Văn hóa kết nối con người với con người, vượt qua mọi khoảng cách và khác biệt

Tối 1.10 tại Hoàng thành Thăng Long, Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai với chủ đề “Hội tụ di sản – Kết nối tương lai” đã chính thức mở màn bằng Lễ khai mạc rực rỡ sắc màu, nơi những thanh âm của di sản văn hóa Việt Nam hòa cùng sắc màu văn hóa quốc tế. 

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà; Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh; Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng và các đại biểu tham quan các gian trưng bày trước giờ khai mạc

Lễ hội do Bộ VHTTDL, Bộ Ngoại giao và UBND TP. Hà Nội tổ chức, diễn ra vào đúng dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO. 

Dự chương trình có Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà; Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng.

Đại diện các đại biểu quốc tế có ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO.

Các đại biểu dự Lễ khai mạc

Cùng dự có các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các ban, bộ ngành Trung ương và TP. Hà Nội; các vị đại sứ, đại diện các cơ quan ngoại giao, các tổ chức quốc tế, các đoàn nghệ thuật Việt Nam và quốc tế cùng đông đảo người dân tại Hà Nội.

Hội tụ văn hóa chính là hội tụ những giá trị chung của nhân loại

Phát biểu tại Lễ khai mạc, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ, di sản là ký ức của mỗi dân tộc, là kết tinh của trí tuệ, lao động và sáng tạo qua hàng nghìn năm lịch sử. Nhưng di sản không chỉ thuộc về quá khứ, các giá trị di sản hiện diện trong hiện tại và là nguồn lực quan trọng để kiến tạo tương lai.

Mỗi quốc gia, mỗi dân tộc đều có những di sản riêng; nhưng khi cùng hội tụ sẽ hòa quyện, tạo nên sự đa dạng về các giá trị biểu đạt văn hóa, làm giàu thêm kho tàng văn minh nhân loại.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại Lễ khai mạc

Từ những làn điệu dân ca, những điệu múa, âm nhạc, nghệ thuật trình diễn dân gian; từ trang phục, ẩm thực, nghề thủ công truyền thống; đến những di tích, danh thắng, lễ hội và tri thức dân gian… tất cả đều kể những câu chuyện về con người, về văn hóa, quê hương, về khát vọng sống và những giá trị mà các thế hệ muốn trao truyền cho tương lai.

Bởi vậy, hội tụ di sản chính là hội tụ con người; hội tụ văn hóa chính là hội tụ những giá trị chung của nhân loại.

“Và Hà Nội hôm nay chính là một không gian như thế. Một Hà Nội nghìn năm văn hiến nhưng luôn vận động, đổi mới; một Hà Nội lưu giữ, lắng đọng chiều sâu lịch sử nhưng không ngừng mở rộng cánh cửa hội nhập; một Hà Nội truyền thống nhưng cũng là một thủ đô văn hiến, năng động, sáng tạo đầy khát vọng hướng tới tương lai, vươn tầm thời đại”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ hai

Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Việt Nam xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, động lực và nguồn lực quan trọng của đất nước. 

“Chúng tôi không ngừng xây dựng và phát huy nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; chủ động tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế để giá trị văn hóa được chuyển hóa thành sức mạnh nội sinh, thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững”, Phó Thủ tướng khẳng định. 

Trong hành trình đó, bảo tồn phải gắn với phát huy; truyền thống phải gắn với sáng tạo; di sản phải gắn với đời sống đương đại; văn hóa phải gắn với con người và phát triển; đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo để số hóa, bảo tồn, phục dựng và quảng bá di sản, làm cho những giá trị văn hóa chân chính đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ hai có sự tham gia của 50 quốc gia và tổ chức quốc tế với quy mô, nội dung và hình thức trải nghiệm phong phú: 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực, 18 quốc gia đăng ký chiếu phim, 19 đoàn nghệ thuật quốc tế với 220 nghệ sỹ thuộc 5 châu lục.

Đây là nhịp cầu vun đắp tình hữu nghị, sự thấu hiểu và lòng tin giữa các dân tộc để cùng nhau kiến tạo một thế giới hòa bình, nhân văn và phát triển bền vững của nhân loại; với sức mạnh kỳ diệu của văn hóa, kết nối con người với con người, vượt qua mọi khoảng cách và khác biệt để không một đường biên giới nào có thể ngăn cách sự đồng cảm, chia sẻ và khát vọng hòa bình.

