Ủy ban Văn hóa và Xã hội khảo sát hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo tại Bắc Ninh

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng - Trưởng đoàn khảo sát - chủ trì cuộc làm việc

Báo cáo Đoàn khảo sát, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Bắc Ninh Đào Duy Trọng cho biết, trên địa bàn tỉnh hiện có 2 tôn giáo được Nhà nước công nhận và hoạt động ổn định là Phật giáo và Công giáo. Phật giáo có số lượng tín đồ và cơ sở thờ tự lớn nhất, với 1.566 cơ sở thờ tự, 544 chức sắc, nhà tu hành và khoảng 442.500 tín đồ. Công giáo có 120 cơ sở thờ tự, 155 điểm sinh hoạt tập trung, hơn 51.000 giáo dân, cùng nhiều cơ sở giáo dục, bảo trợ xã hội hoạt động hiệu quả, có đóng góp tích cực vào công tác an sinh xã hội tại địa phương.

Về tín ngưỡng dân gian, Bắc Ninh có mật độ cơ sở tín ngưỡng thuộc nhóm cao trong cả nước. Toàn tỉnh hiện có 3.696 cơ sở tín ngưỡng, bao gồm đình, đền, miếu, nghè, am, điếm và các cơ sở thờ tự khác; trong đó có 805 cơ sở đã được xếp hạng di tích các cấp, nhiều di tích gắn với lễ hội truyền thống, sinh hoạt văn hóa cộng đồng và các loại hình di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu. Hoạt động tín ngưỡng diễn ra sôi động, đặc biệt vào các dịp lễ, Tết, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh Phan Thế Tuấn phát biểu tại cuộc làm việc

Cùng với hệ thống tín ngưỡng, tôn giáo truyền thống, những năm gần đây, tỉnh Bắc Ninh xuất hiện một số mô hình sinh hoạt tín ngưỡng mới, như: điểm thờ tự do cá nhân, hộ gia đình đầu tư xây dựng trên đất tư nhân; hoạt động tín ngưỡng kết hợp yếu tố dịch vụ; sinh hoạt tín ngưỡng trên môi trường số (livestream nghi lễ, tiếp nhận công đức trực tuyến…). Những mô hình này phản ánh nhu cầu tâm linh đa dạng của người dân trong bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội và chuyển đổi số, song cũng đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước.

“Nhìn chung, tình hình tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh ổn định, các hoạt động cơ bản diễn ra đúng pháp luật; đồng bào các tôn giáo tin tưởng, chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, hoạt động nhân đạo, từ thiện, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh”, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh Phan Thế Tuấn khẳng định.

Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Bắc Ninh Đào Duy Trọng báo cáo Đoàn khảo sát

Tuy nhiên, trước những biến đổi nhanh của đời sống xã hội và sự xuất hiện của các loại hình sinh hoạt tín ngưỡng mới, đặc biệt là trong bối cảnh chuyển đổi số và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này ngày càng trở nên cấp thiết. Tỉnh Bắc Ninh kiến nghị xem xét sửa đổi, bổ sung Luật Tín ngưỡng, tôn giáo theo hướng hoàn thiện khung pháp lý điều chỉnh toàn diện các loại hình hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo đang phát sinh trong thực tiễn; bổ sung quy định về quản lý hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trong môi trường số.

Rà soát, điều chỉnh các quy định về thẩm quyền quản lý nhà nước trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; bảo đảm phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp chính quyền, tránh chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ, tạo thuận lợi cho việc giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh tại cơ sở... Theo Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Bắc Ninh Đào Duy Trọng, “các quy định cần bảo đảm hài hòa giữa việc bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân với yêu cầu phòng ngừa, ngăn chặn hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để trục lợi, vi phạm pháp luật”.

Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Thị Mai Thoa tìm hiểu thêm về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo tại Bắc Ninh

Tại cuộc làm việc, các thành viên Đoàn khảo sát tìm hiểu thêm về những vướng mắc, bất cập trong thực hiện chính sách pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh; việc quản lý và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp…

Sau gần 8 năm triển khai thi hành, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo đã phát huy vai trò quan trọng trong việc tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất, tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân tôn giáo trong việc thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, đồng thời tạo thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo. Tuy nhiên, những phản ánh tại các địa phương cho thấy nhiều vướng mắc, bất cập, đòi hỏi phải nghiên cứu sửa đổi một số quy định.

Toàn cảnh cuộc làm việc

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng - Trưởng đoàn khảo sát cho biết, việc sửa đổi Luật Tín ngưỡng, tôn giáo đã được đưa vào chương trình xây dựng pháp luật năm 2026, dự kiến sẽ trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI (tháng 4/2026). Ủy ban Văn hóa và Xã hội được giao chủ trì thẩm tra dự án Luật này.

“Lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo rất đa dạng, đã và đang có những thay đổi mạnh mẽ. Bắc Ninh là vùng đất văn hiến có bề dày lịch sử, văn hóa lâu đời với nhiều giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống đặc sắc của dân tộc, cùng nhiều cơ sở tôn giáo. Vì thế, những thông tin thực tiễn cụ thể được đại diện địa phương cung cấp tại cuộc làm việc rất hữu ích cho Ủy ban trong quá trình thẩm tra dự án Luật, để khi Luật được ban hành sẽ đi vào cuộc sống, vừa bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, vừa tạo thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo”, Phó Chủ nhiệm Triệu Thế Hùng nhấn mạnh.

Đoàn khảo sát thực tế tại chùa Bổ Đà

Trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã được giao nhiều thẩm quyền hơn, Phó Chủ nhiệm Triệu Thế Hùng đề nghị tỉnh Bắc Ninh quan tâm công tác đào tạo cán bộ cấp xã chuyên ngành dân tộc - tôn giáo để đáp ứng yêu cầu thực tiễn ngày càng cao.

Trong khuôn khổ chương trình, Đoàn đã khảo sát thực tế tại chùa Bổ Đà.

Tin và ảnh: Nhật Linh