Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Thanh Hóa: 70 năm giữ nghiêm kỷ luật, liêm chính của Đảng

Đoàn Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Thanh Hóa trong chương trình về nguồn tại cây Gội ghi dấu địa điểm Di tích thành lập Ban Kiểm tra Trung ương. Ảnh: Lê Hợi

Từ giữ nghiêm kỷ luật đến xây dựng Đảng trong sạch

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: “Không kiểm tra, giám sát cũng có nghĩa là không lãnh đạo; lãnh đạo mà không kiểm tra, giám sát thì lãnh đạo trở thành quan liêu”. Quan điểm đó cho thấy kiểm tra, giám sát không phải là khâu đứng sau lãnh đạo, mà là một phương thức quan trọng để bảo đảm chủ trương, nghị quyết của Đảng được tổ chức thực hiện đúng hướng, đúng nguyên tắc.

Ngay từ những ngày đầu, Đảng ta đã đặc biệt coi trọng công tác kiểm tra. Ngày 16/10/1948, Ban Thường vụ Trung ương Đảng khóa I quyết định thành lập Ban Kiểm tra Trung ương - cơ quan kiểm tra chuyên trách đầu tiên của Đảng.

Tại Thanh Hóa, ngày 1/11/1956, Tỉnh ủy quyết định thành lập Ban Kiểm tra Tỉnh ủy và phân công một đồng chí Tỉnh ủy viên phụ trách. Đầu năm 1957, đồng chí Nguyễn Đức Nhuận, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy được phân công làm Trưởng Ban Kiểm tra Tỉnh ủy.

Ngay từ những ngày đầu, công tác kiểm tra đã hướng vào những vấn đề cốt lõi của công tác xây dựng Đảng như chấp hành Điều lệ Đảng; tư cách, phương pháp làm việc của đảng viên; đấu tranh với biểu hiện quan liêu, lạm dụng chức vụ; giữ gìn dân chủ, kỷ luật trong Đảng; giải quyết khiếu nại về kỷ luật và kiểm tra tài chính Đảng.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cán bộ ngành kiểm tra Đảng Thanh Hóa vừa thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, vừa tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu, bảo vệ sản xuất, xây dựng hậu phương, góp phần cùng quân và dân trong tỉnh chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến.

Cùng với sự phát triển của cách mạng, hệ thống kiểm tra Đảng từng bước được củng cố. Từ tháng 3/1961, ban kiểm tra cấp huyện được thành lập ở một số địa phương; đến tháng 7/1964, ban kiểm tra được thành lập ở tất cả các huyện, thị xã. Năm 1983, ủy ban kiểm tra được thành lập đến đảng ủy cơ sở, đánh dấu bước phát triển mới về tổ chức, đội ngũ và chức năng, nhiệm vụ của ngành kiểm tra Đảng Thanh Hóa.

Trong thời kỳ đổi mới, công tác kiểm tra, giám sát ngày càng chuyển mạnh từ phát hiện, xử lý vi phạm sang chủ động phòng ngừa, cảnh báo, giúp tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên tự soi, tự sửa. Giai đoạn 2020-2025, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy đã chủ động tham mưu xây dựng chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa; tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinh sai phạm như quản lý đất đai, tài chính, tài sản công, đầu tư công và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên.

Qua 70 năm, dù nhiệm vụ ở từng giai đoạn có khác nhau, mục tiêu xuyên suốt vẫn là giữ nghiêm kỷ luật của Đảng, bảo vệ cái đúng, ngăn ngừa cái sai, góp phần củng cố đoàn kết và xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh.

Kiểm tra để phòng ngừa, giám sát để cảnh báo

Từ ngày 1/7/2025, Thanh Hóa vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Số lượng tổ chức đảng trực thuộc Tỉnh ủy tăng từ 30 lên 170 đơn vị; toàn tỉnh có 166 đảng bộ xã, phường. Quy mô tổ chức lớn hơn, khối lượng công việc nhiều hơn đặt ra yêu cầu công tác kiểm tra, giám sát phải đi trước một bước.

Trước yêu cầu đó, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy chuyển mạnh sang tăng cường giám sát thường xuyên, chủ động nắm tình hình ngay từ cơ sở. Ngày 19/8/2025, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 52-KH/UBKTTU về tăng cường nắm tình hình, giám sát thường xuyên việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; thành lập tổ tổng hợp và 20 tổ giám sát trực tiếp bám 166 đảng ủy xã, phường.