Khai mạc Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ hai

Phó Thủ tướng mong muốn Lễ hội không chỉ để lại những ấn tượng đẹp, mà quan trọng hơn còn lan tỏa những giá trị bền vững và truyền đi 3 thông điệp:

Một là, hội tụ để cùng nhau thấu hiểu, kết nối để cùng nhau phát triển.

Hai là, trân trọng gìn giữ di sản để trao truyền; sáng tạo để làm giàu thêm giá trị di sản mỗi quốc gia và toàn cầu.

Ba là, từ Lễ hội kiến tạo một không gian văn hóa quốc tế - nơi thế giới đến với Việt Nam và Việt Nam đến gần hơn với thế giới; để cùng nhau kết nối văn hóa, hiểu nhau hơn và trên tất cả là cùng nhau xây dựng một thế giới hòa bình, nhân văn, thịnh vượng và phát triển bền vững.

“Chúng tôi mong muốn Lễ hội sẽ trở thành điểm hẹn thường xuyên của văn hóa thế giới; một không gian đối thoại, sáng tạo và hợp tác văn hóa quốc tế; nơi các giá trị di sản được hội tụ, lan tỏa và cùng nhau kiến tạo tương lai”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà kỳ vọng.

Không có không gian nào tổ chức Lễ hội thích hợp hơn Hoàng thành Thăng Long

Phát biểu tại Lễ khai mạc, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO nhấn mạnh, chủ đề của Lễ hội, “Hội tụ Di sản - Kết nối tương lai”, đã nói lên trực tiếp niềm tin sâu sắc nhất của UNESCO, vốn bắt nguồn từ sứ mệnh nền tảng là xây dựng hòa bình trong tâm trí của mỗi người: Sự đa dạng văn hóa chính là nguồn cảm hứng cho sự sáng tạo, đối thoại và thấu hiểu lẫn nhau mà thế giới đang rất cần, đặc biệt là trong giai đoạn đầy biến động bị bủa vây bởi chiến tranh và biến đổi khí hậu như hiện nay.

Việc 50 quốc gia cùng hội tụ tại đây, mang đến những nét tinh túy nhất trong bản sắc và biểu đạt văn hóa của mình, cùng chia sẻ niềm vui chung trong hòa bình, chính là một hành động đầy ý nghĩa để phụng sự cho sứ mệnh đó.

Ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO phát biểu

Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO khẳng định, không có không gian nào để tổ chức Lễ hội thích hợp hơn Hoàng thành Thăng Long - một di tích nơi các tầng lớp khảo cổ trải dài qua hơn một thiên niên kỷ phản ánh tiến trình liên tục của đời sống chính trị và văn hóa. 

Trong bốn ngày tới, 45 không gian văn hóa, 35 truyền thống ẩm thực, 20 đoàn nghệ thuật biểu diễn quốc tế, cùng các chương trình chiếu phim và trình diễn thời trang từ khắp nơi trên thế giới sẽ "thổi hồn" vào khu di tích cổ kính này theo cách mà những người đặt nền móng kiến tạo nên nó chưa bao giờ hình dung tới. Tôn vinh văn hóa thế giới ngay tại nơi đại diện cho hành trình sáng tạo bền bỉ của một nền văn minh chính là một tuyên ngôn mạnh mẽ về ý nghĩa của di sản.

Theo ông Lazare Eloundou Assomo, một lễ hội như thế này mang đến điều mà các cuộc đối thoại chính sách thuần túy không thể làm được: cơ hội để trải nghiệm trực tiếp một nền văn hóa khác - thông qua âm nhạc, những câu chuyện, nghệ thuật thủ công và cách nền văn hóa đó hiện diện trong đời sống.

Những tiếp xúc này có thể chuyển biến góc nhìn, mở ra những cuộc đối thoại mới và nhắc nhở chúng ta về một điều dễ bị lãng quên trong các nghị trường: đằng sau mỗi truyền thống di sản là một cộng đồng sống động cùng những bài học giá trị dành cho chúng ta.

Khai mạc Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ hai

Ngay sau phần lễ, chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai đã diễn ra, mở ra hành trình khám phá từ chiều sâu cội nguồn di sản văn hóa Việt Nam đến không gian giao lưu quốc tế.