn “sống”, an toàn và thông suốt.

“Chìa khóa” để cải cách thủ tục hành chính

Theo ông Lê Thanh Tuấn, dữ liệu đất đai chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đưa vào khai thác thường xuyên trong thực tiễn, mà trọng tâm là phục vụ quản lý nhà nước và giải quyết công việc cho người dân, doanh nghiệp. Từ CSDL đất đai đã được làm sạch, Đồng Nai đang từng bước khai thác theo 4 nhóm lợi ích chính.

Thứ nhất, phục vụ cải cách thủ tục hành chính theo hướng giảm giấy tờ, giảm yêu cầu giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp. Thứ hai, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai; giảm rủi ro trong quá trình giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất và công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Thứ ba, phục vụ công tác quy hoạch, đầu tư và phát triển hạ tầng; dữ liệu thửa đất làm cơ sở để rà soát, đánh giá quỹ đất, lập và điều chỉnh quy hoạch, dự liệu khả năng giải phóng mặt bằng, từ đó nâng cao tính khả thi trong triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội. Cuối cùng là tăng cường minh bạch và kết nối với các ngành như: công chứng, thuế, cư trú, thanh tra, kiểm tra…

Thượng tá Đoàn Thị Phẩm, Phó Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06), Công an tỉnh cho biết: Dữ liệu đất đai sau khi được làm sạch đã hỗ trợ rất hiệu quả cho việc cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký, quản lý cư trú. Thời gian tới, Công an tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh và chính quyền cơ sở để rà soát, bổ sung các thông tin còn thiếu; đồng thời khai thác dữ liệu từ CSDL quốc gia về đất đai để thay thế việc yêu cầu người dân nộp giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp trong giải quyết hồ sơ cư trú.

Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hoàng cho rằng: Làm giàu, làm sạch CSDL đất đai là bước chuyển mạnh mẽ từ phương thức quản lý thủ công sang quản lý hiện đại, minh bạch. CSDL đất đai “đúng, đủ, sạch, sống” không chỉ góp phần hoàn thành nhiệm vụ xây dựng CSDL quốc gia về đất đai mà còn tạo nền tảng quan trọng cho Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Đối với quản lý nhà nước, dữ liệu đất đai giúp công tác quy hoạch, cấp phép, thu thuế, giải quyết tranh chấp và kiểm soát thị trường bất động sản chính xác, nhanh chóng, minh bạch hơn; đồng thời cung cấp công cụ hỗ trợ đắc lực cho công tác chỉ đạo, điều hành. Đối với người dân và doanh nghiệp, các thủ tục như: cấp giấy chứng nhận, chuyển nhượng, thừa kế, thế chấp được rút ngắn thời gian, giảm chi phí, hạn chế phát sinh tranh chấp, khiếu kiện; qua đó góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy người dân làm trung tâm.

Hoàng Lộc