Uống trà xanh thế nào có lợi cho tim mạch?
Trà xanh là thức uống quen thuộc, nhưng uống đúng thời điểm, lượng vừa phải và phù hợp cơ địa có thể hỗ trợ tim mạch trong chế độ ăn lành mạnh.
Trà xanh chứa nhiều hợp chất thực vật, trong đó đáng chú ý là nhóm catechin, đặc biệt epigallocatechin-3-gallate (EGCG). Các chất này được nghiên cứu về khả năng tác động đến huyết áp, cholesterol và chức năng mạch máu. Các phân tích tổng hợp từ nhiều thử nghiệm lâm sàng cho thấy trà xanh có thể giúp giảm nhẹ huyết áp và cải thiện một số chỉ số mỡ máu. Tuy nhiên, mức độ tác động không lớn và không có nghĩa uống càng nhiều trà xanh thì tim mạch càng khỏe.
Vì vậy, điều đáng quan tâm không chỉ là trà xanh có lợi gì mà còn là uống thế nào để phù hợp với sức khỏe, tốt cho tim mạch nhất.
1. Nên uống 2-3 tách trà xanh/ngày
Với người trưởng thành khỏe mạnh, 2–3 tách trà xanh không đường mỗi ngày có thể là mức dùng vừa phải, phù hợp để đưa trà xanh vào chế độ ăn lành mạnh. Một số tổng quan nghiên cứu ghi nhận mức tiêu thụ khoảng 2–3 tách trà/ngày có liên quan đến các chỉ dấu và nguy cơ tim mạch thuận lợi hơn, dù bằng chứng chủ yếu từ các nghiên cứu quan sát nên chưa thể khẳng định quan hệ nhân quả.
Không nên hiểu rằng uống càng nhiều càng tốt. Lượng trà thực tế còn phụ thuộc độ đậm, dung tích mỗi tách và lượng caffeine; người nhạy cảm với caffeine nên điều chỉnh lượng uống phù hợp.

Với trà xanh pha uống thông thường, điều quan trọng là sử dụng ở mức vừa phải và xem đây như một phần của chế độ ăn lành mạnh. Ảnh AI.
2. Nên uống trà xanh vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều
Trà xanh có chứa caffeine, dù lượng caffeine thay đổi tùy loại trà, lượng trà sử dụng và cách pha. Với người nhạy cảm, caffeine có thể gây bồn chồn, hồi hộp hoặc khó ngủ. Vì vậy, nếu uống trà xanh thường xuyên, buổi sáng hoặc đầu giờ chiều thường là lựa chọn thuận tiện hơn, nhất là với người dễ mất ngủ. Không nên uống trà quá muộn nếu nhận thấy giấc ngủ bị ảnh hưởng.
Điều này cũng liên quan gián tiếp đến sức khỏe tim mạch. Giấc ngủ không đầy đủ hoặc bị gián đoạn kéo dài không có lợi cho việc duy trì huyết áp và sức khỏe chuyển hóa. Ngược lại, người không nhạy cảm với caffeine không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn trà xanh vào buổi chiều. Điểm quan trọng là theo dõi phản ứng của cơ thể và tránh để trà ảnh hưởng đến giấc ngủ.
3. Không nên uống khi bụng đói
Ở một số người, uống trà khi bụng rỗng có thể gây cảm giác cồn cào, buồn nôn hoặc khó chịu ở dạ dày. Khi đó, uống trà sau bữa ăn hoặc cùng một lượng thức ăn nhẹ có thể dễ dung nạp hơn. Do đó, nên uống trà xanh sau bữa ăn khoảng 30-60 phút.
4. Không uống trà xanh sát bữa ăn vì ảnh hưởng đến hấp thu sắt
Đây là điều người uống trà thường xuyên, đặc biệt người có nguy cơ thiếu sắt cần biết. Các polyphenol trong trà có thể làm giảm hấp thu sắt không heme, loại sắt chủ yếu có trong thực phẩm thực vật và thực phẩm tăng cường sắt. Một thử nghiệm ở phụ nữ khỏe mạnh cho thấy uống trà cùng bữa ăn làm giảm hấp thu sắt không heme; khi uống trà sau bữa ăn khoảng một giờ, tác động ức chế này giảm đi đáng kể.
Điều này không có nghĩa người khỏe mạnh phải bỏ trà xanh. Với người không có nguy cơ thiếu sắt, ảnh hưởng từ một tách trà trong chế độ ăn tổng thể thường không phải vấn đề lớn. Tuy nhiên, người từng thiếu sắt, thiếu máu thiếu sắt hoặc có chế độ ăn ít nguồn sắt nên tránh uống trà ngay cùng bữa ăn giàu sắt. Có thể uống trà giữa các bữa ăn hoặc cách bữa ăn khoảng một giờ để hạn chế ảnh hưởng đến hấp thu sắt.
5. Lưu ý khi uống trà xanh ở người đang điều trị tăng huyết áp, cholesterol
Nếu đang dùng thuốc điều trị tim mạch hoặc các yếu tố nguy cơ tim mạch, người bệnh không nên tự ý thay đổi thuốc chỉ vì uống trà xanh. Các nghiên cứu cho thấy, trà xanh có thể tác động nhẹ đến huyết áp và một số chỉ số lipid, nhưng mức độ ảnh hưởng không thể so sánh với vai trò của thuốc ở người đã có chỉ định điều trị.
Đặc biệt, nếu muốn sử dụng chiết xuất trà xanh hoặc thực phẩm bổ sung chứa hàm lượng catechin cao, nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ, nhất là khi đang dùng nhiều loại thuốc hoặc có bệnh lý nền.
Với trà xanh pha uống thông thường, sử dụng ở mức vừa phải và xem đây như một phần của chế độ ăn lành mạnh. Trà xanh có thể là một lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn tốt cho tim mạch nếu được sử dụng hợp lý.
Một số nguyên tắc đơn giản có thể áp dụng khi uống trà xanh:
- Uống lượng vừa phải.
- Với người nhạy cảm với caffeine hoặc dễ mất ngủ, ưu tiên uống vào buổi sáng và đầu giờ chiều.
- Không uống trà xanh khi bụng đói.
- Người có nguy cơ thiếu sắt nên tránh uống trà ngay cùng bữa ăn giàu sắt.
- Phân biệt trà xanh pha thông thường với các sản phẩm chiết xuất cô đặc.
- Không dùng trà xanh để thay thế thuốc điều trị tăng huyết áp, rối loạn cholesterol hoặc bệnh tim mạch.
Trà xanh có thể góp phần vào một lối sống tốt cho tim, nhưng sức khỏe tim mạch không phụ thuộc vào một loại đồ uống. Kiểm soát huyết áp và cholesterol, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống cân bằng, vận động thường xuyên, ngủ đủ và tuân thủ điều trị khi có bệnh vẫn là những yếu tố quan trọng nhất.

