Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chuẩn bị 'số hóa' toàn bộ chứng chỉ hành nghề chứng khoán bản giấy

Dự kiến bắt đầu chuyển đổi từ ngày 1/11/2026

Việc xây dựng dự thảo được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thực hiện trên cơ sở Nghị định 245 ngày 11/9/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 155 ngày 31/12/2020 quy định chi tiết một số điều của Luật Chứng khoán và Thông tư 135 ngày 26/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về hành nghề chứng khoán.

Hiện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang lấy ý kiến các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ và cá nhân được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán về dự thảo hướng dẫn. Thời hạn gửi ý kiến góp ý là trước ngày 20/10/2026.

Theo dự thảo, việc chuyển đổi chứng chỉ hành nghề chứng khoán bản giấy sang bản điện tử dự kiến bắt đầu từ ngày 1/11/2026 và được thực hiện trong thời hạn một năm. Trong năm đầu tiên, người hành nghề đang làm việc tại công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ sẽ thực hiện chuyển đổi theo lịch của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Đối với những người không làm việc tại các tổ chức này, việc chuyển đổi sẽ do cá nhân chủ động thực hiện trong thời hạn quy định.

Sau khi hết thời hạn một năm, người chưa hoàn tất chuyển đổi vẫn có thể tiếp tục thực hiện thủ tục. Tuy nhiên, người này sẽ không được ghi nhận trạng thái “người hành nghề chứng khoán” trên hệ thống quản lý của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho đến khi hoàn tất việc chuyển đổi.

Người hành nghề phải nộp lại chứng chỉ bản giấy

Theo dự thảo, cá nhân được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán phải kê khai thông tin và cung cấp hồ sơ trên hệ thống theo hướng dẫn. Sau khi hoàn tất chuyển đổi, chứng chỉ bản giấy cũng phải được nộp lại.

Trường hợp có thay đổi thông tin cá nhân trên chứng chỉ như họ tên, quốc tịch, hộ chiếu hoặc ngày sinh, người được cấp phải thực hiện thủ tục cấp lại chứng chỉ hành nghề chứng khoán theo quy định thay vì thực hiện thủ tục chuyển đổi thông thường. Đối với các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ, dự thảo quy định trách nhiệm thông báo, đôn đốc người hành nghề thuộc đơn vị thực hiện chuyển đổi đúng thời hạn. Các tổ chức này đồng thời phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước để xác nhận quá trình làm việc của người hành nghề.

Thời hạn xử lý xác nhận quá trình làm việc dự kiến là 5 ngày làm việc.

Từ năm 2027, xác nhận quá trình làm việc được tự động hóa

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là việc tự động hóa xác nhận quá trình làm việc của người hành nghề. Theo kế hoạch, từ ngày 1/1/2027, tính năng xác nhận quá trình làm việc trên hệ thống quản lý công ty chứng khoán (SCMS) đối với công ty chứng khoán và hệ thống quản lý công ty quản lý quỹ (FMS) đối với công ty quản lý quỹ sẽ được vận hành tự động. Qua đó, các tổ chức sử dụng người hành nghề có thể thực hiện xác nhận trực tiếp trên hệ thống thay cho hình thức xác nhận bằng công văn.

Bên cạnh việc xác nhận quá trình làm việc, các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ có trách nhiệm tổng hợp chứng chỉ bản giấy cùng danh sách bàn giao để gửi về Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Các tổ chức cũng phải cung cấp tài liệu hoặc bản án liên quan đến vi phạm của người hành nghề, nếu có.

Tiếp nối việc cấp chứng chỉ hành nghề điện tử

Việc chuyển đổi chứng chỉ hành nghề chứng khoán bản giấy là bước tiếp theo sau khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước triển khai cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán điện tử từ ngày 1/7/2026, theo Nghị định 245/2025/NĐ-CP và Thông tư 135/2025/TT-BTC. Theo đó, các cá nhân đã được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán bản giấy trước ngày 1/7/2026 sẽ thực hiện chuyển đổi sang bản điện tử sau khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ban hành thông báo hướng dẫn. Nếu được triển khai theo dự kiến, việc chuyển đổi sẽ tạo lộ trình chuyển tiếp đối với toàn bộ người hành nghề đã được cấp chứng chỉ bản giấy, đồng thời từng bước đưa việc quản lý, xác nhận thông tin và quá trình hành nghề lên hệ thống điện tử.