Ưu đãi thuế phải có căn cứ, đúng đối tượng

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. Ảnh: Lâm Hiển

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp. Ảnh: Lâm Hiển

Mở rộng chính sách ưu đãi thuế cho giáo dục

Trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 71-NQ/TW, đồng thời khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn.

Theo Thứ trưởng Lê Tấn Cận, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã có chính sách ưu đãi đối với dự án, cơ sở hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cho thấy một số quy định không còn phù hợp hoặc chưa bao quát đầy đủ các đối tượng.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Lâm Hiển

Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, quy định về miễn thuế đối với cơ sở giáo dục công lập chưa phù hợp với các quy định mới về đơn vị sự nghiệp công lập. Phạm vi ưu đãi cũng chưa bao quát đầy đủ các cấp học trong hệ thống giáo dục quốc dân và chưa thể hiện đầy đủ chủ trương không áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập, cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận trình bày Tờ trình dự án Luật. Ảnh: Lâm Hiển

Liên quan đến hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành cũng chưa có chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp thực hiện hoạt động này.

Với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, pháp luật hiện hành đã có ưu đãi đối với đất sử dụng cho giáo dục, nhưng chưa bao quát đầy đủ các loại hình cơ sở giáo dục trong nước và chưa thể hiện đầy đủ chủ trương về chính sách đất đai, thuế đối với cơ sở giáo dục.

Không tán thành miễn thuế với thu nhập từ cung cấp suất ăn

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập; miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất sử dụng cho mục đích giáo dục, đào tạo của các cơ sở này, cũng như chính sách liên quan đến đồng bào dân tộc thiểu số.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật. Ảnh: Lâm Hiển

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban không tán thành đề xuất miễn thuế đối với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, do chưa đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn. Chính sách thuế cũng không trực tiếp bảo đảm an toàn thực phẩm và chưa có cơ sở khẳng định lợi ích từ việc miễn thuế sẽ được chuyển thành giảm giá hoặc nâng cao chất lượng suất ăn.

Đối với đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, Thường trực Ủy ban đề nghị tiếp tục nghiên cứu, đánh giá kỹ. Nếu áp dụng, cần xác định rõ địa bàn, tiêu chí “không vì lợi nhuận”, nguyên tắc không phân chia lợi nhuận và tái đầu tư cho giáo dục.

Theo cơ quan thẩm tra, chỉ nên miễn thuế đối với thu nhập trực tiếp từ hoạt động giáo dục; các hoạt động kinh doanh, thương mại độc lập phải được hạch toán riêng và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định. Cùng với đó, cần tăng cường quản lý, hậu kiểm để tránh lợi dụng chính sách ưu đãi.

Về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Thường trực Ủy ban đề nghị làm rõ căn cứ chính trị, thực tiễn, mức độ miễn, giảm và phạm vi áp dụng. Trường hợp miễn thuế đối với đất sử dụng cho giáo dục, cần xác định rõ diện tích được miễn và không được miễn khi cơ sở giáo dục sử dụng đất kết hợp cho hoạt động kinh doanh, thương mại, dịch vụ.

Mỗi đề xuất chính sách phải có cơ sở cụ thể

Cho ý kiến về đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các cơ quan nghiên cứu kỹ, đặt chính sách này trong tổng thể các chủ trương đang triển khai về miễn học phí, chăm sóc sức khỏe Nhân dân và tổ chức suất ăn cho học sinh tại trường.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây đều là những chính sách có ý nghĩa nhân văn, song cần đánh giá đầy đủ cơ sở thực tiễn, tác động và nguồn lực thực hiện. Cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra và các cơ quan liên quan cần tiếp tục trao đổi, làm rõ căn cứ, số liệu, bảo đảm mỗi đề xuất chính sách đều có cơ sở cụ thể trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Lâm Hiển

Về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập, cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị làm rõ những vướng mắc, bất cập của quy định hiện hành; đánh giá tác động đến thu ngân sách nhà nước, cân nhắc giữa chi phí ngân sách và lợi ích chính sách mang lại.

Đối với cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, cần xác định rõ tiêu chí, điều kiện để được hưởng ưu đãi và phạm vi thu nhập được miễn thuế, tránh mở rộng ưu đãi sang các hoạt động kinh doanh, đầu tư tài chính, cho thuê tài sản hoặc dịch vụ thương mại không trực tiếp phục vụ mục tiêu giáo dục.

Với chính sách miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất sử dụng cho mục đích giáo dục, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần quy định rõ phạm vi, mức độ miễn thuế, nhất là trường hợp đất được sử dụng đa mục đích, bảo đảm việc xác định nghĩa vụ tài chính minh bạch, thống nhất.

Về đề xuất bãi bỏ thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất lấn, chiếm, Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ cơ sở chính sách và yêu cầu thực tiễn, bảo đảm không tạo kẽ hở để lợi dụng chính sách, hợp thức hóa hành vi lấn, chiếm đất. Đồng thời, cần đánh giá tác động đến sự công bằng về nghĩa vụ tài chính giữa người sử dụng đất hợp pháp và người có hành vi lấn, chiếm đất.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, các chính sách trong dự án Luật cơ bản đi đúng hướng, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, giảm gánh nặng cho người lao động và cập nhật chính sách thuế phù hợp với thực tiễn đất đai, kinh tế số.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần đặc biệt quan tâm đến tính ổn định lâu dài của chính sách và khả năng tổ chức thực hiện, nhất là trong điều kiện dữ liệu phục vụ công tác quản lý còn chưa đầy đủ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu kết luận nội dung thảo luận. Ảnh: Lâm Hiển

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Kinh tế và Tài chính, các cơ quan của Quốc hội và cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đặc biệt là ý kiến của Chủ tịch Quốc hội và cơ quan thẩm tra; hoàn thiện hồ sơ dự án Luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai theo đúng quy định.

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn của từng chính sách thuế, bảo đảm không mở rộng đối tượng, phạm vi và mức độ ưu đãi khi chưa được đánh giá đầy đủ.