Ung thư da: nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa hiệu quả
Ung thư da là bệnh ung thư thường gặp, xuất hiện chủ yếu ở vùng da tiếp xúc nhiều với ánh nắng và có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu phát hiện sớm.
Theo các bác sĩ Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, ung thư da là bệnh ung thư xuất phát từ biểu mô da - lớp mô che phủ bên ngoài cơ thể.
Khi các tế bào da tăng sinh bất thường và mất kiểm soát, chúng có thể hình thành khối u ác tính. Tùy theo lớp tế bào bị tổn thương, ung thư da được chia thành nhiều thể khác nhau, trong đó phổ biến nhất là ung thư biểu mô tế bào đáy và ung thư biểu mô tế bào vảy.
Có hai loại ung thư da thường gặp nhất là ung thư biểu mô tế bào đáy và ung thư biểu mô tế bào vảy, đều có liên quan chặt chẽ đến việc phơi nhiễm ánh nắng mặt trời và cháy nắng.
Ngoài ra, ung thư da còn bao gồm ung thư da hắc tố (melanoma) - tuy ít gặp nhưng có mức độ ác tính cao, và nhóm ung thư da không hắc tố chiếm đa số các trường hợp.
Ung thư da gây ảnh hưởng chức năng và thẩm mỹ. Ảnh minh họa
Nguyên nhân hàng đầu gây ung thư da là tiếp xúc kéo dài với tia cực tím (UVA, UVB) trong ánh nắng mặt trời. Bên cạnh đó, bức xạ ion hóa, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài, các bệnh viêm da mạn tính, phơi nhiễm asen, yếu tố gia đình, hút thuốc lá, bệnh bạch tạng và nhiễm virus HPV cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Đồng thời, ung thư da thường gặp hơn ở người sống tại vùng có cường độ ánh nắng cao, người lớn tuổi và người da trắng. Nguy cơ mắc ung thư biểu mô tế bào vảy tăng rõ rệt theo tuổi, đặc biệt ở nhóm trên 75 tuổi.
Triệu chứng điển hình của ung thư da là các tổn thương da thay đổi bất thường như mụn, khối u, vết loét lâu lành, mảng da bong vảy hoặc đổi màu.
Một số tổn thương tiền ung thư do ánh nắng, nếu không được theo dõi và điều trị, có thể tiến triển thành ung thư da. Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào, người bệnh cần đi khám chuyên khoa da liễu hoặc ung bướu.
Về điều trị, ung thư da có thể được kiểm soát hiệu quả bằng phẫu thuật, xạ trị, hóa trị hoặc liệu pháp quang động, tùy thuộc vào loại ung thư, kích thước và giai đoạn bệnh. Phát hiện sớm giúp tăng khả năng điều trị triệt để và giảm nguy cơ biến chứng.
Để phòng ngừa ung thư da, các bác sĩ khuyến cáo người dân hạn chế tiếp xúc với ánh nắng gay gắt, sử dụng kem chống nắng thường xuyên, mặc quần áo chống nắng, đội mũ rộng vành khi ra ngoài và tránh sử dụng giường tắm nắng. Việc chủ động bảo vệ da và thăm khám định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc ung thư da.