Điểm đáng chú ý là giám sát không chỉ nhằm phát hiện hạn chế mà còn để đôn đốc, hướng dẫn, tổng hợp khó khăn, vướng mắc, kiến nghị cấp có thẩm quyền giải quyết. Qua giám sát thường xuyên, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy đã ban hành 4 báo cáo, kiến nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy lãnh đạo, chỉ đạo giải quyết 19 nhóm khó khăn, vướng mắc liên quan đến tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ, cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, phân công, phân cấp, phân quyền.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy thực hiện 35 nhiệm vụ do Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Tỉnh ủy giao, tập trung vào những vấn đề có tác động trực tiếp đến hiệu lực quản lý và phát triển của tỉnh như thực hiện kết luận thanh tra, kiểm toán; quản lý đất đai, đầu tư xây dựng cơ bản, các dự án tồn đọng; thực thi đạo đức công vụ; xây dựng trường học tại các xã biên giới; quản lý, sử dụng tài sản công; chuyển đổi số và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy cũng tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy thành lập 14 đoàn giám sát qua 4 đợt về công tác bầu cử ĐBQH khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại 166 xã, phường; thành lập 15 đoàn kiểm tra tập trung vào vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, chuyển đổi số, thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số và đánh giá cán bộ lãnh đạo, quản lý.

Những kết quả đó cho thấy công tác kiểm tra, giám sát đang được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với nhiệm vụ phát triển. Kiểm tra không đứng ngoài quá trình vận hành của bộ máy, mà trở thành một phương thức lãnh đạo hữu hiệu, góp phần bảo đảm chủ trương được thực hiện đúng, bộ máy vận hành thông suốt, cán bộ thực thi đúng chức trách và quyền lực được kiểm soát.

Kỷ luật nghiêm minh, giữ vững niềm tin

Kiểm tra, giám sát muốn có sức răn đe và giáo dục phải gắn với xử lý nghiêm minh những vi phạm. Từ đầu năm 2026 đến nay, cấp ủy các cấp kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với 1 tổ chức đảng và 33 đảng viên; qua kiểm tra kết luận 27 đảng viên có vi phạm, khuyết điểm, 11 trường hợp phải thi hành kỷ luật.

Ủy ban kiểm tra các cấp kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với 11 tổ chức đảng và 127 đảng viên; qua kiểm tra kết luận 8 tổ chức đảng và 121 đảng viên có vi phạm, khuyết điểm; 4 tổ chức đảng và 88 đảng viên phải thi hành kỷ luật.

Cùng với đó, ủy ban kiểm tra các cấp kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát đối với 215 tổ chức đảng; kiểm tra việc thi hành kỷ luật Đảng đối với 37 tổ chức đảng; kiểm tra, xác minh tài sản, thu nhập đối với 461 đảng viên. Cấp ủy, chi bộ giám sát chuyên đề 1.641 tổ chức đảng và 2.353 đảng viên; ủy ban kiểm tra các cấp giám sát chuyên đề 941 tổ chức đảng và 1.420 đảng viên.

Công tác thi hành kỷ luật được thực hiện nghiêm túc. Cấp ủy các cấp và chi bộ đã thi hành kỷ luật 3 tổ chức đảng và 84 đảng viên; ủy ban kiểm tra các cấp thi hành kỷ luật 1 tổ chức đảng và 193 đảng viên.

Những con số trên cho thấy kỷ luật của Đảng được thực hiện nghiêm minh. Tuy nhiên, mục tiêu cuối cùng không phải là xử lý cho nhiều, mà là giữ vững sự trong sạch của tổ chức đảng, giáo dục, cảnh tỉnh, ngăn ngừa vi phạm và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên, Nhân dân.

Muốn giữ nghiêm kỷ luật của Đảng, trước hết người làm công tác kiểm tra phải giữ mình. Cán bộ kiểm tra phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, nghiệp vụ tinh thông, công tâm, khách quan, không né tránh, không nể nang. Hiện Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy có 10 thành viên; 100% có trình độ chuyên môn từ đại học trở lên và lý luận chính trị cao cấp. Toàn tỉnh có 166 ủy ban kiểm tra đảng ủy xã, phường và 4 ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ quan, với 738 thành viên.

Thời gian tới, ngành kiểm tra Đảng Thanh Hóa tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường giám sát việc thực hiện các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị; tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực như giải phóng mặt bằng, quản lý đất đai, đầu tư, vệ sinh an toàn thực phẩm; hoàn thiện cơ chế phối hợp với các cơ quan tham mưu, thanh tra, kiểm toán và cơ quan bảo vệ pháp luật; đẩy mạnh chuyển đổi số, số hóa hồ sơ, tài liệu.

70 năm là một chặng đường vẻ vang, đồng thời là điểm tựa để ngành kiểm tra Đảng Thanh Hóa bước vào chặng đường mới với yêu cầu cao hơn. Giữ liêm chính cho Đảng hôm nay không chỉ là phát hiện, xử lý sai phạm, mà quan trọng hơn là nhận diện nguy cơ từ sớm, cảnh báo từ xa, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, giúp tổ chức đảng tự soi, tự sửa và tháo gỡ những điểm nghẽn từ cơ sở.

Từ truyền thống 70 năm, đội ngũ cán bộ kiểm tra Đảng Thanh Hóa tiếp tục giữ vững bản lĩnh, công tâm, khách quan; kiểm tra có trọng tâm, giám sát có chiều sâu, xử lý nghiêm minh, đúng quy định. Qua đó, góp phần để kỷ luật của Đảng thực sự trở thành sức mạnh xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới và củng cố niềm tin của Nhân dân.