Vận hội mới cho Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung bộ

Sau sáp nhập, khu vực Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung bộ có không gian phát triển mới rộng lớn, đa chiều và giàu tiềm năng.

Chiều 23/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra phiên bế mạc, khép lại một kỳ Đại hội có ý nghĩa đặc biệt trong tiến trình phát triển đất nước. Cùng với thời khắc bế mạc, những định hướng lớn được xác lập trong Văn kiện Đại hội, nhất là chủ trương sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính, tổ chức lại không gian phát triển quốc gia để tiếp tục mở ra một chặng đường mới, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành và từng địa phương.

Trong dòng chảy đó, Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung bộ nổi lên như một không gian phát triển giàu tiềm năng, nơi hội tụ đầy đủ các yếu tố để hình thành một vùng kinh tế rộng lớn, đa chiều và có khả năng tạo đột phá trong giai đoạn tới.

Báo Giáo dục và Thời đại đã có cuộc phỏng vấn PGS.TS Lê Đức Niêm, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Nguyên - chuyên gia kinh tế, về vấn đề này.

PGS.TS Lê Đức Niêm trao đổi về cơ hội, động lực của cực tăng trưởng Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung bộ.

Thưa ông, từ tinh thần Văn kiện Đại hội XIV và thực tiễn sắp xếp, sáp nhập các địa phương, ông nhìn nhận như thế nào về cơ hội phát triển của Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung bộ trong giai đoạn mới?

Có thể nói, sau Đại hội XIV, cùng với chủ trương sáp nhập, Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung bộ đang bước vào một không gian phát triển hoàn toàn mới. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính, mà sâu xa hơn là sự tái cấu trúc không gian kinh tế và động lực phát triển vùng.

Nếu như trước đây, các địa phương trong khu vực phát triển tương đối riêng lẻ, mỗi tỉnh dựa chủ yếu vào lợi thế đơn tuyến, thì nay, sự kết nối giữa cao nguyên và duyên hải đã tạo điều kiện hình thành một không gian kinh tế tổng hợp. Tây Nguyên không chỉ được nhìn nhận là vùng nông nghiệp hay năng lượng tái tạo, mà đã gắn kết chặt chẽ hơn với logistics, kinh tế biển, công nghiệp chế biến, dịch vụ và du lịch của Duyên hải Nam Trung bộ.

Chính sự giao thoa đó mở ra dư địa rất lớn để hình thành các chuỗi giá trị liên vùng. Nếu được tổ chức tốt, Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung bộ hoàn toàn có thể vươn lên trở thành một cực tăng trưởng mới, đóng góp ngày càng xứng đáng cho nền kinh tế quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới.

Trường Đại học Tây Nguyên - nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội vùng Tây Nguyên.

Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển và điều chỉnh quy hoạch quốc gia. Theo ông, đâu là những đột phá cần ưu tiên đối với vùng đất này?

Sau sáp nhập, không gian đã mở rộng, nhưng để biến tiềm năng thành động lực tăng trưởng thực chất, theo tôi, cần tập trung vào ba đột phá lớn.

Thứ nhất là đột phá về hạ tầng. Địa giới hành chính có thể được sắp xếp lại, nhưng nếu hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số không được đầu tư đồng bộ thì các cực phát triển vẫn bị “chia cắt”. Các tuyến kết nối Đông - Tây, kết nối nội vùng và liên vùng phải được ưu tiên để lợi thế của sáp nhập thực sự phát huy.

Thứ hai là đột phá về mô hình phát triển. Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung bộ không thể tiếp tục phát triển theo lối cũ, dựa chủ yếu vào khai thác tài nguyên hay lợi thế sẵn có. Mô hình tăng trưởng mới phải dựa trên tính tổng hợp, tạo sự cộng hưởng giữa nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, năng lượng tái tạo, logistics và kinh tế biển, gắn với khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế xanh.

Thứ ba là đột phá về thể chế và con người. Không gian phát triển mới đòi hỏi một bộ máy quản lý năng động, quyết đoán hơn, cùng với nguồn nhân lực có trình độ, đáp ứng yêu cầu của thời đại số và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đây là yếu tố then chốt để hai đột phá trên phát huy hiệu quả.

Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung bộ đứng trước vận hội vươn lên trở thành cực tăng trưởng mới, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.

Từ tinh thần của Đại hội, ông muốn gửi gắm điều gì tới các địa phương trong vùng Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung bộ trong quá trình xây dựng và triển khai chương trình hành động thời gian tới?

Điều quan trọng nhất, theo tôi, là dám nghĩ lớn, dám làm lớn, tương xứng với không gian phát triển mới sau sáp nhập. Nếu tư duy vẫn manh mún, cục bộ thì rất khó khai thác hết tiềm năng của một vùng đất rộng lớn và đa dạng như Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung bộ.

Bên cạnh đó, mọi chính sách cần xác định người dân và doanh nghiệp là trung tâm. Doanh nghiệp là động lực của tăng trưởng, còn người dân vừa là chủ thể tham gia, vừa là đối tượng thụ hưởng. Thành công của chương trình hành động sau Đại hội phải được đo bằng sự tham gia thực chất và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Và cuối cùng, các địa phương cần sẵn sàng chấp nhận cái mới. Những giá trị đã được khẳng định trong quá khứ cần kế thừa, nhưng không thể níu giữ tư duy cũ. Chỉ khi mạnh dạn đổi mới từ tư duy đến hành động, tận dụng cơ hội từ chuyển đổi số, kinh tế xanh và liên kết vùng, Tây Nguyên - Duyên hải Nam Trung bộ mới có thể vươn lên trở thành một trong những vùng phát triển năng động của đất nước trong giai đoạn tới.

Xin trân trọng cảm ơn PGS.TS!

Lê Trang

Thành Tâm